I SA/Kr 335/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Firmy Handlowej "B" M.T. i Spółka spółka jawna w K. w likwidacji od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 335/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi Firmy Handlowej "B" M.T. i Spółka spółka jawna w K. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 roku postanawia: zmienić postanowienie Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 335/16 i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od wpisu od skargi. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Firmy Handlowej B. M.T. i Spółka spółka jawna w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi. Z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że Sąd Rejonowy, Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych, umorzył postępowanie upadłościowe w stosunku do skarżącej postanowieniem z dnia 10 października 2014 r., które uprawomocniło się dnia 18 marca 2015 r. W następstwie tego sprawy spółki przejęli wspólnicy. Spółka nie zatrudnia pracowników, a jeden ze wspólników M. T. wypowiedział umowę spółki ze skutkiem na koniec roku 2015. Wartość środków trwałych podmiotu na dzień 31 grudnia 2015 r. wyniosła 3 046 530,82 zł., gruntów: 180 370,30 zł, a budynków, lokali i obiektów inżynierii lądowej i wodnej: 2 866 160,52 zł. Strata z działalności gospodarczej w 2015 r. oszacowana została na - 267 153,13 zł i była mniejsza niż w roku 2014 r., kiedy to stanowiła - 841 139,58 zł. Postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 335/16 Referendarz sądowy oddalił wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy. . W sprzeciwie wniesionym od powyższego postanowienia Spółka podniosła, że znajduje się obecnie w stanie likwidacji. Prowadzone wcześniej postępowanie upadłościowe zostało umorzone przez Sąd Rejonowy, Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt [...], z uwagi na brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Obecnie Spółka nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada środków finansowych umożliwiających prowadzenie jakichkolwiek działań gospodarczych. Jedynym majątkiem spółki jest ośrodek wczasowy położony w D. objęty księgami wieczystymi nr [...], [...] i [...], który jest obciążony hipotekami wielokrotnie przewyższającymi wartość obiektu. Nadto zostały wszczęte względem Spółki przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym postępowania egzekucyjne. Co do posiadanych nieruchomości strona skarżąca stwierdziła, że obiektywnie nie stanowią one dla niej nawet potencjalnego źródła dochodów. Ośrodek wczasowy położony w D., nie stanowi pokaźnego majątku, który pozwoliłby na pokrycie kosztów postępowania, z tego względu, że nieruchomość obciążona jest hipotekami wielokrotnie przewyższającymi wartość obiektu, a także wszczęte są względem wnioskodawcy postępowania egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Spółka podniosła, że wszczęto względem niej i przeprowadzono szereg postępowań, analogicznych w swej istocie, dotyczących jednak różnych okresów, wydano szereg decyzji administracyjnych opiewających na bardzo znaczące kwoty, na dzień dzisiejszy nieprawomocnych, a po części nawet nieostatecznych. Spółka, dotąd dobrze prosperując, popadła w tragiczną sytuację finansową, złożyła wniosek o upadłość, upadłości jednak nie udało się przeprowadzić z uwagi na brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, co potwierdziło postanowienie sądu upadłościowego. Majątek Spółki został zajęty, spółka nie funkcjonuje na takim poziomie aby przynosić zyski wspólnikom, toczy się postępowanie likwidacyjne i obiektywnie nie ma realnych szans na zabezpieczenie płynnych środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Spółka wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dodatkowo zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, w sytuacji gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie wystąpiła spółka jawna. Spółka jawna jest spółką osobową, co wynika z art. 4 pkt 1 i art. 22 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej jako K.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru staje się podmiotem prawa, ale nie uzyskuje osobowości prawnej, jednakże ze względu na treść art. 25 § 3 p.p.s.a. ma zdolność sądową. Dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce jawnej istotne jest także, że każdy wspólnik spółki jawnej w myśl art. 22 § 2 K.s.h. odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami. W sytuacji zatem gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy wziąć pod uwagę również ich sytuację majątkową. Nieuzasadnione byłoby przyjęcie, że przy przyznaniu prawa pomocy spółce jawnej, sytuacja majątkowa wspólników nie ma znaczenia w przypadku wskazywania na brak po stronie tej spółki dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Stawiałoby to wspólników spółki jawnej w postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy w korzystniejszej sytuacji niż w innych postępowaniach (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt I FZ 70/09 publikowane na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe zbadano zarówno sytuację majątkową Spółki jak i jej wspólników. Z przeprowadzonej analizy złożonego wniosku, a także dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że strona skarżąca znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. W szczególności wskazać należy, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje dochodów, aktywa i rachunki bankowe Spółki zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Brak wpływów obrazują także przedłożone przez stronę skarżąca raporty kasowe. Obecnie Spółka znajduje się w likwidacji, a prowadzone przez Sąd Rejonowy Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych, postępowanie upadłościowe zostało umorzone postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt [...] z uwagi na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów postępowania. Złą sytuację finansową spółki obrazuje także przedłożone przez nią sprawozdanie finansowe. Stanowiący majątek Spółki ośrodek wczasowy położony w D. (objęty księgami wieczystymi nr [...], [...] i [...]) obciążony jest hipotekami. W stosunku do Spółki zostały także wszczęte postępowania egzekucyjne, co oznacza, że Spółka nie dysponuje wskazanym majątkiem. Nie ma zatem możliwości sprzedaży nieruchomości, celem uzyskania środków niezbędnych do skutecznego zainicjowania postępowania sądowego. Z przedstawionych informacji wynika, że również wspólnicy Spółki nie posiadają środków pieniężnych ani majątku, z którego mogliby pokryć koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Z oświadczenia J. J. wynika, że nie posiada on żadnych dochodów, jak również nieruchomości, czy zasobów pieniężnych. Nie posiada rachunków bankowych. Pozostaje na utrzymaniu dzieci i byłej żony. Z kolei z oświadczenia J. T. wynika, że jego miesięczne wynagrodzenie z tytułu pracy w spółce B. s.c. wynosi 711,34 zł netto. Całą kwotę otrzymywanego wynagrodzenia przeznacza na bieżące wydatki związane z utrzymaniem żony i córki. Mieszka w mieszkaniu teściowej, która równocześnie pokrywa opłaty za czynsz i media. Z oświadczenia wynika nadto, że J. T. nie posiada rachunków bankowych, nieruchomości, ani też zasobów pieniężnych. W stosunku do niego prowadzone są natomiast egzekucje komornicze wynikające z upadłości FH B. M.T. i Spółka spółka jawna. Wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu, dają podstawę do stwierdzenia, że strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych. Z tego względu, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przychylono się do jej wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano jej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, który w chwili obecnej jest jedynym kosztem postępowania, jaki Spółka ma do poniesienia.