I SA/Kr 280/07
WyrokWSA w Krakowie2007-10-16
Skład orzekający: Anna Znamiec, Józef Gach, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynajem lokali w budynkach mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe, stanowiących majątek własny, był w roku 2001 zwolniony od podatku od towarów i usług na podstawie przepisów obowiązujących od 1 kwietnia 1995 r. do 31 grudnia 2002 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wynajem lokali w budynkach mieszkalnych, stanowiących majątek własny, był w roku 2001 zwolniony od podatku od towarów i usług. Organy podatkowe błędnie odmówiły zastosowania zwolnienia, opierając się na błędnej interpretacji przepisów i obwieszczenia Ministra Finansów, co naruszało zasadę zaufania do organów podatkowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymały w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego określające M.C. wysokość podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001 r. Organy stwierdziły zaniżenie podatku należnego od usług wynajmu lokali mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe oraz zawyżenie podatku naliczonego. Podatniczka zakwestionowała w odwołaniach i skardze zawyżenie podatku należnego, argumentując, że wynajem lokali mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe był zwolniony z VAT w analizowanym okresie.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 280/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), WSA Bogusław Wolas, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007r., spraw ze skarg M.C., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik,, listopad, grudzień 2001 r., I. Uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji; II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł
Zaskarżonymi decyzjami, po rozpatrzeniu odwołań, utrzymano w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] od nr [...] do nr [...], którymi M. C. określono wysokość podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001r. W uzasadnieniu tych decyzji wskazano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu I instancji stwierdzono zaniżenie podatku należnego i zawyżenie podatku naliczonego. Podatniczka bowiem nie ujęła w ewidencji sprzedaży VAT i deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące 2001 r. podatku należnego od usług wynajmu lokali w budynkach mieszkalnych, które stanowiły współwłasność na cele inne niż mieszkaniowe oraz ujęła w ewidencji zakupów i deklaracjach VAT-7 za miesiące luty, marzec, maj, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2001 r. podatek naliczony z faktur VAT stwierdzających nabycie towarów i usług, którymi rozporządziła w sposób nie zezwalający na zaliczenie wydatków na ich nabycie do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
W odwołaniach od decyzji organu I instancji podatniczka zakwestionowała tylko zawyżenie podatku należnego jako nie znajdujące uzasadnienia w treści poz. 14 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o VAT" w brzmieniu obowiązującym od 1.04.1995 r. Przepis ten zwalniał bowiem od tego podatku usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania budynków o charakterze mieszkalnym stanowiących majątek własny. Natomiast dopiero z dniem 1.01.2003 r. ograniczono w nim zakres zwolnienia podatkowego o wynajem lokali w budynkach mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe. Zmiana ta została wprowadzona przez art. 4 ustawy z dnia 4 grudnia 2002 r. zmieniającej ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ustawę o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy oraz ustawę - Kodeks karny skarbowy (Dz.U. nr 213, poz. 1083).
Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, co uzasadnił tym, że porównując treść załącznika nr 2 poz. 14 do ustawy VAT z treścią obowiązującego do 31.03.1995 r. załącznika nr 2 poz. 6 stwierdził, że pozostają one w sprzeczności. Wobec tego, respektując ust. 2 Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 31.03.1995 r. w sprawie ogłoszenia załączników do ustawy o podatku od towarów i usług z uwzględnieniem nomenklatury wynikającej z Klasyfikacji Wyrobów i Usług w zakresie usług (Dz.U. nr 44, poz. 231) stanowiącego, że zmiana nomenklatury, o której mowa w pkt 1 tego obwieszczenia, nie powoduje zmian wysokości opodatkowania podatkiem od towarów i usług po 31.03.1995 r. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż zwolnieniu na podstawie załącznika nr 2 do ustawy podlega wyłącznie najem lokali mieszkalnych na cele mieszkalne. Według poz. 6 do tego załącznika wolne od VAT były usługi objęte symbolem Klasyfikacji Usług 74 czyli mieszkaniowe, z wyłączeniem wynajmu lokali w budynkach mieszkalnych na inne cele niż mieszkaniowe.
W skargach na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., od nr [...] do nr [...], M. C. wniosła o ich uchylenie z powodu naruszenia:
- art. 7 Konstytucji RP w zw. z wstecznym zastosowaniem art. 54 ust. 4 ustawy o VAT,
- art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p."),
- przepisów wynikających z zał. nr 2 do ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1.04.1995 r. do 31.12.2002 r.
Na poparcie powyższych zarzutów skarżąca podatniczka – tak jak w odwołaniach – powołała się na orzecznictwo TK oraz NSA, w tym na wyrok NSA z dnia 9.03.2001 r., sygn. akt III SA 191/2000.
W odpowiedziach ma skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyjaśnił, że z art. 54 ust. 3 ustawy o VAT wynika, że "w przypadku wprowadzenia nowej klasyfikacji towarów i usług, o których mowa w ust. 1, zobowiązuje się Ministra Finansów w porozumieniem z Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego do ogłoszenia załączników do ustawy z uwzględnieniem nomenklatury wynikającej z nowych klasyfikacji". Z kolei z pkt 2 wyroku z dnia 3.04.2001 r. (sygn. akt K 32/99, OTK ZU 2001/3, poz. 53) TK stwierdził, że "art. 54 ust. 3 ustawy o VAT rozumiany jako zobowiązujący Ministra właściwego do spraw finansów publicznych wyłącznie do obwieszczenia treści załączników do ustawy, jest zgodny z Konstytucją". Przepis ten upoważnia jednak jedynie do wprowadzenia zmian o charakterze porządkowym, dostosowawczym, natomiast nie zezwala na kształtowanie treści przedmiotu opodatkowania. Z tego względu wszelkie zmiany do ustawy wprowadzone w oparciu o te delegacje, nie mogą prowadzić do zmian w zakresie opodatkowania podatkiem VAT, a tym samym nie mogą prowadzić do zwolnienia z opodatkowania tych usług, które dotąd z niego nie korzystały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi są uzasadnione, gdyż zaskarżone decyzje są niezgodne z prawem materialnym, tj. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT i poz. 14 zał. nr 2 do tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1.05.1995 r. do 31.12.2002 r. Przepis ten zawiera zwolnienie podatkowe, którego zastosowania w rozpoznawanych sprawach organy podatkowe bezpodstawnie odmówiły. Uwadze tych organów uszło, że w uzasadnieniu wyroku TK z 3.04.2001 r., sygn. akt K 32/99, stwierdził: "Minister Finansów, wprowadzając do obwieszczenia ustęp 2 przekroczył kompetencję wynikającą z upoważnienia ustawowego wyrażonego w art. 54 ust. 3 kwestionowanej ustawy. W stosunku do ustępu 2 obwieszczenia z 1995 r. uzasadniony byłby zatem wniosek o stwierdzenie niezgodności z art. 7 konstytucji. Fakt ten nie może być jednak przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu już choćby ze względów formalnych: wniosek nie jest skierowany przeciwko obwieszczeniu Ministra Finansów". Sąd w niniejszym składzie podzielając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego odmawia zastosowania ustępu 2 Obwieszczenia z 1995 r. w rozpoznawanych sprawach.
W związku z tą odmową należy przyjąć, iż skarżąca podatniczka nie miała obowiązku badać jaki był zakres zwolnienia podatkowego na gruncie ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.03.1995 r. i przez to mogła się kierować tylko zakresem tego zwolnienia na gruncie ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1.04.1995 r. do 31.12.2002 r. Zakresem tym, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT i poz. 14 zał. nr 2 do tej ustawy objęte były wszystkie usługi o symbolu KWiU 70.20.11., czyli polegające na wynajmowaniu lub wydzierżawianiu nieruchomości o charakterze mieszkalnym, stanowiące majątek własny. Nie ulega więc wątpliwości, iż Minister Finansów błędnie przetłumaczył poz. 6 do zał. nr 2 do ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym do 31.03.1995 r., z języka KU na język KWiU. Skutków tego błędu nie można jednak, jak to uczyniły organy podatkowe, przerzucać na skarżącą podatniczkę, gdyż sprzeciwia się temu art. 121 O.p. stanowiący, iż postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie organów podatkowych. Zatem wynajem nieruchomości o charakterze mieszkalnym stanowiących w części własność skarżącej podatniczki (skoro art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT i poz. 14 zał. nr 2 do tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1.04.1995 r. do 31.12.2002 r. nie różnicowały swoich skutków zarówno od zakresu prawa własności nieruchomości będących przedmiotem wynajmu, jak i od jego celu) był w roku 2001 zwolniony od podatku.
Z tych względów Sąd działając na postawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpisy, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 2l2 poz. 2075) oraz opłaty od pełnomocnictw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło