I SA/Kr 327/13
PostanowienieWSA w Krakowie2015-06-09
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa pogorszeniu, a wręcz przeciwnie – nastąpiła jej poprawa w stosunku do poprzednich okresów, co potwierdzają dokumenty finansowe i aktywność kredytowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie może zostać uwzględniony, ponieważ sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa pogorszeniu, a wręcz nastąpiła jej poprawa. Analiza dokumentów finansowych wykazała znaczący wzrost dochodów i aktywność kredytową, co świadczy o zdolności skarżącego do samodzielnego pokrycia kosztów zastępstwa procesowego. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został umorzony jako bezprzedmiotowy, gdyż prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane wcześniej i nie zostało cofnięte.Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. W przeszłości skarżący był już częściowo zwolniony od kosztów sądowych, a następnie całkowicie. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika był wielokrotnie oddalany przez referendarza sądowego i WSA, a zażalenie do NSA zostało oddalone. Skarżący uzasadniał wniosek trudną sytuacją majątkową, jednak analiza przedłożonych dokumentów wykazała znaczną poprawę jego sytuacji finansowej, w tym wzrost dochodów i zaciągnięcie licznych kredytów.Rozstrzygnięcie
I) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 32713 P O S T A N O W I E N I E Dnia 9 czerwca 2015 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Referendarz Sądowy Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 grudnia 2012 r. nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007,2008,2009,2010,2011 rok p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego M.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych
Rozpoznawany wniosek jest kolejnym (trzecim) w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia z dnia 23 kwietnia 2013 r. Referendarz sądowy zwolnił skarżącego w ½ części od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. W następstwie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości.
W dniu 7 kwietnia 2014 r. wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W wyniku wniesienia sprzeciwu WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 18 września 2014 r. oddalił wniosek o ustanowieniem pełnomocnika. Na powyższe postanowienie WSA w Krakowie skarżący wniósł zażalenia do NSA w Warszawie. NSA postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. oddalił zażalenie.
W dniu 8 kwietnia 2015 r. wpłynął trzeci wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Rozpoznanie kolejnego wniosku (trzeciego) winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym " postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, lub nawet prawomocne", z uwzględnieniem przepisów materialnych stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy.
Wniosek z dnia 8 kwietnia 2015 r. uzasadniony został faktem, iż sytuacja osobista i majątkowa skarżącego jest trudna. Skarżący jest przedsiębiorcą, z trudem wiąże koniec z końcem. Żona skarżącego nadal jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku Skarżący mieszka wspólnie z dwoma dorosłymi synami, których łączny miesięczny dochód wynosi 3.000 zł. Jak wynika więc z oświadczenia skarżącego łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 7.500 zł i stanowi go dochód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3.500 zł, wynagrodzenie za pracę syna G.P. w wysokości 2.000 zł oraz wynagrodzenie za pracę syna K.P. w wysokości 2.000 zł. Skarżący zadeklarował, iż miesięczne wydatki konieczne rodziny związane z utrzymaniem wynoszą łącznie 1.000 zł.
W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 7 maja 2015 r. wezwano go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji :
- udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych
kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatków na żywność i leki. W przypadku zaległości z tytułu tych opłat za media należy przedstawić aktualne zaświadczenie z właściwych organów potwierdzających tę okoliczność;
- przedstawienie historii rachunku bankowego skarżącej i jego żony za ostatnie trzy miesiące, z aktualnym saldem;
- przedłożenie zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2014;
- oświadczenie czy żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, jeśli tak to należy przedstawić stosowną decyzję;
- przedłożenie deklaracji VAT za ostatnie trzy miesiące;
- w przypadku zaciągniętych pożyczek lub kredytów przedłożenie kserokopii stosownych umów wraz harmonogramem ich spłat;
-przedłożenie przez synów skarżącego zaświadczenia od pracodawców o wysokości osiąganym w miesiącu dochodzie;
- oświadczenie czy skarżący lub osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe są właścicielami pojazdu mechanicznego, jeśli tak to należy podać markę i rok produkcji pojazdu;
- oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 19 maja 2015 r. oświadczył, iż przekazuje wymagane przez sąd dokumenty i oświadczenia skarżącego.
Do pisma dołączone zostały następujące dokumenty i oświadczenia:
- oświadczenie skarżącego o posiadaniu pojazdu mechanicznego marki Skoda Oktawia , rok produkcji 2009 r., kserokopię dowodu rejestracyjnego w/w pojazdu, kserokopie polisy ubezpieczeniowej pojazdu, umowę z dnia 6 listopada 2014 r., udzielonego przez Getin Bank kredytu samochodowego w wysokości 33.132,53 zł . Rata miesięczna kredytu wynosi 538,50 zł . Kredyt ten będzie spłacany do 2022 roku
- zeznanie o wysokości uzyskanego w 2014 r. przychodu – PIT-28, wynika z niego, iż skarżący uzyskała w 2014 przychód w wysokości 64.220,23 zł.
- historię rachunku bankowego skarżącego prowadzonego prze bank PKO S.A. za okres od stycznia 2015 r. do kwietnia 2015 r., historię rachunku bankowego prowadzonego przez Idea Bank za okres od lutego 2015 r. do kwietnia 2015 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego skarżącego prowadzonego przez VANQUIS Bank z dnia 6 kwietnia 2015 r.
- umowa pożyczki ekspresowej z dnia 12 grudnia 2014 r. udzielonej przez bank PKO S.A. na kwotę 150.000 zł , z ratą miesięczna w wysokości 2.399,82 zł;
- umowa konsolidacyjnego kredytu gotówkowego z dnia 24 lutego 2015 r.
na kwotę 30.000 zł., w tym kwota 29.049 zł przeznaczona został na sfinansowanie potrzeb konsumpcyjnych skarżącego i przelana na jego rachunek osobisty. Rata miesięczna kredytu wynosi 662,32 zł;
- deklaracje VAT-7 za styczeń, luty, marzec 2015 r.
- zaświadczenie z Grodzkiego Urzędu Pracy z dnia 14 maja 2015 r. informujące, iż J.P. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia 25 lipca 2013 r. i nie posiada prawa do pobierania zasiłku;
- zaświadczenia o zarobkach syna G.P. i syna K.P.;
- powiadomienie od zarządcy budynku o zmianie wysokości opłata za mieszkanie – 580,53 zł.;
- rachunki za energię elektryczną za okres od stycznia do maja 2015 r. na kwotę 242,35 zł miesięcznie;
- faktura za VAT za gaz płatna 28 maja 2015 r. na kwotę 88,49 zł;
- faktura VAT za usługi Orange - 76,47 zł;
- kserokopię decyzji Komisji lekarskie o zaliczeniu skarżącego do drugiej grupy inwalidów;
- decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2015.
Jak wynika z analizy przedłożonych dokumentów sytuacja majątkowa skarżącego uległa poprawie a nie pogorszeniu. Wspólny miesięczny dochód przypadający na wspólne gospodarstwo domowe uległ znacznemu podwyższeniu. Obecnie na wspólny dochód składają się również miesięcznie dochody synów skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 4.000 zł. Oznacza to, że z deklarowanym dochodem skarżącego jest to łączna kwota 7.500 zł. Ponadto należy zauważ szczególną aktywność skrzącego na polu kredytowym. W dniu 6 listopada 2014 roku skarżący zaciągnął w Getin Banku kredyt w wysokości 33.132,53 zł na zakup samochodu osobowego marki Skoda Oktavia. Spłata tego kredytu następuje w ratach w wysokości 538,50 zł. Kolejny kredyt został zaciągnięty przez skarżącego w dniu 12 grudnia 2014 r. w banku PKO S.A. na kwotę 150.000 zł, z ratą miesięczną 2.399,84 zł. Kolejny kredyt tzw. konsumencki skarżący zaciągnął w dniu 24 lutego 2015 r. w Getin Banku, na kwotę 30.000 zł. rat miesięczne spłaty tego kredytu wynosi 662.32 zł. Bank przelał skarżącemu środki do wykorzystania w kwocie 29.049 zł na konto nr [...]. Historii rachunku o tym numerze mimo precyzyjnego wezwania niestety skarżący nie przedstawił.
Jak wynika z powyższego same zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów miesięcznie generują u skarżącego łączną kwotę spłaty w wysokości 3.660,66 zł. Oznacza to, że przy takiej wysokości zobowiązań skarżący, aby uzyskać wyżej opisane kredyty musiał wykazać się dochodem miesięcznym w kwocie znacznie wyższej niż deklarowany we wniosku w wysokości 3.500 zł. Ponadto jak wykazała dalsza analiza wyciągów z kont skarżącego wynika, iż skarżący samodzielnie opłaca wszystkie rachunki, z własnych środków pieniężnych. Nie deklaruje też, że pozostaje w zwłoce w jakiejkolwiek opłacie.
Szczególną uwagę zwraca fakt, że wśród zobowiązań skarżącego znajdują się takie, które trudno nazwać koniecznymi. I tak w dniu 1 lutego 2015 r. skarżący dokonuje zapłaty za usługi UPC w kwocie 234,89 zł, skarżący opłaca też kilka rachunków telefonicznych w różnych sieciach – Orange, PTC, Telekomunikacji Polskiej. Skarżący dokonuje też przelewów znacznych kwot na rzecz Idea Leasing S.A 871,27 zł i 101,69 zł. Są to przelewy wykonywane z rachunku PKO S.A. W miesiącu marcu i kwietniu 2015 r. przelewy na rzecz Idea Leasing są wykonywane z rachunku skarżącego w Idea Bank, podobnie inne opłaty za usługi telewizyjne i telekomunikacyjne.
Należy więc przyjąć, iż zobowiązania wobec Idea Leasing maja charakter kredytowy, przy czym ich łączna miesięczna rata wynosi 972,96 zł. Z tego względu należy ją dodać do innych zobowiązań kredytowych skarżącego co daje łącznie miesięczną kwotę zobowiązań w wysokości 4.633,62 zł . Skarżący nie wyjaśnił na co przeznaczył kwotę 29.049 zł. zaciągnięta w Getin Banku. Skoro jednak był to cel konsumpcyjny z pewnością mógł on część tych środków przeznaczyć na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Prócz zobowiązań kredytowych skarżący wykazał również obciążenia w postaci opłaty bieżących rachunków na kwotę 1.000 zł oraz oświadczył, iż na zakup żywności przeznacza kwotę 800 zł miesięcznie a na zakup paliwa 400 zł miesięcznie. Co daje łączną kwotę 2.200 zł. Należy zauważyć, iż obciążenia te nie uwzględniają opłat za telefony, usługi TV, podatki, zakup środków czystości, odzieży, lekarstwa. Przyjmując więc tylko wskazane przez skarżącego obciążenia i zobowiązania, w miesiącu zamykają się one kwotą 6.833,62 zł. W tym miejscu należy podkreślić, iż po uwzględnieniu wydatków nie wykazanych przez skarżącego kwota ta byłaby znacznie wyższa.
Jeśli chodzi o przepływ środków pieniężnych na przedstawionych rachunkach to wygląda on w sposób następujący, na rachunku w banku PKO S.A o numerze [...] w miesiącu lutym 2015 r. skarżący dokonał wpłat w wysokości 7.600 zł, w miesiącu marcu 2015 r. dokonał wpłat w wysokości 7.290 zł a w miesiącu kwietniu 2015 r, w wysokości 5.849 zł. Natomiast na koncie w Idea Bank (firmowym) o numerze [...], skarżący dokonał wpłat własnych w wysokości w miesiącu lutym 2015 r. - 2.730 zł, w miesiącu marcu 2015 r. - 2050 zł a w miesiącu kwietniu 2015 r.- 2.000 zł. Oznacza to łączny wpływ środków pieniężnych w miesiącu lutym 2015 r. to kwota 10.330 zł, w miesiącu marcu 2015 r. to kwota 9.340 zł a w miesiącu kwietniu - 7.849,5 zł. Jak wynika z powyższego deklarowany przez skarżącego miesięczny dochód w wysokości 3.500 zł jest znacznie zaniżono w stosunku do rzeczywistego. Z uwagi na powyższe orzekający nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sytuacja materialna skarżącego w stosunku do wcześniejszej nie uległam pogorszeniu, a tylko taka przesłanka mogłaby uzasadniać uwzględnienie jego obecnego wniosku.
Co do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2013 r. zostało przyznane skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Przyznane prawa nie zostało skarżącemu cofnięte. Skarżący może korzystać z niego również na etapie postępowania kasacyjnego. Z tych przyczyn wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, jako bezprzedmiotowy podlega umorzeniu na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 165 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło