I SA/Kr 334/16

|Sygn. akt I SA/Kr 334/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), WSA Waldemar Michaldo, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym, w dniu 31 maja 2016 r., sprawy ze skargi T. O., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31 grudnia 2015 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, , , - s k a r g ę o d d a l a -, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 13 października 2015 r. znak [...] określił wobec T. O. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 2009 rok z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, wg art. 30c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36L) w wysokości 306 486 zł, (tj. w kwocie wyższej od wskazanej w zeznaniu o 188 035 zł). Powyższa decyzja zawierała pouczenie, iż służy od niej prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w terminie 14-tu dni od dnia jej doręczenia. Decyzja została doręczona podatnikowi w dniu 14 października 2015 r. T. O. wniósł 31 października 2015 r. odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wniosek uzasadnił faktem, że w dniach od 26 do 30 października 2015 r. był chory. Załączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 31 grudnia 2015 r. znak [...], na podstawie art. 162 § 1 i 2, art. 163 § 2 oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie w konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 31 grudnia 2015 r. znak [...], na podstawie art. 216 i art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 28 maja 2015 r. T. O. ustanowił pełnomocnika P. B. do reprezentowania go przed organami podatkowymi i skarbowymi w zakresie postępowania kontrolnego za lata 2009-2012, znak sprawy [...]. Organ przywołał treść art. 145 § 2 O.p. Wskazał, że z potwierdzenia odbioru wynika, iż przedmiotowa decyzja została doręczona na wskazany przez pełnomocnika adres w dniu 14 października 2015 r. Decyzja ta została odebrana przez pełnomocnika – P. B. Zatem od tej daty rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, w dniu 31 października 2015 r. T. O. wniósł samodzielnie odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia ww. odwołania. Pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. o numerze [...] Dyrektor Izby Skarbowej wezwał T. O. do złożenia wyjaśnień w zakresie pełnomocnictwa do reprezentowania przed organem II instancji w przedmiotowej sprawie, ponieważ w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez Podatnika doradcy podatkowemu P. B. do reprezentowania przed organami podatkowymi i skarbowymi w zakresie postępowania kontrolnego za lata 2009-2012, znak sprawy [...]. Odwołanie z dnia 31 października 2015 r. od ww. decyzji sporządzone zostało i podpisane przez Stronę z pominięciem doradcy podatkowego P. B. Z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy nie znajduje się odwołanie pełnomocnictwa, Dyrektor Izby Skarbowej w ww. piśmie prosił o wyjaśnienie czy postępowanie odwoławcze należy prowadzić bezpośrednio z T. O. jako Stroną. Równocześnie ww. wezwanie zawierało pouczenie, iż w przypadku nieprzedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania T. O. przed organem podatkowym II instancji postępowanie będzie prowadzone z T. O. jako stroną postępowania. Wezwanie nr [...] z dnia 3 grudnia 2015 r. nie zostało podjęte przez Podatnika. Zwrot ww. pisma do Izby Skarbowej nastąpił w dniu 29 grudnia 2015 r. z adnotacją: "nie podjęto w terminie". Tym samym organ stwierdził, iż ww. wezwanie dotyczące złożenia wyjaśnień w zakresie pełnomocnictwa do reprezentowania przed organem II instancji w przedmiotowej sprawie, zostało doręczone T. O. w sposób zastępczy tj. w oparciu o przepis art. 150 O.p. Powyższe oznaczało zdaniem organu, że postępowanie odwoławcze należy prowadzić bezpośrednio z T. O. jako Stroną. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 październiku 2015 roku. Wnioskując o przywrócenie ww. terminu T. O. poinformował organ odwoławczy, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nastąpiło bez winy Strony, ponieważ niezłożenie w terminie odwołania wynikało z faktu, iż w dniach 26-30 października 2015 r. Podatnik był chory i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Organ odwoławczy wskazał raz jeszcze, że Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 31 grudnia 2015 r. znak [...] odmówił T. O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. T. O. wniósł na postanowienie znak [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając uchylenia postanowienia i zasądzenie kosztów. Zarzucił naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w zw. z art. 162 O.p., polegające na bezzasadnym uznaniu, że choroba nie uniemożliwiła skarżącemu złożenie w terminie odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Badając zaskarżone postanowienie według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej "P.p.s.a.", Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego, a jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Poddane kontroli Sądu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest zgodne z prawem. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu. Niedotrzymanie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania i rodzi po stronie organu odwoławczego obowiązek stwierdzenia, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Organ odwoławczy jest zatem obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Uchybienie terminu jest przy tym okolicznością obiektywną i niezależną od uznania organu odwoławczego. W razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu Przeszkodą do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest jedynie wniesienie przez stronę, która uchybiła terminowi, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienie tegoż odwołania. Niesporne w sprawie jest, że decyzja I instancji została doręczona podatnikowi prawidłowo i skutecznie, w dniu 14 października 2015 r., do rąk pełnomocnika – doradcy podatkowego, zgodnie z treścią art. 145 § 2 O.p. Stosownie do tego przepisu, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Doręczenia dokonuje się na adres pełnomocnika, który może być miejscem wykonywania pracy zawodowej, jak też adresem tylko do doręczeń. Adres dla doręczeń może wynikać z treści udzielonego pełnomocnictwa. Skuteczności powyższego doręczenia Skarżący nie kwestionował. Niesporne wobec powyższego jest również, że w przedmiotowej sprawie 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 28 październiku 2015 roku. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji 31 października 2015 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 223 O.p., zgodnie z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Do odwołania załączył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Dyrektor Izby Skarbowej ostatecznym postanowieniem z dnia 31 grudnia 2015 r. znak [...] odmówił T. O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Istota sprawy sprowadza się do oceny rozstrzygnięcia przez organ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, po uprzedniej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia tegoż odwołania. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stosownie zaś do art. 228 § 2 postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne. Wobec powyższego wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. z dnia 31 grudnia 2015 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania było prawidłowe. Prezentowane wyżej stanowisko znajduje akceptację w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jak bowiem wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 473/09, w sytuacji, gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jednocześnie z odwołaniem, organ ten jest zobligowany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu i wydać w tej sprawie stosowne postanowienie. Dopiero ostateczne orzeczenie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania umożliwi wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zarówno postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jak i postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania mają charakter ostateczny, gdyż nie przysługuje od nich zażalenie (art. 163 § 2 O.p., art. 228 § 2 O.p.). Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zamyka postępowanie administracyjne w sprawie i powoduje ostateczność decyzji administracyjnej wydanej przez organ l instancji. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt: l OSK 884/11, z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt: l OSK 478/10, z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt: l OSK 129/08, z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt: SA/Sz 306/98. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane w sprawie co prawda tego samego dnia co postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jednakże jest postanowieniem wcześniejszym o czym świadczy sygnatura akt, która jest niższa niż sygnatura akt postanowienia o uchybieniu terminu. Pierwsza sygnatura to [...] druga zaś [...]. Oznacza to, że Dyrektor najpierw odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie stwierdził jego uchybienie. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w zw. z art. 162 O.p., bowiem wydając postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wobec wcześniejszego wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, organ nie bada powtórnie przesłanek z art. 162 O.p. Wobec powyższego argumentacja skarżącego dotycząca choroby i zaświadczenia lekarskiego nie mogła mieć znaczenia przy kontroli przedmiotowego postanowienia. Na marginesie Sąd wskazuje, że w orzecznictwie pojawił się pogląd, że w sytuacji gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a organ wniosek ten oddala, przyjmując winę strony, to tym samym potwierdza, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminowi. W tej sytuacji nie ma już potrzeby ani możliwości wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 stwierdzającego to uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2007 r., I GSK 1221/06, LEX nr 338645). Sąd w składzie orzekającym powyższego mniejszościowego poglądu nie podziela, uznając, że art. 228 O.p. jasno określa przesłanki zobowiązujące organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w żaden sposób nie wyłączając takiego obowiązku w przypadku wcześniejszego orzekania o przywróceniu terminu. W związku z powyższym Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ podatkowy i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.