I SA/Kr 2667/01
WyrokWSA w Krakowie2004-05-13
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Ewa Rojek, Jan Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług, nakładając obowiązek zapłaty podatku pomimo anulowania pierwotnej faktury i wystawienia nowej, jeśli nabywca otrzymał tylko jedną, ostateczną fakturę?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy nie zebrał wszystkich istotnych dowodów ani nie wyjaśnił wątpliwości, nie odnosząc się do przedstawionego przez skarżącą trybu anulowania faktur i obiegu dokumentów, ani nie badając kwestii nabywców towarów. Wobec tego nie można było wydać prawidłowej decyzji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżąca firma handlowa wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej, które określiło zwrot podatku VAT za październik 1999 r. Organy ustaliły, że firma wystawiała dwie faktury o tym samym numerze i dacie, co rodziło obowiązek zapłaty podatku zgodnie z art. 33 ustawy o VAT. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię tego przepisu, twierdząc, że pierwotne faktury były anulowane i poprawiane, a nabywca otrzymywał tylko jedną, ostateczną fakturę. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz (spr) Sędziowie: SO(del) Ewa Rojek NSA Jan Zając Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2004r Sprawy ze skargi U. S. - Firma Handlowa " S." na decyzję Izby Skarbowej z dnia 29 października 2001r Nr. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1999 r I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...]).
W dniu [...].2001 r. została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skarga U. S. prowadzącej Firmę Handlową "S." w N. decyzję Izby Skarbowej z 29 października 2001 r. numer [...].
Decyzją tą Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].2001r. numer [...] określające U. S. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1999r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie [...] zł, a do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 0,00zł.
Rozstrzygnięcia takie zapadły z uwagi na ustalenia kontroli przeprowadzonej w firmie U. S. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 roku. W trakcie prowadzonych czynności stwierdzono, że istnieją przypadki różnic pomiędzy wartością sprzedaży udokumentowanej fakturami VAT i rachunkami uproszczonymi wykazaną w ewidencji podatkowej, a wartością tej sprzedaży wynikającą z kopii faktur posiadanych przez podatniczkę. Różnice te wskazywały na prawdopodobieństwo wystawiania dwóch faktur o tym samym numerze i dacie, co potwierdziło w ocenie organów dalsze postępowanie.
Wobec czego uznano, że wystawienie dwóch faktur rodzi obowiązek uiszczenia wynikającego z nich podatku od towarów i usług zgodnie z art. 33 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm./, który stanowi, że w przypadku, gdy podatnik wystawi fakturę albo rachunek uproszczony, w którym wykaże kwotę podatku, jest obowiązany do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym, albo została zwolniona od podatku.
Z rozstrzygnięciem takim skarżąca nie zgodziła się wnosząc skargę wobec nie uwzględnienia przez Izbę Skarbową argumentów jej odwołania.
Zarzuciła organom naruszenie prawa w postaci przepisów prawa materialnego, a to art. 33 w/w ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię, co uzasadniało wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi przedstawiła funkcjonujący sposób sprzedaży w prowadzonej działalności. Nabywca składał zamówienie w dziale fakturowania. Na jego podstawie była drukowana faktura, czy rachunek uproszczony. Pierwsza kopia pozostawała w dziale fakturowania, klient otrzymywał oryginał i drugą kopię, która służyła jako dokument WZ- magazyn wyda.
Na podstawie tego trzeciego egzemplarza magazynier wydawał towar. Często w trakcie odbioru towaru stwierdzano, że towar nie spełnia oczekiwań klienta, jest innego producenta, w innym opakowaniu, o zbyt krótkim terminie ważności, zapomniano o jakimś towarze. Wobec tego klient wracał do działu fakturowania, sprzedawca poprawiał fakturę, na oryginale "starej" fakturzystka nabijała pieczątkę "UWAGA! POPRAWA". Nabywca z obydwiema fakturami udawał się do magazynu, gdzie magazynier zabierał oryginał faktury pierwotnej z adnotacją "UWAGA! POPRAWA". Nabywca dostawał wyłącznie oryginał faktury poprawionej i stwierdzającej faktyczna sprzedaż. Podano, że nie zawsze przybijano pieczątkę "UWAGA! POPRAWA".
Taki sposób faktycznego dokonywania anulowania faktur potwierdzili świadkowie przesłuchani w dniu [...].2001 r.
Podkreślono, że nigdzie w postępowaniu dowodowym nie stwierdzono podwójnych faktur u odbiorców oryginałów. Wobec tego skoro sprzedaż dokonywana była jednorazowo, a faktury w ten sposób anulowane nie wyrażały dokonania czynności sprzedaży, stwierdzono, że naruszony został przepis art.33 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż wobec nie wystąpienia rzeczywistej sprzedaży nie powstawał obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.
Izba Skarbowa w udzielonej odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Ustanowiony w sprawie pełnomocnik, doradca podatkowy J. P., złożył w dniu [...].2004r. pismo procesowe, w którym przedstawił orzecznictwo dotyczące interpretacji i rozumienia przepisu art.33 ustawy o podatku od towarów i usług.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem l stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga na uwzględnienie zasługuje z tego powodu, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a to art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./.
Zarówno przepis art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, wyrażający jedną z podstawowych zasad procedury podatkowej tj. zasadę dochodzenia prawdy
obiektywnej, jak i uregulowanie art.187 § l tej ustawy , nakładają na organ podatkowy obowiązek dążenia w prowadzonym postępowaniu do jak najdokładniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez zebranie wszystkich istotnych dowodów i wyjaśnienie ewentualnie występujących wątpliwości. Dopiero na podstawie zebranego w sprawie całego materiału dowodowego, ustalonego we wzajemnym powiązaniu, organ może wydać prawidłową decyzję podatkową.
W niniejszej sprawie nie przeprowadzono postępowania w zakresie podnoszonym przez skarżącą. Nie odniesiono się do przedstawionego przez nią trybu postępowania przy sprzedaży, obiegu dokumentów i faktu dokonywania anulowania faktur i rachunków uproszczonych. Nie prowadzono także postępowań wyjaśniających jak chodzi o nabywców towarów, stąd brak ustosunkowania się przez organy do okoliczności uwypuklanej przez skarżącą tj. do wydawania nabywcy tylko jednej, ostatecznej faktury.
W postępowaniu przed Sądem rozpatrywane były skargi na decyzje wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług, a dotyczące poszczególnych miesięcy roku 1999, z wyjątkiem miesiąca lipca. Rozstrzygnięcia Inspektora Kontroli Skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące luty i kwiecień 1999 roku zostały, na skutek przeprowadzonego postępowania odwoławczego, uchylone przez Izbę Skarbową, a zobowiązanie podatkowe oraz zaległość podatkowa za te miesiące została określona w niższej wysokości. Były to decyzje Izby Skarbowej z dnia 17 lipca 2002r. nr [...] /za luty/ oraz [...] /za kwiecień/. Stało się tak dlatego, że jak stwierdzono w uzasadnieniach tych decyzji, Izba uznała, iż faktury i rachunki, na których znajduje się adnotacja "UWAGA! POPRAWA" są fakturami, rachunkami anulowanymi i nie dokumentują sprzedaży towarów. Podobnie uznano, że dokumenty te, na których brak było podpisu nabywcy i wystawcy, są fakturami i rachunkami, które nie dokumentuj ą sprzedaży towarów.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § l pkt l lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło