I SA/Kr 2664/01

WyrokWSA w Krakowie2004-05-13

Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Ewa Rojek, Jan Zając

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług, uznając obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług w sytuacji wystawienia dwóch faktur o tym samym numerze i dacie, mimo że jedna z nich została anulowana i nie dokumentowała faktycznej sprzedaży?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie przedstawionego przez stronę skarżącą sposobu obiegu dokumentów, anulowania faktur i wydawania nabywcy tylko jednej, ostatecznej faktury. Wobec tego nie można było prawidłowo ustalić stanu faktycznego sprawy i zastosować art. 33 ustawy o VAT.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej, które określiło zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 1999 r. Organy uznały, że wystawienie dwóch faktur o tym samym numerze i dacie rodzi obowiązek zapłaty podatku, mimo że jedna z nich została anulowana. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie zasady samoobliczenia podatku VAT przez pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz (spr) Sędziowie: SO (del) Ewa Rojek NSA Jan Zając Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2004r sprawy ze skargi U. S. - Firma Handlowa "S." na decyzję Izby Skarbowej z dnia 29 października 2001r Nr. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 1999 r I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...]złotych). W dniu [...].2001 r. została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skarga U. S. prowadzącej Firmę Handlową "S." w N. na decyzję Izby Skarbowej z 29 października 2001r. numer [...]. Decyzją tą Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].2001r. numer [...] określające U. S. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 1999r. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę. Rozstrzygnięcia takie zapadły z uwagi na ustalenia kontroli przeprowadzonej w firmie U. S. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 roku. W trakcie prowadzonych czynności stwierdzono, że istnieją przypadki różnic pomiędzy wartością sprzedaży udokumentowanej fakturami VAT i rachunkami uproszczonymi wykazaną w ewidencji podatkowej, a wartością tej sprzedaży wynikającą z kopii faktur posiadanych przez podatniczkę. Różnice te wskazywały na prawdopodobieństwo wystawiania dwóch faktur o tym samym numerze i dacie, co potwierdziło w ocenie organów dalsze postępowanie. Wobec czego uznano, że wystawienie dwóch faktur rodzi obowiązek uiszczenia wynikającego z nich podatku od towarów i usług zgodnie z art. 33 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm./, który stanowi, że w przypadku, gdy podatnik wystawi fakturę albo rachunek uproszczony, w którym wykaże kwotę podatku, jest obowiązany do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym, albo została zwolniona od podatku. Ponadto odmówiono podatniczce prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup towarów w Spółdzielni "L." w L., a otrzymanej w kwietniu 1999r., jako że została ona wysłana pocztą w dniu [...].1999 roku Z rozstrzygnięciem takim skarżąca nie zgodziła się wnosząc skargę wobec nie uwzględnienia przez Izbę Skarbową argumentów jej odwołania. Zarzuciła organom naruszenie prawa w postaci przepisów prawa materialnego, a to art. 33 w/w ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię, jak również naruszenie zasady samoobliczenia podatku VAT przez pozbawienie prawa odliczenia podatku naliczonego z faktury FV [...] wystawionej przez Spółdzielnię "L.", co uzasadniało wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przedstawiła funkcjonujący sposób sprzedaży w prowadzonej działalności. Nabywca składał zamówienie w dziale fakturowania. Na jego podstawie była drukowana faktura, czy rachunek uproszczony. Pierwsza kopia pozostawała w dziale fakturowania, klient otrzymywał oryginał i drugą kopię, która służyła jako dokument WZ- magazyn wyda. Na podstawie tego trzeciego egzemplarza magazynier wydawał towar. Często w trakcie odbioru towaru stwierdzano, że towar nie spełnia oczekiwań klienta, jest innego producenta, w innym opakowaniu, o zbyt krótkim terminie ważności, zapomniano o jakimś towarze. Wobec tego klient wracał do działu fakturowania, sprzedawca poprawiał fakturę, na oryginale "starej" fakturzystka nabijała pieczątkę "UWAGA! POPRAWA". Nabywca z obydwiema fakturami udawał się do magazynu, gdzie magazynier zabierał oryginał faktury pierwotnej z adnotacją "UWAGA! POPRAWA". Nabywca dostawał wyłącznie oryginał faktury poprawionej i stwierdzającej faktyczna sprzedaż. Podano, że nie zawsze przybijano pieczątkę "U WAG A! POPRAWA". Taki sposób faktycznego dokonywania anulowania faktur potwierdzili świadkowie przesłuchani w dniu [...].2001 r. Podkreślono, że nigdzie w postępowaniu dowodowym nie stwierdzono podwójnych faktur u odbiorców oryginałów. Wobec tego skoro sprzedaż dokonywana była jednorazowo, a faktury w ten sposób anulowane nie wyrażały dokonania czynności sprzedaży, stwierdzono, że naruszony został przepis art.33 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż wobec nie wystąpienia rzeczywistej sprzedaży nie powstawał obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Co do pozbawienia możliwości odliczenia podatku naliczonego w skardze podniesiono, że kontrolujący powinien określić prawidłowo zobowiązanie podatkowe, a więc powinien skorygować miesiąc następny tj. miesiąc kwiecień 1999 roku o odliczenie podatku naliczonego o kwotę wynikającą z faktury przedwcześnie odliczonej w marcu tego roku. Izba Skarbowa w udzielonej odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Poinformowała, że podatek naliczony wynikający z Faktury Spółdzielni "L." został uwzględniony w rozliczeniu za miesiąc kwiecień 1999 roku. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik, doradca podatkowy J. P., złożył w dniu [...].2004r. pismo procesowe, w którym przedstawił orzecznictwo dotyczące interpretacji i rozumienia przepisu art.33 ustawy o podatku od towarów i usług. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem l stycznia 2004r. usta 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie zasługuje z tego powodu, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a to art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./. Zarówno przepis art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, wyrażający jedną z podstawowych zasad procedury podatkowej tj. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, jak i uregulowanie art.187 § l tej ustawy , nakładają na organ podatkowy obowiązek dążenia w prowadzonym postępowaniu do jak najdokładniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez zebranie wszystkich istotnych dowodów i wyjaśnienie ewentualnie występujących wątpliwości. Dopiero na podstawie zebranego w sprawie całego materiału dowodowego, ustalonego we wzajemnym powiązaniu, organ może wydać prawidłową decyzję podatkową. W niniejszej sprawie nie przeprowadzono postępowania w zakresie podnoszonym przez skarżącą. Nie odniesiono się do przedstawionego przez nią trybu postępowania przy sprzedaży, obiegu dokumentów i faktu dokonywania anulowania faktur i rachunków uproszczonych. Nie prowadzono także postępowań wyjaśniających jak chodzi o nabywców towarów, stąd brak ustosunkowania się przez organy do okoliczności uwypuklanej przez skarżącą tj. do wydawania nabywcy tylko jednej, ostatecznej faktury. W postępowaniu przed Sądem rozpatrywane były skargi na decyzje wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług, a dotyczące poszczególnych miesięcy roku 1999, z wyjątkiem miesiąca lipca. Rozstrzygnięcia Inspektora Kontroli Skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące luty i kwiecień 1999 roku zostały, na skutek przeprowadzonego postępowania odwoławczego, uchylone przez Izbę Skarbową, a zobowiązanie podatkowe oraz zaległość podatkowa za te miesiące została określona w niższej wysokości. Były to decyzje Izby Skarbowej z dnia 17 lipca 2002r. nr [...] /za [...]/ oraz [...] /za [...]/. Stało się tak dlatego, że jak stwierdzono w uzasadnieniach tych decyzji, Izba uznała, iż faktury i rachunki, na których znajduje się adnotacja "UWAGA! POPRAWA" są fakturami, rachunkami anulowanymi i nie dokumentują sprzedaży towarów. Podobnie uznano, że dokumenty te, na których brak było podpisu nabywcy i wystawcy, są fakturami i rachunkami, które nie dokumentują sprzedaży towarów. Natomiast rozstrzygnięcie organów w zakresie odliczenia podatku naliczonego z faktury otrzymanej w kwietniu badanego roku i uwzględnionej w decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za tenże miesiąc, a wyłączenie odliczenia w miesiącu marcu, było zgodne z obowiązującymi przepisami w tej materii tj. z art.19 ust. 3 w/cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § l pkt l lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 i art.206 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło