I SA/Kr 275/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-11-29

Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może przywrócić termin do uiszczenia wpisu sądowego, gdy pełnomocnik strony uchybił terminowi z powodu choroby, ale nie uprawdopodobnił braku swojej winy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, ponieważ pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Choroba pełnomocnika nie zwalnia go z obowiązku należytej staranności, w tym poinformowania strony lub podjęcia działań zastępczych, a uchybienie terminu z powodu niedbalstwa lub braku działań zabezpieczających nie może być usprawiedliwione.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej, doświadczony ciężką chorobą i hospitalizacją od czerwca do sierpnia 2010 r., nie uiścił w terminie wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej podatku VAT za październik 2007 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożył 16 sierpnia 2010 r., powołując się na chorobę uniemożliwiającą wykonanie czynności. Sąd rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O.T.-W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi O.T.-W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2007 r. postanawia : - odmówić przywrócenia terminu - Postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę O.T.-W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług z powodu nieuiszczenia wpisu w zakreślonym terminie. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 lipca 2010 r. (przesyłkę odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji). Pismem z dnia 16 sierpnia 2010 r. (wspólnym dla spraw o sygn. akt od I SA/Kr 265/10 do I SA/Kr 280/10, znajdującym się w aktach o sygn. akt I SA/Kr 280/10), uzupełnionym pismem z dnia 24 września 2010 r. (daty stempli pocztowych), pełnomocnik skarżącej zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Uzasadniając wniosek podał on, że w marcu 2010 r. został doświadczony ponownym atakiem ciężkiej choroby polineuropatii aksonalnej, uniemożliwiającej normalne funkcjonowanie. W dniach od 28 czerwca 2010 r. do 9 sierpnia 2010 r. przebywał w leczeniu szpitalnym i poszpitalnym na dowód czego załączona została karta informacyjna leczenia szpitalnego. Działania osób trzecich w celu znalezienia zastępstwa nie powiodły się. Przedstawione okoliczności uzasadniają zdaniem pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z treścią art. 87 §1 – 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na wstępie wskazać należy, iż Sąd przyjął, w oparciu o twierdzenia pełnomocnika skarżącej zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, iż został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że chorował od marca b.r. do 9 sierpnia b.r., wniosek natomiast wysłał w dniu 16 sierpnia b.r., a więc w siódmym dniu od ustania przyczyny uchybienia terminu. W dniu 17 sierpnia 2010 r. został również uiszczony wpis od skargi. Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek o przywrócenie uchybionego przez skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika, terminu do uiszczenia wpisu od skargi, Sąd stwierdza, iż nie została spełniona przesłanka warunkująca jego przywrócenie, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Podkreślić należy, że strona jest zobligowana do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oraz, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się nadzwyczajne okoliczności, takie jak np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę strony, jej pełnomocnika czy przedstawiciela ustawowego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jeżeli natomiast strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić obiektywny miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od pełnomocnika procesowego dbającego należycie o interesy mocodawcy (postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GZ 182/09, LEX nr 555695). Jednak to strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się pełnomocnika procesowego. A zatem w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika (w tym także doradcę podatkowego), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Brak winy w uchybieniu terminu występuje u pełnomocnika, gdy istniała po jego stronie przeszkoda, której nie można było usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W sprawie pełnomocnik skarżącej podał, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, że w marcu 2010 r. został doświadczony ponownym atakiem ciężkiej choroby, polineuropatii aksonalnej, która uniemożliwiła mu normalne funkcjonowanie i skutkowała przyjęciem do szpitala w dniu 28 czerwca 2010 r. Sąd zauważa jednak, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została przez pełnomocnika skarżącej odebrana. Skoro choroba uniemożliwiła mu osobiste dokonanie czynności procesowej, nic nie stało na przeszkodzie, aby poinformować skarżącą o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Fakt, że strona ustanowiła pełnomocnika nie wyklucza dokonania przez nią danej czynności procesowej samodzielnie. Sąd zauważa także, że pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Pełnomocnik wskazał, że doświadczył ponownego ataku choroby, miał więc świadomość, że przez długi okres czasu nie będzie w stanie spełniać ciążącego na nim obowiązku działania. Należyta dbałość o interesy skarżącej wymagała poinformowania jej o tym, aby umożliwić ewentualnie ustanowienie innego pełnomocnika w sprawie. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby takie działania przez pełnomocnika zostały podjęte. Sąd zauważa także, że skoro pełnomocnik strony był w stanie zaangażować "osoby trzecie" (cyt. z wniosku) w działania mające na celu znalezienie zastępstwa, to mając świadomość skutków jakie wiążą się z uchybieniem terminowi do uiszczenia wpisu, mógł również poprosić te "osoby trzecie" o pomoc w wykonaniu wezwania Sądu o uiszczenie wpisu o skargi. W przedmiotowej sprawie zaistniałe w powyższym zakresie uchybienia ze strony pełnomocnika, niestety nie wskazują na wystąpienie braku winy z jego strony. Z całą pewnością, nie była to bowiem przeszkoda, której pełnomocnik nie mógłby usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skoro nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, to na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Dlatego też orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło