I SA/Kr 299/02

WyrokWSA w Krakowie2004-06-24

Skład orzekający: NSA Grażyna Jarmasz, S O (del) Ewa Rojek, Asesor WSA Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek na sfinansowanie budowy przyłącza energetycznego, które następnie zostało nieodpłatnie przekazane na rzecz zakładu energetycznego, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Wydatek na sfinansowanie budowy przyłącza energetycznego, które następnie zostało nieodpłatnie przekazane na rzecz zakładu energetycznego, może zostać uznany za koszt uzyskania przychodu, jeśli był niezbędny do uzyskania przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Organy podatkowe nie wyjaśniły wystarczająco kwestii własności przyłącza, jego kompletności jako środka trwałego oraz stosunków prawnych łączących podatnika z zakładem energetycznym, co narusza zasadę prawdy obiektywnej.
Stan faktyczny
Spółka cywilna, w której skarżący miał udziały, poniosła wydatek na sfinansowanie budowy przyłącza energetycznego, które następnie zostało nieodpłatnie przekazane na rzecz zakładu energetycznego. Organy podatkowe uznały ten wydatek za niekwalifikujący się do kosztów uzyskania przychodów, traktując go jako wytworzenie środka trwałego lub darowiznę/ofiarę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz Ordynacji podatkowej, kwestionując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: S O (del) Ewa Rojek (spr) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r sprawy ze skargi J. i M. B na decyzję Izby Skarbowej z dnia 9 stycznia 2001r Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] zł). I SA/Kr 299/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].2001 r. Urząd Skarbowy w W. określił J. i M. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w kwocie [...] zł, różnicę między wysokością zobowiązania podatkowego wykazanego w zeznaniu w kwocie [...] zł i odsetki za zwłokę na dzień [...].2001r. od zaległości w kwocie [...] zł w wysokości [...] zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż wskutek przeprowadzonej kontroli w spółce cywilnej "H." w której J. B. miał 50% udziałów stwierdzono zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. Kwotę tę wydatkowano na sfinansowanie wykonania przyłącza energetycznego przekazanego następnie nieodpłatnie na rzecz B. E. SA. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy .Stosownie do art. 23 ust.1 pkt1 lit. b tejże ustawy nie uważa się za koszt uzyskania przychodu wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Wydatki te po ich zaktualizowaniu zgodnie z odrębnymi przepisami pomniejszone o dokonane odpisy amortyzacyjne, są kosztem uzyskania przychodu przy ustaleniu dochodu ze sprzedaży tych środków, bez względu na czas ich poniesienia oraz gdy sprzedaż nieruchomości i praw jest przedmiotem działalności gospodarczej.! tych względów wydatki poniesione przez sc. "H." związane z budową środków trwałych zaliczonych do infrastruktury technicznej w zakresie sieci energetycznej nie stanowią kosztów uzyskania przychodów zarówno bezpośrednich jak i w postaci odpisów amortyzacyjnych. Obiekty te po realizacji inwestycji są nieodpłatnie przekazane i stanowią własność Zakładu Energetycznego, a zatem nie stanowią środków trwałych Spółki. Tym samym nie zaistniały warunki do dokonywania odpisów amortyzacyjnych i zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu. Ponieważ Zakład Energetyczny dokonuje budowy własnego środka trwałego obciążając kosztami Spółkę, poniesionych nakładów nie można też zaliczyć do inwestycji obcych w środkach trwałych. Nadto zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszt uzyskania przychodu darowizn i ofiar. Nieodpłatne przekazanie przyłącza może być dla celów podatkowych potraktowane jako ofiara. W odwołaniu od przedstawionej decyzji J. i M. B. nie zgodzili się z poglądem organu podatkowego .Podnieśli, że przyłącze nie stanowi środka trwałego gdyż nie spełnia warunku kompletności i przydatności do użytku jako środek trwały. Nie zgodzili się też z poglądem, że przyłącze stanowiło ofiarę lub darowiznę na rzecz Zakładu Energetycznego albowiem brak było po ich stronie elementu dobrowolności. Sfinansowanie przyłącza było warunkiem koniecznym do uzyskania odpowiedniej dostawy energii bez której zakład nie mógłby funkcjonować. Oznacza to wprost, że był to wydatek mający bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą a zatem był to koszt uzyskania przychodu. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...].2002r. [...] zaskarżoną decyzje utrzymała w mocy. W uzasadnieniu podniosła, że nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych zgodnie z art. 23 ust.1 pkt.1 lit. a. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnicy J. i M. B. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego art. 22 ust.1 i 23 ust. 11 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej art. 122 w zw z art. 23 ust. 1 pkt 11 poprzez uznanie oddania przyłącza jako darowiznę czy ofiarę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Art. 23 ustawy wylicza wydatki nie uważane za koszty uzyskania przychodów. Art. 23 ust.1 pkt.1 lit.b stanowi, że nie uważa się za koszt uzyskania przychodów wydatków na wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych. Definicję środka trwałego w 1999r. regulowało rozporządzenie Ministra Finansów Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacja wyceny środków trwałych z dnia 20 stycznia 1995r. (DZ.U.95.7.34). Zgodnie z § 2 pkt 1 tegoż rozporządzenia środek trwały musi spełniać warunek kompletności, być własnością podatnika lub stanowić inwestycje w obce środki trwałe. W tej kwestii nie poczynione zostały żadne ustalenia faktyczne. Nie wiadomo zatem czy przyłącze spełnia powyższe warunki a tym samym czy mamy do czynienia ze środkiem trwałym w rozumieniu powołanego przepisu. Nie wyjaśniona też została do końca kwestia własności przyłącza i stosunków prawnych łączących podatnika jako finansującego budowę przyłącza i Zakład Energetyczny który przejmował przyłącze. Dnia 6 czerwca 1998r. utraciło moc rozporządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki pt.: Zasady przyłączania do wspólnej sieci urządzeń do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, rozdzielania i odbioru energii elektrycznej i cieplnej oraz paliw gazowych które w § 18 stanowiło, że urządzenia przyłącza bez względu czyim kosztem zostały wykonane stanowią własność państwa. W przeprowadzonej wykładni art. 45 ust.2 ustawy z dnia 6kwietnia 1984r. o gospodarce energetycznej (DZ.U.Nr.21 poz.96 z 1987r z poz. zm.) Trybunał Konstytucyjny uchwałą z dnia 4.XII.1991r. stwierdził, że stosunki pomiędzy zakładami energetycznymi a odbiorcami energii na koszt których wykonane zostały urządzenia przyłącza i odcinki sieci w celu poboru energii ze wspólnej sieci w zakresie własności przyłączonych urządzeń i rozliczenia poniesionych kosztów podlegają ocenie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego(DZ.U.91.116.507).Bez zbadania umowy łączącej podatnika z Zakładem Energetycznym nie można wysuwać wniosku, że było darowizną czy też ofiarą, nie można tez precyzyjnie określić były ustalenia w zakresie przeniesienia własności. Biorąc pod uwagę, że bez wydatków na przyłącze zakład podatnika nie miałby potrzebnej do pracy energii elektrycznej zasadnym wydaje się stanowisko, że wydatek ten należy traktować jako niezbędny do uzyskania przychodów koszt. Takie też stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny o orzeczeniach z dnia 7.IV.2000r. l SA/Ka 1836/98, z dnia 10.XII.2003 z dnia I SA/Kr 1707/01, z dnia 15.IV.1998 SA/Sz 1205/97. Skoro zatem nie wyjaśnione zostały wszelkie okoliczności sprawy naruszony został art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 23 ust. 1 pkt.1 lit. b i pkt. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U.153 póz. 1 270). Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. 1 53 poz. 1 27 1 ze zm.) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło