I SA/Kr 3031/02
WyrokWSA w Krakowie2005-09-21
Skład orzekający: NSA Krystyna Kutzner, WSA Bożenna Blitek, WSA Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru (samochodu) na podstawie porównania jej z cenami obowiązującymi na rynku niemieckim, jeśli towar został zakupiony we Francji, a stan techniczny pojazdu nie został uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej?Ratio decidendi
Organ celny nie może zakwestionować zadeklarowanej wartości celnej towaru, opierając się wyłącznie na porównaniu z cenami obowiązującymi na rynku innego kraju niż kraj pochodzenia towaru. Ponadto, przy ustalaniu wartości celnej, zwłaszcza metodą "ostatniej szansy", należy uwzględnić stan techniczny pojazdu, jego zużycie i ewentualne uszkodzenia, co wynika z art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Brak takiego uwzględnienia stanowi naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy przywieziony z Francji, podając jego wartość na podstawie faktury. Organ celny zakwestionował tę wartość, uznając ją za zaniżoną w stosunku do cen rynkowych (na podstawie katalogu "Schwackeliste" dla rynku niemieckiego) i ustalił własną wartość celną. Po postępowaniu odwoławczym, które również utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, w tym brak uwzględnienia stanu technicznego pojazdu i stosowanie cen z niewłaściwego rynku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, orzekając, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądził koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia : NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie : WSA Bożenna Blitek WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Agnieszka Słaboń sprawy ze skargi W. K. - [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 26 listopada 2002 r Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. orzeka, że w/w decyzje w części uchylonej nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty po- stępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych [...] groszy).
W dniu [...] października 2001 r W. K. prowadzący działalność gospodarczą pod Firmą "[...]" zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki [...] , rok produkcji 1999 , przywieziony z Francji. Do zgłoszenia celnego skarżący załączył fakturę nr [...] z dnia [...] września 2001 r , określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę [...] FRF.
Dyrektor Urzędu Celnego w [...] , działając na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz.117 ze zm.) zakwestionował wiarygodność faktury z uwagi na jej niską cenę w stosunku do rzeczywistej wartości przedmiotowego pojazdu i decyzją z dnia [...] listopada 2001 r uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł oraz objął w/w towar procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
Prezes Głównego Urzędu Ceł , po rozpatrzeniu odwołania skarżącego , decyzją z dnia [...] marca 2002 r uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ , z uwagi na nie wystarczające uzasadnienie przyczyn zakwestionowania wartości celnej samochodu oraz przyczyn , dla których organ celny nie mógł ustalić wartości celnej towaru w sposób określony w art.25 - 28 Kodeksu celnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego w [...] , po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego , decyzją z dnia [...] lipca 2002 r uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił kwotę wynikająca z długu celnego w wysokości [...] zł oraz objął przedmiotowy samochód procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że o zakwestionowaniu wiarygodności przedłożonej faktury zadecydowała przede wszystkim niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Zgodnie z art.24 § 1 Kodeksu celnego w przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego , organ celny ustala wartość w sposób określony w art.25 - 28 tej ustawy , a jeżeli na podstawie tych przepisów nie można ustalić wartości celnej , wtedy stosuje się art.29 w/w ustawy.
Organ celny uzasadniając przyczyny braku możliwości zastosowania art.24 § 1 Kodeksu celnego , wartość celną przedmiotowego samochodu ustalił na podstawie art.29 w/w ustawy tj. metodą "ostatniej szansy" . Naczelnik Urzędu Celnego podniósł , że postępowanie w tej kwestii zostało opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej i opublikowane w formie załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz.U.Nr 80, poz.908 ). W świetle w/w przepisu przy ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów tą metodą można oprzeć się na katalogach lub specjalistycznych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych.
W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego przyjął kwotę [...] zł tj. wartość rynkową takiego pojazdu według katalogu INFO EKSPERT A/X/2001 , a następnie pomniejszył tę wartość o 22% z tytułu podatku VAT , o 6,4% z tytułu podatku akcyzowego oraz o 35% z tytułu cła. Wartość celna w/w pojazdu została ustalona ( wraz z kosztami transportu ) na kwotę [...] zł tj. [...] FRF. Cło wymierzono według stawki celnej obniżonej 5% minimum [...] EUR tj. w kwocie [...] zł.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie , w którym zarzucił:
- naruszenie przepisów art.23 § 1 i 9 , art.24, art.29, art.85§ 1 , art.3 § 1 pkt.15 Kodeksu celnego ;
- naruszenie art.139 § 3 , art.187 § 1 , art.210 § 1 pkt.6 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r - O5rdynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz.926 ) . Skarżący zarzucił , że zakwestionowanie zadeklarowanej wartości samochodu nastąpiło na podstawie przeprowadzonej kalkulacji tj. od wartości rynkowej w Polsce odliczono należności celne i podatkowe . Otrzymana w ten sposób kwota była wyższa od zadeklarowanej , dlatego uznano ją za niewiarygodną. W Kodeksie celnym brak jest podstaw prawnych - zdaniem skarżącego , aby kwestionować zadeklarowaną wartość na podstawie kalkulacji . Zgodnie z art.3 § 1 pkt.15 Kodeksu celnego oceny wartości celnej towaru należy dokonać w czasie rewizji celnej, w czasie której należy uwzględnić wszystkie cechy towaru mogące mieć wpływ na jego wartość. Skarżący zarzucił , że funkcjonariusz celny w czasie rewizji nie uwzględnił stanu technicznego tj. uszkodzeń pojazdu i nie uwzględniono jego stopnia zużycia. Stanowi to naruszenie art.85 § 1 Kodeksu celnego , który nakazuje uwzględnienie stanu towaru z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W przeprowadzonej kalkulacji nie odliczono również marż handlowych .
Zgodnie z art.23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną to waru jest wartość transakcyjna , to znaczy cena zapłacona za towar sprzedany w celu sprowadzenia na polski obszar celny . Skarżący stwierdził , że ceną faktycznie zapłaconą za sprowadzony samochód była kwota [...] FRF , która stanowiła całkowitą kwotę płatności na rzecz sprzedającego . Zadeklarowana wartość celna zaimportowanego samochodu odzwierciedlała rzeczywistą cenę na rynku francuskim przy uwzględnieniu stanu towaru.
Odwołanie zostało rozpatrzone przez Dyrektora Izby Celnej w [...] , na podstawie art.4 ust.1 ustawy z dnia 20.03.2002 r o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365 ) . Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2002 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził , że cena podana w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych. Wartość transakcyjna nie zawsze odpowiada wartości towaru . Ocena wiarygodności danych musi być oparta na obiektywnych przesłankach , jakimi w przypadku samochodów mogą być katalogi specjalistyczne cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych.
Dyrektor Izby Celnej podniósł, że organ I instancji ograniczył się w tym względzie jedynie do poinformowania , że zadeklarowana kwota nie została uznana za wiarygodną z uzasadnionych przyczyn , jednak w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie zostały ujawnione źródła danych służących do porówna wartości . Jak wynika jednak z notatki znajdującej się w załączniku do zgłoszenia celnego , podstawą oceny były dane z katalogu "Schwackeliste , nr 9/2001 . Nie uzasadniony jest zatem zarzut , że na tym etapie postępowania organ celny oceniał i kwestionował wartość pojazdu na podstawie kalkulacji opartej na katalogu zawierającym wartości pojazdów na polskim rynku.
W toku postępowania odwoławczego dokonano kontroli prawidłowości oceny Naczelnika Urzędu Celnego w Kielcach przez porównanie zadeklarowanej wartości z danymi z "Schwackeliste. Pkw. Gelandewagen. Transporter nr 9/2001 , wydanego przez Eurotaxschackeliste , Niemcy. W ocenie organu odwoławczego katalog ten zawiera obiektywne średnie ceny nowych i używanych samochodów na obszarze Niemiec , z danymi ustalonymi na podstawie obserwacji rynku we wrześniu 2001 . W katalogu tym średnia cena zakupu samochodu odpowiadającego typowi sprowadzonego pojazdu została oszacowana na [...] DEM , co stanowi kwotę większą o 300% od ujawnionej w przedłożonej fakturze.
Organ odwoławczy podniósł , że skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnych wycen , ani dowodów uzasadniających przyjęcie zadeklarowanej wartości jako wiarygodnej ceny sprowadzonego samochodu , a wykorzystany katalog Schwackeliste wykazuje cenę diametralnie różną od zawartej w zgłoszeniu celnym. Wskazane okoliczności - w ocenie organu odwoławczego - stanowiły zatem podstawę do odmówienia wiarygodności przedłożonej faktury.
Dokonując ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu organ I instancji prawidłowo zastosował - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - metodę określoną art.29 Kodeksu celnego , zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej . Przyjmując za podstawę cenę pojazdu o takich samych parametrach technicznych , jak pojazd będący przedmiotem importu , organ celny pomniejszył tę cenę o należności podatkowo-celne .
Odnośnie zarzutu nie uwzględnienia w wartości celnej towaru stanu technicznego pojazdu organ odwoławczy powołał się na wydawnictwa "Schwackeliste" oraz " Pojazdy Samochodowe, wartości rynkowe, Info Ekspert" , które podają bieżące ceny na rynku reprezentatywnym dla Unii Europejskiej tj. na rynku niemieckim oraz na rynku polskim. W ocenie organu odwoławczego , są to informacje o cenach średnich pojazdów , ustalone na podstawie analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie samochodów używanych z całego obszaru odpowiednich krajów. Dane te uwzględniają spadek ceny w wyniku wieku , przebiegu i stanu technicznego pojazdów. W świetle regulacji zawartych w Kodeksie celnym brak jest podstaw do odliczania od uśrednionej wartości rynkowej z katalogu marży ( lub innych narzutów) , ponieważ import samochodów używanych , wprowadzanych na polski obszar celny jest importem indywidualnym , a nie dla celów handlowych .Uśrednione ceny takich właśnie pojazdów zawierają wyspecjalizowane wydawnictwa zastosowane w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie celne w niniejszej sprawie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami i wbrew zarzutom skargi nie naruszono przepisów proceduralnych .
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji jej niezgodność z prawem poprzez naruszenie art.23 § 7 i § 9 , art.29 , art.85 § 1 oraz art.3 § 1 pkt.15 Kodeksu celnego , a ponadto naruszenie art.122, art.127 , art.139 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) oraz art.2, art.7 i art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej .
W ocenie skarżącego w Kodeksie celnym brak jest podstaw prawnych , aby kwestionować wartość celną towaru na podstawie przeprowadzonej kalkulacji . Oceny wartości celnej należy dokonać w czasie rewizji celnej , uwzględniając wszystkie cechy towaru , które mogą mieć wpływ na jego wartość. W niniejszej sprawie funkcjonariusz celny w rewizji celnej nie uwzględnił stanu technicznego pojazdu oraz uszkodzeń , mimo iż pojazd przeszedł pozytywnie badanie techniczne. Zgodnie z art.85 § 1 w/w ustawy należało przyjąć stan towaru z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Organy celne w swych rozstrzygnięciach oparły się na katalogu "Schwackeliste" , w którym podane są ceny samochodów nie uszkodzonych , przy określonym stopniu zużycia dla danego rocznika i obowiązujące na rynku niemieckim . Sprowadzony przez skarżącego pojazd był zakupiony we Francji, przy czym wiadomym jest, że ceny w Niemczech są znacznie wyższe od cen na rynku francuskim.
Skarżący podniósł , że ceną faktycznie zapłaconą za sprowadzony pojazd była kwota [...] FRF i nie była to cena " okazyjna".
Organ celny nie uwzględnił w przeprowadzonej kalkulacji marż handlowych , mimo , że - w ocenie skarżącego - marże takie są pobierane przez sprzedających na giełdzie , jak i w komisach .
W ocenie skarżącego postępowanie w niniejszej sprawie było przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych wskazanych na wstępie skargi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , a dodatkowo stwierdził, że organy celne są upoważnione do oceny przedłożonych dokumentów pod względem ich wiarygodności formalnej i materialnej. W rozpatrywanej sprawie organ celny zakwestionował przedłożoną fakturę pod względem materialnym , o czym zadecydowała niska cena w stosunku do rzeczywistej wartości zgłoszonego towaru. Odmówiono wiarygodności cenie towaru ujętej na przedłożonym rachunku , na co pozwoliła organowi wiedza dotycząca ceny rynkowej pojazdu ustalonej na podstawie dostępnych danych .
Odnośnie zarzutu dotyczącego zastosowania w sprawie katalogów cen samochodów używanych na rynku niemieckim i polskim , organ celny wyjaśnił , że katalogi te są wykorzystywane nie tylko przez organy celne , ale również przez urzędy skarbowe i towarzystwa ubezpieczeniowe.
Nie uzasadniony jest - zdaniem strony przeciwnej - zarzut naruszenia art.29 Kodeksu celnego , bowiem postępowanie na tym etapie było zgodne z wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu , niemożliwe bowiem było zastosowanie metod określonych w przepisach poprzedzających art.29 ustawy .
Odnośnie nie uwzględnienia stanu towaru organ celny wyjaśnił, że zarzut jest bezzasadny , gdyż z treści dołączonego do akt sprawy zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym przedmiotowego pojazdu wynika , że samochód został uznany przez rzeczoznawcę za sprawny technicznie i dopuszczony do ruchu ; nie wskazano przy tym żadnych uszkodzeń i ubytków.
W przypadku ustalania wartości celnej z zastosowaniem metody " ostatniej szansy" obowiązujące przepisy ( art.29 §1 w związku z art.23 § 7 Kodeksu celnego ) nie określają , by od " uśrednionej" wartości rynkowej samochodu należało odliczać marżę lub inne narzuty .
Tym samym - zdaniem organu celnego - za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art.2 , art.7 i art.32 Konstytucji RP , które to naruszenie miało polegać - w ocenie skarżącego - na tym , iż przy ustalaniu wartości celnej innych niż samochody towarów , Naczelnik Urzędu celnego w [...] odlicza marżę handlową , a tym samym dyskryminuje tych importerów , którzy sprowadzają samochody i w ich przypadku marża nie jest odliczana.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w toku prowadzonego postępowania nie naruszono przepisów proceduralnych , a wydane decyzje zawierają ocenę zebranego materiału dowodowego i wyczerpująco wyjaśniają przesłanki dokonanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie organy celne naruszyły przepisy prawa materialnego w zakresie niżej opisanym
Podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru , która zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego ( art.23 § 7 ). Przepis ten upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej. Dopuszczalność wyeliminowania zasady określonej w art.23 § l Kodeksu celnego uzależniona jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek : II brak wiarygodności dokumentów lub brak samych dokumentów , 2/ wskazania przez organ celny przyczyn braku wiarygodności dokumentów .
W rozpatrywanej sprawie ograny celne nie kwestionując formalnej wiarygodności dokumentów stwierdzających wartość celną sprowadzonego przez skarżącego samochodu zakwestionowały jego wartość transakcyjną z uwagi na niską cenę wskazaną w fakturze zakupu w stosunku do jego rzeczywistej wartości.
Stanowisko to jest nie zgodne z przytoczonym wyżej art.23 § 1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym wartością celną jest cena faktycznie zapłacona lub należna . Ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji budzi zastrzeżenia . Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika , że rażąco niska cena pojazdu podana w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze uzasadniała odmowę przyjęcia wartości transakcyjnej z tego powodu , że cena zawarta w katalogu "Schwackeliste" różniła się od ceny deklarowanej przez skarżącego. Katalog ten , jak twierdzi Dyrektor Izby Celnej , zawiera " ceny bieżące na rynku reprezentatywnym dla Unii Europejskiej rynku niemieckim... ". Wynika z tego , że Dyrektor Izby Celnej w [...] utożsamia wartość celną samochodu z jego wartością rynkową rozumianą jako " cena unijna " . Rzeczą powszechnie wiadomą jest , że nie istnieje jedna cena samochodu obowiązująca we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Z wyjaśnień do katalogu "Schwackeliste" pod hasłem "Notowanie" wynika, , że wartości pojazdów używanych wymienione w tym katalogu określane są jako " notowania" i są one wynikiem przeprowadzanej na całym terenie Niemiec ciągłej obserwacji rynku. Nie ma zatem wątpliwości , że dane zawarte w tym katalogu odnoszą się wyłącznie do cen obowiązujących na rynku niemieckim . W rozpatrywanej sprawie pojazd został zakupiony we Francji , a zatem materiałem porównawczym dla oceny wiarygodności zadeklarowanej wartości transakcyjnej nie mogły być ceny obowiązujące w Niemczech.
Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska . Stwierdzenie , że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami . Ustalenie tych "innych" cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy . Organ celny musi wykazać , że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym . Podkreślić należy , że odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości cen deklarowanych przez importera z wartością ustaloną przez organ celny. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd , że kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu ( wyrok NSA z dnia 20.02.2001 r, syg.akt I SA/Łd 14/00 , ONSA 2002,Nr 2, poz.76 ).
Niedopuszczalne jest ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z cenami samochodów podobnych obowiązującymi na rynkach innych krajów , niż kraj eksportu . Weryfikacja zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru w pierwszej kolejności musi skutecznie podważyć dane wynikające z przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji, aby można było ustalić wartość celną towaru w oparciu o jedną z metod wskazanych w Kodeksie celnym.
Rażąco niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego .
W rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono żadnego postępowania na okoliczność ustalenia cen obowiązujących w miejscu zawarcia przez skarżącego transakcji kupna samochodu .W związku z powyższym organ celny powinien przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie . Dopiero wtedy , gdy organ celny stwierdzi, że istnieją uzasadnione przyczyny do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej towaru , ustala tę wartość w oparciu o jedną z metod określonych w art.25 - 29 Kodeksu celnego.
Sąd nie podzielił stanowiska organów celnych odnośnie braku podstaw do uwzględnienia w wartości celnej pojazdu jego stanu technicznego .Stosując metodę "ostatniej szansy" przy ustalaniu ceny samochodu na podstawie katalogu należy uwzględnić korekty dotyczące stanu technicznego pojazdu tj. ponadnormatywny przebieg , braki i uszkodzenia , które mają istotny wpływ na wartość samochodu . Obowiązek taki wynika bezpośrednio z art.85 § 1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego . A zatem wartość celna pozostaje w ścisłym i nierozerwalnym związku ze stanem towaru . Odmienne stanowisko organów celnych w tym zakresie nie tylko , że nie ma żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach , ale stanowi oczywiste naruszenie wskazanego przepisu.
Niezależnie od powyższego Studium 1.1 określające postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych , stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartością celnej i powołane w zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w pkt.17 stanowi , że wartość cena powinna być ustalona " w rozsądny sposób" , a zalecane metody wyceny powinny być stosowane " z rozsądną elastycznością " . Zgodnie z pkt.23 Studium można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość ( nadzwyczajne zużycie , naprawy , remonty , akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia).
Uznając że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art.152 w/w ustawy uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło