I SA/Kr 3/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r., oddalił skargę J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. Pismem z dnia 29 marca 2017 r. (31 marca 2017 r. data nadania w placówce pocztowej), skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Kolejno pismem z daty wpływu do tut. Sądu 25 maja 2017 r. aplikant adwokacji działając z upoważnienia pełnomocnika skarżącego, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Do wniosku załączając wniosek o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. W uzasadnieniu podał, że dnia 24 maja 2017 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu, uzyskał informację, że "sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne, prawdopodobnie celem odrzucenia wniosku z dnia 29 marca 2017 r. o sporządzenie uzasadnienia (...) wyroku z dnia 23 marca 2017 r." . Jak wskazał wobec powyższego oraz po przeanalizowaniu historii wysyłanej korespondencji, uchybiono o jeden dzień terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, który to przypadał na dzień 30 marca 2017 r. Pełnomocnik podkreślił, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku był zanik koncentracji, który jest efektem dolegliwości związanych ze stanem jego zdrowia. Pełnomocnik wskazał w tym miejscu na liczne schorzenia tj. łysienie plackowate, a następnie całkowite, subkliniczna niedoczynność tarczycy, niesprecyzowane zmiany w jelitach, astma oskrzelowa, alergia pokarmowa oraz wiele innych, podkreślając, że zmaga się wobec tego ze specyficznymi, niezdiagnozowanymi objawami, m.in. częste zaniki koncentracji, problemy z zapamiętywaniem związane z nietolerancją pokarmową, pogorszenie wzroku oraz problemy ze snem. Do wniosku załączono dokumentację lekarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego (w przedmiotowej sprawie przez adwokata), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2009 r., sygn. akt: I FZ 69/09, LEX 565711). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku z dnia 23 marca 2017 r. oddalającego skargę, gdyż złożył go dopiero 31 marca 2017 r. (data nadania w palcówce pocztowej), natomiast siedmiodniowy termin do jego złożenia upłynął dnia 30 marca 2017 r. (czwartek). Stosownie do art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W sprawach, w których skargę oddalono sporządzenie uzasadnienia wyroku jest więc uzależnione od złożenia przez stronę stosownego wniosku we wskazanym w art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. terminie. Późniejsze złożenie takiego wniosku oznacza, że strona dokonała tej czynności z naruszeniem ustawowego terminu a czynność ta jest bezskuteczna. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniósł, tak jak była o tym mowa wyżej, dnia 31 marca 2017 r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu skarżący dokonał czynności procesowej, co do której uchybił terminowi, gdyż złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a nadto zachował też 7-mio dniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał natomiast przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji (por. wyrok NSA z 14 maja 1999r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Sąd nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Nie może też domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych wskazanym przepisem (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn.. akt I OSK 1285/07; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn.. akt II OSK 1822/06 oraz wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn.. akt II GSK 593/12). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Stwierdza się także w judykaturze, że nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy będącej przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04). Tak rozumianej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie stanowią, w ocenie Sądu, wskazane przez aplikanta adwokackiego (działającego z upoważnienia pełnomocnika skarżącego) okoliczności. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że nie kwestionuje chorób wskazanych przez aplikanta adwokackiego, jednakże objawy takie jak: częste zaniki koncentracji, problemy z zapamiętywaniem związane z nietolerancją pokarmową, pogorszenie wzroku oraz problemy ze snem, nie mogą stanowić przesłanki uprawdopodabniającej brak winy, z uwagi chociażby na fakt, że objawy te są objawami niezdiagnozowanymi, co wynika wprost z wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia. Co więcej wskazać należy, że zawodowy charakter działalności adwokata powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. W związku z tym zaniedbania osób, którymi się posługuje pełnomocnik, obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania (por. wyrok NSA sygn.. akt I FZ 149/14). Należy mieć na względzie, jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r., sygn.. akt II SA/Lu 1069/13, profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych, winien podejmować takie działania, by zredukować możliwość powstania negatywnych konsekwencji procesowych działań związanych z uczestnictwem stron w sprawie sądowoadministracyjnej. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik procesowy nie wykazał, aby uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie było przez niego niezawinione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia