I SA/Kr 3/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-10-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarga została odrzucona, a skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej, należy uwzględnić jego kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, mimo że jego sytuacja materialna nie uległa istotnej zmianie od poprzedniego wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega oddaleniu, gdy skarżący nie wykaże istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu poprzedniego wniosku, który został oddalony, a dodatkowo jego skarga została odrzucona, a nie wniesiono skargi kasacyjnej. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną spowodowaną niskimi emeryturami i przewlekłą chorobą swoją oraz żony. Wcześniejsze wnioski w tej samej sprawie zostały oddalone, a skarga odrzucona z powodu nieziszczenia wpisu. Sąd analizował dochody i wydatki skarżącego oraz jego żony, porównując je z poprzednimi oświadczeniami.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (sprostowano nazwę organu) z dnia 29 listopada 2010 roku nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010 postanawia: oddalić wniosek.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt ISA/Kr 3/11 tutejszy Sąd oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z dnia 22 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 3/11 tutejszy Sąd odrzucił skargę wobec nieziszczenia przez skarżącego wymaganego wpisu.
Pismem z dnia 30 maja 2011 r. skarżący wniósł kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną, oboje pobierają świadczenia emerytalne - skarżący w kwocie 2 069,06 zł netto a jego żona w kwocie 821,35 zł netto. Nadto wskazał, że jest właścicielem odrębnej własności lokalu o pow. 63,10 m2 w K. oraz ma udział w wysokości 1/3 części w położonym w Ciężkowicach gospodarstwie rolnym pow. 3,28 ha.
Skarżący ponosi miesięcznie wydatki z tytułu opłat na energię elektryczną – 89,99 zł, gaz - 38,53 zł, czynsz - 429,67 zł oraz koszt zakupu lekarstw 286,10 zł. Podała, że on i jego małżonka są przewlekle chorzy co powoduje, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro.
W sprzeciwie od postanowienia Referendarza Sądowego tutejszego Sądu z dnia 2 września 2011 r. skarżący podniósł, że Referendarz Sądowy oddalając jego wniosek o przyznanie prawa pomocy dokonał nieprawidłowych ustaleń dotyczących kwestii własności gospodarstwa rolnego położonego w C.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "ppsa". Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04).
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna skarżącego była już wcześniej przedmiotem analizy tutejszego Sądu, w efekcie której odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika.
Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowy, o ile skarżący w nowym wniosku nie powołał nowych, nieznanych wcześniej okoliczności, mających uzasadniać odmienną ocenę jego możliwości płatniczych (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2378/06).
Wydanie postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie stoi na przeszkodzie wystąpienia z kolejnym wnioskiem o przyznanie tego prawa, jeżeli jednak zmianie ulegną okoliczności uzasadniające jego przyznanie ( por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2008 r., I OZ 308/08).
W ocenie Sądu takie okoliczności nie zachodzą w rozpoznawanej sprawie.
Skarżący i jego żona, nie mają nikogo na utrzymaniu, posiadają stałe źródło dochodu w postaci emerytur w łącznej kwocie 2890,41 zł, którą to kwotę mogą w całości przeznaczyć na realizację własnych potrzeb. Pomniejszając wskazaną kwotę o ponoszone przez skarżącego wydatki na czynsz, media czy lekarstwa - łącznie 843,62 zł do dyspozycji pozostaje mu jeszcze kwota 2 046,79 zł netto
Z poczynionych ustaleń nie wynika aby sytuacja majątkowa uległa takiej zmianie, która uzasadniałaby przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z poprzednio złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżącemu po odliczeniu wymienionych wydatków miesięcznych pozostawała do dyspozycji kwota 2 020,95 zł netto, a zatem o 25,84 zł więcej niż obecnie.
Nadto należy zauważyć, że wniesiona przez skarżącego skarga została odrzucona postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 22 lipca 2011 r. i skarżący w zakreślonym terminie nie wniósł skargi kasacyjnej.
Przedstawione okoliczności przemawiają za oddaleniem wniosku.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 260 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło