I SA/Kr 316/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego B.F. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A.I.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić Wyrokiem z dnia 26 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A.I.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dnia 18 grudnia 2014 roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok. Postanowieniem Starszego Referendarza Sądowego z dnia 27 sierpnia 2015 roku przyznane zostało skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Na tej podstawie Wicedziekan Rady OIRP w K. w dniu 17 września 2015 roku wyznaczył dla skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego B.F. z Kancelarii Prawnej F Spółka Jawna w K. W dniu 12 października 2015 roku do tut. sądu wpłynęła, sporządzona przez radcę prawnego B.F. skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Sądu I instancji z dnia 26 maja 2015 roku. Pełnomocnik zawarł w niej wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczając jednocześnie, że opłaty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną ponieważ została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, a pełnomocnik nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Od tego postanowienia radca prawny B. F. wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 roku sygn. akt II FZ 477/16 zażalenie oddalił stwierdzając w uzasadnieniu, iż aby skarga kasacyjna została rozpoznana konieczne było złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wobec braku takiego wniosku Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił złożony środek odwoławczy. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Od dnia 1 stycznia 2016 roku szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Jednakże zgodnie z brzmieniem § 22 w/w rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu wywodzi się, że powołane przepisy nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza bowiem, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93). Wobec powyższego należało rozważyć, czy czynność, za którą radca prawny domaga się wynagrodzenia spełnia podstawowe elementy staranności i profesjonalizmu. Reprezentowana strona ma bowiem prawo wymagać, by czynności pełnomocnika były skuteczne, adekwatne do stanu sprawy i zgodne z prawem. (por. postanowienie SN z dnia 14 sierpnia 1997 r. sygn. akt II CZ 88/97, OSNC 1998/3/40 oraz postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II FZ 143/10 dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie ustanowiony w ramach prawa pomocy radca prawny B. F. sporządził i złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2015 roku z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia i nie zgłosił wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Powyższe poskutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej i uniemożliwiło jej merytoryczne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonana przez radcę prawnego B. F. czynność nie ma więc w ocenie orzekającego charakteru pomocy prawnej, gdyż została podjęta w sprzeczności z zasadami profesjonalizmu i nie prowadziła do osiągnięcia zasadniczego celu pomocy prawnej z urzędu, jakim jest pełna realizacja prawa do sądu reprezentowanego podmiotu. W tym stanie rzeczy okoliczności sprawy nie uzasadniały uwzględnienia zgłoszonego żądania i dlatego należało orzec jak w sentencji, działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.