I SA/Kr 282/03

WyrokWSA w Krakowie2004-04-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zając, Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Asesor WSA Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony na nabycie gruntu w drodze częściowego zniesienia współwłasności uprawnia do skorzystania z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatek poniesiony na nabycie gruntu w drodze częściowego zniesienia współwłasności nie jest równoznaczny z zakupem gruntu w rozumieniu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym podatnicy nie są uprawnieni do skorzystania z ulgi mieszkaniowej z tytułu poniesienia takiego wydatku. Zaskarżone decyzje organów podatkowych zostały uznane za zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Podatnicy złożyli korektę zeznania PIT-36 i wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., uznając wydatek związany z częściowym zniesieniem współwłasności za kwalifikujący się do ulgi mieszkaniowej na zakup gruntu. Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że ulga dotyczy wyłącznie zakupu gruntu lub odpłatnego przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu, a nie nabycia w drodze zniesienia współwłasności. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podatnicy wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i zasad postępowania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając Sędziowie WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Asesor WSA Anna Znamiec (spr.) Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004 r. sprawy ze skargi E. i W. G. na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. skargę oddala Państwo E. i W. G. w dniu [...].2002 r. złożyli korektę zeznania PIT 36 o wysokości osiągniętego dochodu wraz z korektą zeznania podatkowego podatnicy złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w związku z uznaniem w ocenie podatników wydatku związanego z częściowym zniesieniem współwłasności jako wydatku uprawniającego do rozliczenia poniesionych wydatków w ramach ulgi poniesionej na nabycie gruntu. Decyzją z dnia [...].2002 r. znak [...] Urząd Skarbowy [...] odmówił podatnikom stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie [...] zł. Organ podatkowy po analizie dokumentów stwierdził, że nabycie działki nastąpiło w drodze częściowego zniesienia współwłasności, a nie w drodze zakupu. Ulga z tytułu poniesionych wydatków na własne potrzeby mieszkaniowe przewidziana w art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) odnosi się wyłącznie do zakupu gruntu lub odpłatnego przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Stanowisko to zostało wyrażone już wcześniej przez Urząd Skarbowy [...] i Izbę Skarbową w [...] w ramach udzielania podatnikom interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Od decyzji Urzędu Skarbowego podatnicy złożyli odwołanie, wnosząc o uznanie za podstawę do skorzystania z ulgi na zakup gruntu pod budowę budynku mieszkalnego poniesionych wydatków w związku z częściowym zniesieniem współwłasności nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...].2001 r., sygn. akt [...]. Izba Skarbowa w [...], decyzją z dnia [...].2003 r. znak [...] utrzymała w mocy decyzje organu podatkowego l instancji, podzielając Urzędu Skarbowego. Na powyższą decyzję Izby Skarbowej oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu l instancji skargę złożyli Państwo G., zarzucając naruszenia prawa materialnego - przepisu art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego tj. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady dochodzenia prawdy obiektywnej. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz w odwołaniu. Skarżący podnoszą, że przysługuje im prawo do skorzystania z ulgi na nabycie gruntu w drodze częściowego zniesienia współwłasności, gdyż w ich ocenie intencją ustawodawcy było udzielenie ulgi w sytuacji poniesienia wydatku na odpłatne nabycie za konkretną cenę nabycia określoną i poniesioną w postaci świadczenia pieniężnego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w [...] podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, twierdząc, że nabycie nieruchomości w drodze zniesienia współwłasności nie jest równoznaczne z zakupem gruntu, a ulga z tytułu poniesionych wydatków, o których mowa w art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnosi się wyłącznie do zakupu. Nie podzielono również zarzutów dotyczących naruszenia przepisu art. 121 par. 1 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego bądź procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 26 Iipca1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z poźn. zm.) podatek dochodowy od osób fizycznych, o których mowa w przepisie art. 3 ust. 1 cyt. ustawy, obliczony zgodnie z art. 27 cyt. ustawy, obniżony zgodnie z art. 27 b o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2-17 tegoż art. 27 a, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Przepis art. 27 a ust. 1 lit a cyt. ustawy wyczerpująco wymienia te wydatki poniesione w roku podatkowym na cele mieszkaniowe podatnika, które podlegają odliczeniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. W powołanym przepisie art. 27 a ust. 1 lit. a wymienione zostały jako podlegające odliczeniu od podatku wydatki poniesione przez podatnika na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Nie ma w tym przepisie wskazanych wydatków przeznaczonych na spłatę z tytułu zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego czy też działu spadku. Stanowisko takie zostało już wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 1996 r., sygn. SA/Gd 141/95). Zakup jest jedną z form odpłatnego nabycia. Wydatkowanie kwoty pieniężnej nie musi więc prowadzić do nabycia w drodze zakupu. Zgodnie z panującym w doktrynie prawa podatkowego poglądem w procesie stosowania prawa podatkowego - wszędzie tam, gdzie prawodawca nie tworzy instytucji i pojęć swoistych dla tego prawa - należy posługiwać się pojęciami ukształtowanymi w prawie cywilnym. Obok więc wykładni językowej - odgrywającej najważniejszą rolę w prawie podatkowym - należy posługiwać się w procesie interpretacji tego prawa także wykładnią systemową (pogląd wyrażony przez R. Mastalskiego w glosie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28.06.2002 r., sygn. akt ł CKN 841/00). Państwo E. i W. G. zażądali stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w związku z poniesionymi wydatkami na nabycie w drodze częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w [...], stanowiącej działkę ewidencyjną oznaczoną numerem [...], obręb [...] o powierzchni [...] m2, objętej księgą wieczysta Kw nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych (postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie Wydział [...] Cywilny z dnia [...] 2001 r., sygn. akt [...]). Podatnicy nabyli zatem przedmiotową nieruchomość gruntową w drodze częściowego zniesienia współwłasności, a więc stosując zasady wykładni językowej, systemowej oraz zasady ścisłej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie ulg podatkowych, przyjąć należy, że poniesiony przez podatników wydatek nie został uwzględniony w katalogu wydatków wymienionych w przepisie art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit a cyt. ustawy, uprawniających do dokonania ich odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Ze względu na publicznoprawny charakter przepisy prawa podatkowego powinny być interpretowane zgodnie z ich brzmieniem według reguł wykładni językowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.09.1999 r. sygn. Akt III RN 65/99). Podatnikom nie przysługuje zatem - w ocenie Sądu - prawo do odliczenia poniesionych wydatków na nabycie nieruchomości gruntowej w drodze częściowego zniesienia współwłasności. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu podatkowego l instancji nie naruszają przepisów art. 121 par. 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu podatkowego l instancji w sposób wyczerpujący i przejrzysty wskazują, jaka była podstawa prawna rozstrzygnięcia. Analiza przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 27 a) została przedstawiona w sposób prawidłowy. Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło