I SA/Kr 2775/02

WyrokWSA w Krakowie2005-04-15

Skład orzekający: NSA Grażyna Jarmasz, NSA Józef Michaldo, Asesor WSA Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił zobowiązanie w podatku od towarów i usług, uznając czynności pośrednictwa handlowego za handel i opodatkowując je stawką 22%, mimo że skarżący twierdził, iż jedynie pośredniczył w zakupie i sprzedaży towaru za pieniądze klienta?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały czynności skarżącego jako handel, a nie pośrednictwo. Kluczowe było oświadczenie skarżącego z 2001 r., w którym przyznał, że dokonywał zakupu i sprzedaży kosmetyków, co potwierdzały również zeznania sprzedawców. Okoliczność zakupu towaru za cudze pieniądze nie zmienia kwalifikacji tych czynności jako handlu. W związku z tym, ustalenie przychodu z tej działalności w drodze oszacowania i opodatkowanie go podatkiem VAT było zasadne.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy wydał decyzję ustalającą dla P. K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 1999 r. w wysokości 12 155 zł, uznając, że skarżący prowadził handel kosmetykami, a nie jedynie pośrednictwo. Skarżący twierdził, że kupował towar za pieniądze klienta i jedynie pośredniczył w transakcji, a jego zysk wyniósł 3 250 zł. Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu I instancji w części przekraczającej 9 963 zł podatku VAT, umarzając postępowanie w tej części z powodu błędnego wyliczenia podatku przez urząd skarbowy, a w pozostałej części utrzymała decyzję w mocy, podtrzymując stanowisko o handlu. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz (spr) Sędziowie: NSA Józef Michaldo Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005r sprawy ze skargi P. K.. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 21 października 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1999 r. -skargę oddala- W wyniku przeprowadzonej kontroli za 1999 rok Urząd Skarbowy wydał w dniu [...]lipca 2002r. decyzję Nr [...] ustalającą dla P. K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1999 roku w wysokości 12 155zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia podano art. 27 ust.1 i ust.2 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm./. Przywołano także art. 207 i art. 21 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./. W postępowaniu kontrolnym ustalono, że podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu obwoźnego opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych tj. ryczałtem ewidencjonowanym. W okresie od marca do lipca 1999 roku w ewidencji prowadzonej dla potrzeb tego ryczałtu wykazany został łączy przychód z handlu artykułami odzieżowymi w kwocie 9 431 zł opodatkowany według stawki 3%. Ponadto na podstawie oświadczenia złożonego przez podatnika w Urzędzie Kontroli Skarbowej w dniu [...] września 2001 r. stwierdzono, że ponadto zakupił on od firmy "B." s.c. E. J., M. F. we W. 3 250 sztuk zestawów kosmetyków po 16 zł za sztukę bez pobierania rachunków za ten towar. Jak sam oświadczył zestawy te były sprzedawane po 17 zł. Jednocześnie nie dano wiary wyjaśnieniom podatnika złożonym do protokołu, jak również w dniu[...] lipca 2002r., że tylko pośredniczył w tych transakcjach zakupu z uwagi na fakt nie wystawiania rachunków za usługi pośrednictwa handlowego, jak też fakt nie dokumentowania w żaden inny sposób zarówno w toku postępowania kontrolnego jak i w okresie składania uwag i wyjaśnień do protokołu kontroli z [...] kwietnia 2002r. Wobec tego przyjęto, że podatnik sprzedawał te kosmetyki, a więc przychód z tego tytułu winien wykazać w ewidencji przychodów. Ponieważ tego nie uczynił uznano, że ewidencja przychodów prowadzona była nierzetelnie i w sposób wadliwy, co spowodowało, że Urząd Skarbowy określił przychód z handlu kosmetykami w drodze oszacowania przyjmując oświadczenie podatnika co do ceny jednego zestawu 17zł, a ilość sprzedanych sztuk 3 250. Wartość przychodu wyniosła 55 250zł i zgodnie z art. 27 ust. 1 i sut.2 w/w ustawy o podatku od towarów i usług podlega ona opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 22% . I tak podatek ustalono na kwotę 12 155zł / 55 250zł x 225 / Ponieważ, zdaniem urzędu, trudno było ustalić, w którym miesiącu i w wysokości uzyskano powyższy przychód, za datę jego uzyskania przyjęto wariant korzystniejszy dla podatnika, czyli ostatni miesiąc działalności handlowej miesiąc lipiec 1999 roku. Od decyzji tej wniesiono odwołanie, w którym, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, podniesiono, że w 1999 roku uzyskany został i wykazany w ewidencji przychód z działalności gospodarczej w kwocie 9 431 zł. Handel nie układał się dobrze, a zyski nie pokrywały wydatków, więc odwołujący podjął się pośrednictwa i za powierzoną przez obywatela Ukrainy gotówkę kupował od firmy B. zestawy kosmetyków za 16zł, a od obywatela Ukrainy dostawał 17zł. Klient nie wymagał rachunków na zakup ani na sprzedaż. Kwota, jaką w ten sposób odwołujący się zarobił, wyniosła 3 250zł. Ponieważ źle interpretował przepisy, sądząc, że skoro towar zakupuje za pieniądze klienta, to nie musi tego uwzględniać w prowadzonej ewidencji. P. K. zauważył także, że nie handlował tym towarem, lecz tylko pośredniczył, gdyż sytuacja finansowa w tym czasie nie pozwalała mu na zakup takiej ilości towaru. W efekcie działalność gospodarcza została zlikwidowana. Wobec tego sformułowano wniosek o rozpatrzenie sprawy i przyjęcie, że było wykonywane tylko pośrednictwo, a nie handel. W wyniku rozpatrzenia odwołania Izba Skarbowa decyzją z [...] października 2002r. Nr [...] uchyliła decyzje organu I instancji w części przekraczającej kwotę 9 963zł podatku od towarów i usług i w tym zakresie umorzyła postępowanie, zaś w pozostałej części utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżona decyzję uchylono w części z uwagi na błędne wyliczenie kwoty podatku VAT przez urząd skarbowy. Powołano art. 15 ust. 1 w/w ustawy o podatku od towarów i usług stanowiący, że obrotem jest kwota należna ze sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę należnego podatku, a urząd skarbowy podatek VAT naliczył od sprzedaży brutto. Tak więc skoro obrót brutto od niezaewidencjonowanej sprzedaży wyniósł 55 250zł, to podstawa opodatkowania stanowi kwotę 45 286,88zł, a więc należny podatek VAT, przyjmując stawkę 22%, wynosi 9 963zł. Podtrzymano stanowisko zawarte w uzasadnieniu organu I instancji przywołując słownikowe znaczenie słowa "pośrednictwo" tj. działalność osoby trzeciej mająca na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron. Według Izby podatnik takich czynności nie wykonywał, gdyż kupował towar we własnym imieniu i następnie sprzedawał go, czyli prowadził działalność handlową. Kwalifikacji nie zmienia fakt, że towar kupowany był za pieniądze osoby z Ukrainy. Na powyższą decyzję została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w której skarżący wniósł rozpatrzenie zasadności tej decyzji. Ponownie skarżący podkreślił, że w okresie od marca do lipca 1999 roku pośredniczył w nabyciu przez obywatela Ukrainy S.M.D. 3 250 szt. kosmetyków. Towar ten następnie był wywieziony przez tegoż obywatela Ukrainy za granicę w obecności skarżącego i jego kolegi, którzy towarzyszyli ze względów bezpieczeństwa. Zestawy były kupowane za pieniądze osoby z Ukrainy, zakup dokonywany był na podstawie paragonów, a więc sformułowanie o działalności handlowej dotyczyło więc obywatela Ukrainy, a nie skarżącego. Ponadto skarżący podał, że oświadczenie o zakupie złożone przez niego w 2001 roku zostało wystawione bezmyślnie na niego z uwagi na to, że S.M.D. przebywał w tym czasie na Ukrainie. W związku z twierdzeniami skargi żądanie zapłaty podatku VAT od towaru wywiezionego za granicę uznano jako bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 12697 oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Bowiem w pierwszym rzędzie należy podnieść, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone zgodnie art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ Przepis ten nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza Na powyższą decyzję została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w której skarżący wniósł rozpatrzenie zasadności tej decyzji. Ponownie skarżący podkreślił, że w okresie od marca do lipca 1999 roku pośredniczył w nabyciu przez obywatela Ukrainy S.M.D. 3 250 szt. kosmetyków. Towar ten następnie był wywieziony przez tegoż obywatela Ukrainy za granicę w obecności skarżącego i jego kolegi, którzy towarzyszyli ze względów bezpieczeństwa. Zestawy były kupowane za pieniądze osoby z Ukrainy, zakup dokonywany był na podstawie paragonów, a więc sformułowanie o działalności handlowej dotyczyło więc obywatela Ukrainy, a nie skarżącego. Ponadto skarżący podał, że oświadczenie o zakupie złożone przez niego w 2001 roku zostało wystawione bezmyślnie na niego z uwagi na to, że S.M.D. przebywał w tym czasie na Ukrainie. W związku z twierdzeniami skargi żądanie zapłaty podatku VAT od towaru wywiezionego za granicę uznano jako bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła ojej oddalenie. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Bowiem w pierwszym rzędzie należy podnieść, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone zgodnie art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ Przepis ten nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza winna być dokonana w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu, to znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji, która musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z przepisem art.210 § 1 pkt 6 ustawy. W niniejszej sprawie można uznać, że warunki te zostały spełnione. Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonuje się z uwzględnieniem swobodnej oceny dowodów przyznanej organom przez przepis art. 191 tej ustawy , co nie oznacza zupełnej dowolności w tym zakresie, gdyż należy kierować się logiką, wiedzą jak też doświadczeniem życiowym. Biorąc te kryteria pod uwagę Sąd doszedł do wniosku, iż organy nie naruszyły granicy swobodnej oceny dowodów. Bowiem za zgodne z doświadczeniem życiowym należy ocenić przyjęcie przez organy, iż faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych został wykazany w oświadczeniu skarżącego z 15 września 2001 r., iż to on sam dokonywał zakupu, a następnie sprzedaży zestawów kosmetycznych w Firmie B. s.c. we W. ze wskazaniem liczby produktów oraz cen zakupu i sprzedaży. Oświadczenie to, składane po dwóch latach od roku podlegającego opodatkowaniu, nie w związku ze sprawą własną, złożone spontanicznie, z tych właśnie względów należało uznać za prawdziwe. Za takim stanowiskiem przemawia także treść adnotacji urzędowej z [...]kwietnia 2002r.znajdującej się w aktach dotyczących podatku dochodowego z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Kontroli Skarbowej, z której wynika, iż właściciele firmy B. wskazują skarżącego jako jedną z osób fizycznych prowadzącą działalność gospodarczą, która dokonywała zakupu w ich firmie. Wyjaśnienia skarżącego i dowód w postaci oświadczenia obywatela Ukrainy pojawiaj ą się w trakcie wszczętego postępowania kontrolnego. Nadto w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podał, że prowadzony przez niego handel /jak wynika z akt odzieżą/ nie układał się, zyski nie pokrywały wydatków, a więc podjął się pośrednictwa i za pieniądze otrzymane od obywatela Ukrainy kupował kosmetyki za 16 zł, a od tegoż obywatela otrzymywał 17 zł. Wyjaśnił, że źle interpretował przepisy sądząc, że skoro towar kupował za pieniądze klienta, to nie musi tego uwzględniać w ewidencji przychodów. Z tak przedstawionego przebiegu zdarzeń gospodarczych wynika, że skarżący dokonywał zakupu i sprzedaży zestawów kosmetycznych, czyli prowadził handel tym towarem. Należy przyznać rację organom, że okoliczność dokonywania zakupu towaru za cudze pieniądze nie zmienia kwalifikacji tych czynności jako handel. Zaś w skardze do Sądu, podano, że dokonywane były czynności pośrednictwa, towar odbierał bezpośrednio obywatel Ukrainy, a pieniądze na zakup były jego własnością, a następnie towar ten był wywieziony za granicę w obecności skarżącego i jego kolegi, a towarzyszenie to do granicy podyktowane było względami bezpieczeństwa. W skardze dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych stwierdzono, że pośrednictwo polegało na tym, iż w obecności skarżącego S.M.D. dokonywał zakupu kosmetyków za posiadaną gotówkę, a obecność skarżącego była niezbędna ze względu na dobre kontakty ze sprzedającą firmą. Jak wynika z akt sprawy skarżący w 1999 roku sprzedawał odzież w handlu obwoźnym. Wyjaśniając, że podjął się opisywanych działań ze względu na niepowodzenie w handlu odzieżą, aby zdobyć dodatkowe środki finansowe, jednocześnie w żaden sposób czynności tych w prowadzonych ewidencjach, ani też w składanych deklaracjach nie uwidocznił. Wobec czego zasadnie przyjmując, że skarżący nie wykazał sprzedaży z powyższych czynności, a więc ewidencję należało uznać za nierzetelną, wartość sprzedaży ustalono w drodze oszacowania z zastosowaniem 22% stawki podatku od towarów i usług na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z uwzględnieniem przez organ II instancji unormowania w zakresie definicji obrotu zawartego w art. 15 ust. 1 tej ustawy. Rozważając zasadność przyjęcia przez organy, iż obrót z nie wykazanej sprzedaży należało przypisać tylko do miesiąca lipca 1999 roku, jako ostatniego miesiąca w którym odbywał się handel, Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, a omawiane ustalenie jest dla niego korzystne, a jednocześnie nie jest naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd także nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa 0rocesowego mającego wpływ na wynik sprawy, a uzasadniających uchylenie zaskarżonych decyzji. W świetle powyższego na podstawie przepisu art. 151 w/cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło