I SA/Kr 329/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. N. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie, z dnia 18.03.2009r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.12.2007r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie, z dnia 18.03.2009r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, wydanego w niniejszej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. akt I SA/Kr 706/09 i I SA/Kr 707/09 oraz nadesłanych dokumentów E. N. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem N. H. ur. w 1961 r. córką P. N. ur. w 2002 r. , oraz synami P. N. ur. w 1997r. i P. N. ur. w 2004r. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje ona miesięcznie dochód w wysokości 1683,14 zł. brutto. Spłaca kredyt mieszkaniowy w ratach wynoszących 510,59 zł. i 933,87 zł. , co daje łącznie kwotę 1444,46 zł. miesięcznie. N. H. nie pracuje natomiast i nie osiąga dochodów. Według jego oświadczenia zawartego w piśmie do Naczelnika Urzędu Skarbowego , z dnia 06.04.2009r. prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zawieszona. Koszty utrzymania rodziny obejmują następujące wydatki : czynsz za mieszkanie – po podwyżce – 415, 36 zł. , opłatę za gaz – 65 zł. , opłatę za wodę 28,05 zł. , opłatę za ogrzewanie – 119,66 zł. , opłatę za prąd – 54 zł. Strona skarżąca ponosi ponadto koszty leczenia w wysokości 400 zł. miesięcznie oraz koszty leczenia syna w wysokości 200 zł. miesięcznie. Jest właścicielem mieszkania o pow. 62 m2 w K.. Działka budowlana o pow. 7 a w N. należy natomiast do małoletniego syna. W roku 2008 E. N. osiągnęła dochód wynoszący 22 324,73 zł. przy przychodzie na poziomie 291 366,89 zł. Z deklaracji VAT – 7 za miesiąc wrzesień 2009r. wynika natomiast , że strona skarżąca dokonała dostawy na terytorium kraju której podstawa opodatkowania wyniosła 20 430 zł. (zresztą w miesiącu poprzednim wartość ta była podobna i wyniosła 21 843 zł. ) Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Zdaniem orzekającego nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy E. N. poprzez zwolnienie jej z wpisu od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie, dnia 18.03.2009r. Przede wszystkim należy podkreślić, iż strona skarżąca jawi się jako osoba niewiarygodna oraz zatajająca istotne dla sprawy fakty. Przedstawiony przez nią stan majątkowy jest niejasny i nielogiczny. Po pierwsze nie jest możliwe aby wydatki rodziny (2726,53 zł. ) tak znacznie przewyższały jej dochody (1683,14 zł. ) co ma miejsce w niniejszym przypadku ! Wskazuje to więc na istnienie innych niż podane, źródeł dochodów strony skarżącej , których nie ujawniła Sądowi. Po drugie natomiast zwrócić trzeba uwagę na postawę strony skarżącej w niniejszym postępowaniu. Otóż w "piśnie pełnomocnika skarżącej " z dnia 16.06.2009r. doradca podatkowy M. M. poinformował, iż jego mocodawczyni tj. E.N. jak i jej mąż nie posiadają rachunków bankowych (k. akt 157) Tymczasem po kolejnym wezwaniu strony skarżącej wystosowanym w celu ustalenia jej zdolności płatniczych nadesłana została kserokopia wyciągu z rachunku E. N. i jej męża nr [...] prowadzonego przez Bank [...] a obejmującego operacje przeprowadzone w okresie od 25.07.2009r. do 24.08.2009r. Trudno więc dać wiarę oświadczeniom składanym przez stronę skarżącą. W konsekwencji wyżej wymienionych faktów, zdaniem orzecznika, nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące źródeł i wysokości dochodów wnioskodawczyni oraz jej zdolności płatniczych a zaprezentowane zachowanie wskazuje co najmniej na brak chęci w rzeczywistym przedstawieniu kondycji finansowej rodziny E. N.. Taki stan rzeczy jednoznacznie wskazuje natomiast , iż przesłanka z art. 246§1 w/w ustawy dotycząca wykazania przez stronę skarżącą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania , bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , nie została spełniona. To bowiem na wnioskodawcy ciąży inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , że zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09) Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.