I SA/Kr 2855/02
WyrokWSA w Krakowie2005-05-24
Skład orzekający: WSA Ewa Rojek, WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie towarów przez osobę prawną do jej własnego oddziału znajdującego się poza granicami kraju, który nie uzyskał zgody urzędu skarbowego na samodzielne rozliczanie się jako podatnik, może być uznane za eksport towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Przekazanie towarów przez osobę prawną do jej własnego oddziału, który nie uzyskał zgody urzędu skarbowego na samodzielne rozliczanie się jako podatnik, nie stanowi sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT, a co za tym idzie, nie może być uznane za eksport towarów. Ustawa o VAT jasno reguluje kwestię podatników, a odwołanie się do prawa dewizowego w tej sytuacji jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "J." w K. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za sierpień 2001 r. Spółka wykazała sprzedaż eksportową (stawka 0%) w postaci worków filtracyjnych i koszy wsporczych przekazanych do swojego oddziału w Czechach. Organy skarbowe uznały, że nie jest to eksport towarów, ponieważ oddział nie posiadał zgody urzędu skarbowego na bycie odrębnym podatnikiem. Spółka zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego, twierdząc, że wywóz towarów do własnego oddziału może być uznany za eksport i powołując się na prawo dewizowe.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 2855/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Rojek (spr), Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Anna Znamiec, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005r., sprawy ze skargi "J." sp. z o.o. w K., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 31 października 2002r. Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2001r, , -skargę oddala-
SA/Kr 2855/02
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2002r. N r. [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2002r. Nr -[...] w sprawie określenia za dla "J.:" Sp. z o.o. w K. za miesiąc sierpień 2001 r. :
1) różnicy podatku od towarów i usług w wysokości 60.398 zł w tym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 40.504zł i do rozliczenia w następnym okresie w kwocie 19.894zł
2) zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w kwocie 20.609zł
3) odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w kwocie 675,50zł oraz
4) ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w kwocie 6201 zł
W uzasadnieniu Izba wskazała, że w deklaracji korygującej VAT-7 za miesiąc sierpień Spółka wykazała jako sprzedaż eksportową opodatkowaną stawką podatku od towarów i usług w wysokości 0% - wartość worków filtracyjnych oraz koszy wsporczych ze stali przekazanych do własnego oddziału w Cz.. Przekazanie to zostało udokumentowane fakturą nr.[...] z dnia [...]sierpnia 2001 r. oraz dokumentem SAD nr [...]z tego samego dnia. Na powyższych dokumentach jako nabywca widnieje oddział Spółki w Cz. tj. "J.
W myśl art.5 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym(Dz. U Nr 11 poz.50 ze zm.) zwanej dalej ustawą podatnikami tego podatku są osoby prawne jako całość z zastrzeżeniem wynikającym z ust.2,kiedy to odrębnym podatnikiem może stać się oddział osoby prawnej samodzielnie sporządzający bilans ,ale dopiero po uzyskaniu zgody właściwego urzędu skarbowego. Nie jest sporne, że oddział Spółki w Cz. nie posiada zgody o której mowa w powołanym wyżej ust.2 art.5 ustawy. Oznacza to, że w świetle przepisów ustawy VAT podatnikiem jest Spółka łącznie z jej oddziałem w Cz.. Bez znaczenia jest okoliczność ,że oddział ten znajduje się poza terytorium RP. Zgodnie z art.4 pkt 4 ustawy przez eksport towarów rozumie się potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów z polskiego obszaru celnego w wykonaniu czynności, o których mowa w art.2 ust. 1 i 3 ustawy. Skoro zatem dokonany przez Spółkę wywóz worków filtracyjnych oraz koszy wsporczych ze stali do swojego oddziału w Cz. nie nastąpił w wykonaniu żadnej z czynności określonych w art.1 i 3 ustawy nie może być mowy o eksporcie towarów. Na poparcie swojego stanowiska Izba powołała się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9.VII.2002r. IIIRN 121/01 OSNP 2003/11/262 w którym Sąd Najwyższy stwierdza, że czynność dokonywana pomiędzy osobą prawną a jej oddziałem nie stanowi sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT. Ponadto Izba wskazała, że do sprawy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 18.XII.1998r. Prawo dewizowe(Dz. U. Nr 160 poz. 1063 ze zm.) bowiem podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie są przepisy ustawy VAT, tak więc powoływanie się przez Spółkę na pojęcie prawa dewizowego nierezydenta w sprawie niniejszej jest bezzasadne.
Nadto Urząd Skarbowy zakwestionował prawo Spółki do odliczenia w miesiącu sierpniu 2001 r. podatku naliczonego w łącznej kwocie 778zł wynikającego z 2 faktur nr.[...] z dnia [...].VIII.2001r. i nr.[...] z dnia [...] .VIII.2001 r. Odmowa prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z w/wym. faktur była wynikiem naruszenia przez Spółkę art.19 ust.3 pkt 1 ustawy poprzez ujęcie ich w rozliczeniu za miesiąc wcześniejszy niż ten w którym Spółka faktycznie je otrzymała. Ustalenia te nie były przez Spółkę kwestionowane.
W związku ze zmniejszeniem wartości sprzedaży opodatkowanej według stawki 0% w miesiącu sierpniu 2001 r. zmianie uległa struktura sprzedaży, a tym samym określona przez Urząd Skarbowy w prawidłowej wysokości różnica podatku od towarów i usług zgodnie z art.21 ust.2 i 4 ustawy tylko w części przysługiwała Spółce do zwrotu, a w pozostałej części do rozliczenia w następnym okresie. Nieprawidłowości te spowodowały zawyżenie w złożonej korekcie deklaracji VAT-7 za VIII 2001 r. różnicy podatku do zwrotu co spowodowało obligację zastosowania art.27 ust.6 ustawy. Zdaniem Izby Spółka na dzień wydania zaskarżonej decyzji posiadała zaległość podatkową. Dnia [...].X.2001r.Spółka otrzymała z US zwrot różnicy podatku za miesiąc sierpień 2001 r. w kwocie 61.176zł. W zaskarżonej decyzji Urząd określił kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości tj.40.504zł a zatem kwota nienależnie otrzymanego zwrotu wyniosła 20.672zł.Wprawdzie w dniu [...].X.2001r. Spółka wpłaciła na poczet podatku za miesiąc sierpień 20.735zł tj. o 63 zł większą niż nienależnie otrzymany zwrot za ten miesiąc, niemniej w dniu [...].XII.2001r. dokonując wpłaty zobowiązania podatkowego za miesiąc listopad 2001 r. na poczet tego zobowiązania Spółka zadysponowała część wpłaty za miesiąc sierpień 2001 r. dokonanej dnia [...].X.2001r. w kwocie 20.672zł(do rozliczenia pozostała więc kwota 63zł).Słusznie zatem US uznał, iż od dnia [...]XII.2001r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji tj.[...].01.2002r. Spółka posiada zaległość podatkową w podatku VAT za sierpień 2001 r. w kwocie 20.609 zł(20.672 - 63).
W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze Spółka z o.o. "J." wniosła u uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła organom skarbowym obrazę przepisów prawa materialnego art.2 ust.2 pkt 2,art.4 pkt 4 art.5 ust.3 i art.21 ust.2 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowy m. Obraza powyższych przepisów nastąpiła zdaniem skarżącej poprzez przyjęcie, że sprzedaż towarów do własnego oddziału w Cz. nie stanowiła sprzedaży eksportowej. Zdaniem Spółki żaden przepis ustawy nie precyzuje, iż eksportem towarów nie może być wywóz towarów przeznaczonych dla własnego oddziału samodzielnie sporządzającego bilans z siedzibą poza granicami państwa. Brak dokładnego określenia tego zagadnienia w ustawie VAT powoduje, że problem ten można rozwiązać posiłkując się zapisami prawa dewizowego i funkcjonującego w niej pojęcia nierezydenta.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna .
Organy skarbowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego dokonując właściwej jego wykładni.Art.5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U 93.11.50 ze zm.) wyraźnie stanowi, że podatnikiem może być oddział osoby prawnej wykonujący czynności, o których mowa w art.2 jeżeli samodzielnie sporządza bilans za zgodą właściwego organu podatkowego. Nie jest sporne w sprawie, że Oddział Spółki w Cz. zgody organu podatkowego na bycie podatnikiem nie miał. Zapis ustępu 3 art.5 odnosi się jedynie jak to wynika wprost z jego treści do odpłatnego przekazywania towarów pomiędzy zakładami czy oddziałami osoby prawnej samodzielnie sporządzającymi bilans. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do sytuacji faktycznych ,w których osoba prawna przekazuje odpłatnie towary swojemu oddziałowi samodzielnie sporządzającemu bilans. Jak wskazał Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 9.VII.2002r. III RN 121/01 wykładnia językowa art.5 wskazuje ,że dotyczy on wyłącznie sytuacji, w której sprzedawcą jest podatnik, o którym mowa w art.5 ust.2 ustawy ,a zatem podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki a) jest zakładem (oddziałem) osoby prawnej samodzielnie sporządzającym bilans, b) za zgodą urzędu skarbowego, kupującym w rozumieniu przepisu art.5 ust.3 ustawy mogą być natomiast inne zakłady(oddziały) osoby prawnej sporządzające bilans. Zatem z przepisu tego wynika jednoznacznie, że nie odnosi się on do sytuacji, w której sprzedawcą jest podatnik posiadający osobowość prawną (jak w niniejszym przypadku),zaś kupującym nie posiadająca osobowości prawnej jednostka organizacyjna tej osoby. Nie jest zatem sprzedażą w rozumieniu art.5 ust. 3 ustawy odpłatne przekazywanie towarów przez osobę prawną swojemu oddziałowi. Skoro zatem nie ma sprzedaży nie ma też eksportu albowiem zgodnie z art.4 pkt 4 ustawy eksport towarów to potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów z polskiego obszaru celnego w wykonaniu czynności o których mowa w art.2 ust.1 i 3 (a więc sprzedaż). Skoro zatem przepisy prawa podatkowego jasno regulują ta kwestię nie jest zasadnym odwoływanie się do instytucji prawa dewizowego i wyciąganie analogii .Zasadą jest, że prawa podatkowego nie można interpretować rozszerzające. Należy też pamiętać ,że prawo dewizowe i instytucje w nim zawarte służą regulacji innej dziedziny prawa i instytucje tam zawarte służą jedynie regulacjom tam wskazanym.
Skoro zatem zmniejszeniu uległa wartość sprzedaży opodatkowanej według stawki 0% w sierpniu 2001 r. zmianie uległa struktura sprzedaży a tym samym określona przez Urząd Skarbowy w prawidłowej wysokości różnica podatku VAT zgodnie z art.21 ust. 2 i 4 ustawy tylko w części przysługiwała Spółce do zwrotu, a w pozostałej części do rozliczenia w następnym okresie
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Rozpoznając sprawę oparto się na art.97 § 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U .Nr 153 poz. 1271 ze zm.) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.l.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło