I SA/Kr 345/11
WyrokWSA w Krakowie2011-07-19
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Ewa Michna, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niewystarczającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia samoistnego posiadacza gruntu na potrzeby podatku rolnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji był niepełny i nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, czy skarżąca była samoistnym posiadaczem całości spornych działek. Decyzja dotycząca odmowy uchylenia nakazu płatniczego za rok 2004 została utrzymana w mocy z uwagi na upływ terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Skarżąca Ł. K. wniosła o ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie naliczenia podatku od nieruchomości od działek, które uważała za swoje samoistne posiadanie. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wobec jednego z podmiotów, a wobec skarżącej ustalił podatek rolny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzje organu pierwszej instancji, uznając postępowanie dowodowe za niewystarczające do ustalenia samoistnego posiadacza gruntu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów. WSA oddalił skargę, uznając prawidłowość rozstrzygnięcia organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 345/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011r., sprawy ze skarg Ł. K., przy uczestnictwie M. B., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 3 stycznia 2011r. nr [...],, [...],, [...],, [...],, [...],, [...],, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, - skargi oddala -
Pismem z dnia 22 maja 2009 r. Ł. K. zwróciła się do Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miasta z prośbą o ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie naliczenia podatku od nieruchomości od działek [...], [...] i [..] obręb [...] jednostka ewidencyjna - P. W uzasadnieniu wskazała, iż w sprawie zaistniały nowe okoliczności i złożyła nowe wnioski dowodowe. Mając na uwadze powyższy wniosek postanowieniem z dnia 4 września 2009 r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego od w/w działek za lata 2004-2009 w stosunku do Ł. K. i M. B. a postanowieniem z dnia 18 lutego 2009 r. w stosunku do K. W.
W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, iż właścicielem działek nr [...], [...] i [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna – P. jest M.B., który w 2004 r. fikcyjną umową dzierżawy wydzierżawił powyższe grunty K.W., który z tego tytułu od 2004 roku płacił corocznie podatek rolny w ramach nakazu płatniczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego . Ponadto Prezydent Miasta ustalił, iż rzeczywiście przedmiotowe grunty są użytkowane przez Ł. K.. Organ I instancji po przeprowadzeniu dodatkowych dowodów ze świadków stwierdził, iż Ł. K. jest samoistnym posiadaczem działek nr [...], [...] i [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna - Podgórze, w związku z czym jest też podatnikiem podatku rolnego od tych gruntów.
W związku z powyższym organ I instancji mając na uwadze, iż w niniejszej sprawie M.B. nie jest podatnikiem podatku rolnego decyzjami z dnia 31.08.2010 r. od nr [...] do nr [...] umorzył względem niego postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za lata 2005 do 2009r. od działek nr [...], [...] i [...] obręb 108, jednostka ewidencyjna - P. Natomiast decyzją z dnia 31.08.2011 r. nr [...] odmówił uchylenia nakazu płatniczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r. ze względu na upływ terminu przedawnienia .
Jednocześnie wydał decyzje, w których ustalił podatek rolny za lata 2005-2009 Ł. K..
W stosunku do K.W. uchylił decyzje ustalające podatek rolny od spornych działek za lata 2005-2009
Od powyższych decyzji z dnia 31.08.2010 r. od nr [...] do nr [...] odwołanie złożył M.B., podnosząc, iż przedmiotowe decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 3 ust. 1 pkt l i 2 w zw. z art. 3 ust. 2 oraz art. 4 ust. l pkt 2 ustawy o podatku rolnym, poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy w postaci posiadania samoistnego przez Ł. K. spornych działek. Odwołujący wskazał również, iż istotnym jest ustalenie powierzchni obszaru użytkowanego przez Ł. K., gdyż jego zdaniem nie użytkuje ona wszystkich wskazanych działek, lecz tylko część.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy decyzjami z dnia 3 stycznia 2011 r. od nr [...] do nr [...] uchyliło zaskarżone decyzje w przedmiocie ustalenia podatku rolnego za lata 2005 -2009 i przekazało sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji . Natomiast decyzją z dnia 3 stycznia 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy uchylenia nakazu płatniczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r.
Uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę na przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym regulujące kwestie opodatkowania podatkiem rolnym właścicieli gruntów i posiadaczy samoistnych. W art. 3 ust 2 cyt ustawy w sposób jednoznaczny stwierdzono, że podatnikiem jest właściciel gruntu, chyba że włada nim posiadacz samoistny. Zatem w myśl ust. 2 omawianego przepisu, jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Wobec czego w takiej sytuacji podatkiem obciążony zostaje posiadacz samoistny przed właścicielem (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Lublinie 2008-04-18,1 SA/Lu 113/08, opubl: Legalis).
Posiadaczem samoistnym gruntu, zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel. Podział powyższy oparty jest zatem na elemencie woli posiadacza. Posiadanie samoistne zachodzi wówczas, gdy posiadacz przez posiadanie, czyli władztwo nad rzeczą realizuje w stosunku do rzeczy uprawnienia, które przysługują właścicielowi, zgodnie z treścią art. 140 Kodeksu cywilnego, czyli faktycznie włada rzeczą oraz posiadacz samoistny posiada wolę władania tą rzeczą jak właściciel.
Z dokonanej przez Kolegium analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż M.B. jest właścicielem działek nr [...], [...] i [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna – P., który w 2004 r. umową dzierżawy wydzierżawił powyższe grunty K.W. Ten ostatni z tego tytułu od 2005 roku płacił corocznie podatek rolny.
Kolegium wskazało, iż pismem z dnia 22 maja 2009 r. Ł. K. zwróciła się do organu I instancji z prośbą o ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie naliczenia Jej podatku od nieruchomości od działek [...], [...] i [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna - Podgórze jako posiadacza samoistnego tych gruntów.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało , iż w celu prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie należy zbadać czy występują odpowiednie przesłanki do uznania Ł. K. jako posiadacza samoistnego działek nr [...], [...] i [...] obręb 108, jednostka ewidencyjna - P.
Organ odwoławczy podniósł, iż o tym, kto jest podatnikiem podatku rolnego, decyduje sprawowanie faktycznego władztwa nad rzeczą. Posiadanie samoistne przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Przy nabyciu posiadania samoistnego chodzi o taką sytuację, w której osoba (fizyczna, prawna), na skutek jakiegoś konkretnego zdarzenia uzyskuje tytuł do posiadania rzeczy wyłącznie we własnym imieniu niezależnie od tego czy działa w dobrej, czy w złej wierze.
Kolegium dokonując analizy zeznań świadków przesłuchanych w sprawie uznało, iż całość zeznań wskazuje Ł. K., jako osobę która faktycznie władała jedynie częścią działki, bezpośrednio sąsiadującej obok jej posesji. Zeznania świadków wskazują, iż Ł. K. kosi tam trawę, uprawia ogródek, składuje swoje materiały budowlane.
Jednakże w stosunku do pozostałej części działek zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zebrany materiał dowodowy nie udowadnia, iż są one w posiadaniu Ł. K.. Mając na uwadze zeznania świadków można zauważyć, iż Ł. K. zajmuje się tylko częścią działek, jednakże reszta nie jest uprawiana.
W ocenie Kolegium nie można przychylić się do stanowiska, że lakoniczne wskazanie przez świadków, iż Ł. K. użytkuje część działek, które sąsiadują z jej posesją - może odnosić się do powierzchni wszystkich działek będących przedmiotem niniejszej sprawy.
Ponadto Kolegium wskazało, iż organ I instancji błędnie utożsamia fakt władania gruntem z jego samoistnym posiadaniem. Władanie gruntem dla kogo innego czy władanie gruntem w zakresie węższym niż zakres władania właściciela (jak użytkownik), to nie jest posiadanie samoistne. W konsekwencji błędne jest stanowisko, że samo fizyczne władanie gruntem, jego uprawianie, to wystarczająca przesłanka do uznania, że jest podatnikiem podatku rolnego.
Kolegium podniosło , iż organ I instancji powinien w przeprowadzonym postępowaniu jasno i bez wątpliwości wykazać, które działki są zajmowane przez Ł. K., a które nie są użytkowane. Ponadto organ I instancji powinien szczegółowo przeanalizować stan faktyczny sprawy pod kątem czy rzeczywiście zajmowanie się przedmiotowymi działkami spełnia przesłanki uznania danej osoby jako posiadacza samoistnego, zwłaszcza gdy w postępowaniu bierze udział właściciel nieruchomości, wskazując, iż dana osoba nie jest posiadaczem samoistnym oraz użytkuje grunty bez tytułu prawnego.
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało , iż organ I instancji nie przeprowadził właściwie postępowania dowodowego w myśl art. 122 Ordynacji podatkowej ukazującego bezsprzecznie konkretne działki i ich powierzchnie, które posiada samoistnie Ł. K., ewentualnie które nie są użytkowane i w stosunku do których obowiązek podatkowy leży po stronie Odwołującego.
W decyzji nr [...] utrzymującej decyzję odmawiającą uchylenia nakazu płatniczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r. organ odwoławczy zauważył , iż w niniejszej sprawie doszło do upływu terminów wskazanych w art. 68 Ordynacji podatkowej w związku z powyższym prawidłowo należało odmówić uchylenia przedmiotowej decyzji . Zgodnie bowiem z art. 245 § 1 pkt 3 lit b Ordynacji podatkowej organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 Ordynacji podatkowej.
Na powyższe rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Ł. K., która podniosła , iż zawsze czuła się właścicielem działek nr [...], [...] i [...], których pozornym właścicielem przez wyłudzenie stał się M.B. . Wyjaśniła , iż ww. działki oporządza z pomocą sąsiadów , wcześniej działki uprawiali jej rodzice.
Skarżąca zarzuciła , iż w decyzjach Prezydenta Miasta nie zostały ujęte oświadczenia oraz protokół z dnia 22.06.20101 r. na okoliczność osobistego stawiennictwa fikcyjnego dzierżawcy K. W. , sporządzonego w Urzędzie Miasta.
Następnie opisała , poszczególne działki wykazując , iż są one przez nią systematycznie użytkowane . Ona sama czuje się ich samoistnym posiadaczem zajmując je w całości a nie w części .
Oświadczyła również , iż pozorny właściciel jak również fikcyjny dzierżawca nigdy tych działek nie uprawiali. W 2007 r. M.B. wniósł pozew do Sądu Okręgowego o wydanie nieruchomości ale sprawa została umorzona .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach .
Na podstawie art. 111§ 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ) na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 345/11 z do sygn. akt I SA/Kr 350/11 i prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 345/11, albowiem sprawy pozostają w związku pozwalającym na wspólne wyrokowanie.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269)- powoływane dalej jako p.p.s.a. - , stwierdzić należy, iż nie naruszają ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy , iż z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika i, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W złożonej skardze nie podniesiono w zasadzie żadnego zarzutu względem zaskarżonych decyzji , poza ogólnym stwierdzeniem , iż decyzje SKO są dla Skarżącej krzywdzące. W uzasadnieniu skargi ponoszone są jedynie okoliczności z których w ocenie Skarżącej wynika , iż uważa się ona za samoistnego posiadacza działek [...] , [...] i [...]. Podnieść natomiast należy , iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym zakresie nie wypowiadają się skupiając się jedynie , iż postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone w sposób niewystarczający do podjęcia zaskarżonych rozstrzygnięć .
Kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie ma natomiast możliwości podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych czy działań należących do kompetencji organu, którego akt administracyjny jest przedmiotem sądowej kontroli. Nie może zatem dokonywać rozstrzygnięć w zakresie kompletności i charakteru władania spornymi działkami .
Przechodząc natomiast do analizy zaskarżonych decyzji wskazać należy , że w podatku rolnym, tak również w podatku od nieruchomości ustawodawca przyjął zasadę, iż podatek ciąży na właścicielu gruntu (nieruchomości), chyba, że przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15.11.1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Podobną regulacja została zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.). Stąd zasadniczo podatnikiem jest właściciel gruntu (gdy tytuł własności i stan faktycznego posiadania związane są z tym samym podmiotem), natomiast w sytuacji, gdy występują dwa podmioty - właściciel i posiadacz samoistny, podatnikiem jest posiadacz samoistny. Nakaz płatniczy może być jednak skierowany do posiadacza samoistnego, tylko wówczas, gdy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innej osoby niż właściciel. Posiadanie, w tym posiadanie samoistne, jest stanem faktycznym, polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Według panującego poglądu doktryny posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel (art. 336 k.c.). Rozstrzygające znaczenie ma więc rozległy zakres władania rzeczą, na wzór prawa własności, chociażby nawet nie poparty przysługującym posiadaczowi prawem własności. Domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada jest jej posiadaczem samoistnym (art. 339 k.c.).
W większości przypadków posiadaczem samoistnym jest prawowity właściciel. Jednak może się także zdarzyć, że daną rzeczą faktycznie włada jak właściciel osoba niebędąca właścicielem - pozostająca w dobrej lub złej wierze.
W konsekwencji ustalenie tego, w czyim i jakiego rodzaju posiadaniu znajdowała się przedmiotowa nieruchomość w latach 2005-2009 , było kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy okolicznością faktyczną.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji skupić się musiał , czy zasadnie organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji odnośnie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za lata 2005 -2009 ustaleniu podatku i przekazał sprawę określenia tego zobowiązania podatkowego do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie należy rozważyć, czy istotnie wystąpiły przesłanki z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uprawniające organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Stosownie do art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Brzmienie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej ograniczona została do przypadków, gdy spełnione zostaną określone nim przesłanki. Zasadnicze znaczenie ma konieczność poprzedzenia wydania rozstrzygnięcia przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Zwrot "w znacznej części" jest niedookreślony, ustalenie zatem tej przesłanki jest możliwe jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, przemawiające za uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, albowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego co najmniej w znacznej części, co zostało szczegółowo uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji jest niepełny i nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, czy Ł. K. była samoistnym posiadaczem całości działek [...] , [...] i [...] obręb [...] , jednostka ewidencyjna-P. Z zeznań świadków w sposób jednoznaczny można ustalić jedynie , iż Ł. K. władała częścią tych działek które bezpośrednio sąsiadują z jej posesją. Cześć świadków potwierdziła bowiem zarzut M. B. sformułowany w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej , iż Ł. K. utrzymywała sporne działki jedynie w bezpośrednim sąsiedztwie domu , a jeden ze świadków zeznał , iż na spornych gruntach nigdy nie widział Ł. K. , natomiast wczesnej widział na nich M. B. Prezydent Miasta nie tylko, w żaden sposób się nie odniósł do tych sprzeczności w swoich decyzjach lecz właściwie uwypuklił nasuwające się wątpliwości co do zakresu władania spornymi działkami . Przyznał bowiem , iż zeznania świadków pozwalają przyjąć , iż niewątpliwie grunt obok domu Ł. K. jest przez Nią uprawiany i utrzymywany.
Pozostała część zawartych w decyzji wywodów jest właściwie niczym nieuzasadnionymi założeniami organu podatkowego a nie ustaleniami opartymi na materiale dowodowym sprawy, naruszające zasady postępowania podatkowego wyrażone w art. [...], [...], [...], [...] oraz [...] oraz w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Na organie ciąży bowiem obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji .
W oparciu o art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, w uzasadnieniu decyzji organ powinien przedstawić argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w sposób wyczerpujący uzasadnić i wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności.
Tymczasem Organ I instancji przyjął , iż M.B. przestał zajmować się spornymi gruntami od listopada 2004r. tj. od podpisania umowy z K. W. , co doprowadziło go do wniosku, iż od tej daty władztwo na spornymi działkami sprawowała Ł. K. Abstrahując od tego , iż wniosek taki nie został jednak w żaden sposób uzasadniony , to jest nielogiczny i nie znajduje on potwierdzenia w materiale dowodowym o czym była mowa wyżej. Sam fakt zaprzestania użytkowania przez M. B., jeżeli nie wypływa z innych okoliczności faktycznych , nie może prowadzić do automatycznego wniosku , iż władanie spornym działkami objęła Ł. K. Poza tym, fakt zaprzestania użytkowania działkami organ zdaje się wiązać z faktem podpisania umowy dzierżawy z K.W., po czym wykazuje , iż umowa ta była fikcyjna a K.W. nie zajmował się spornymi działkami. Jeżeli zatem umowa dzierżawy jak i władztwo nad spornymi gruntami były fikcyjne to okoliczności te nie mogły doprowadzić organ do automatycznego wniosku , iż z chwilą podpisania umowy dzierżawy M.B. przestał grunty te użytkować.
Ponadto zwrócić należy uwagę , iż zeznania świadków są bardzo ogólne, enigmatyczne i nasuwają wiele wątpliwości co do wiedzy świadków w zakresie przedmiotu przesłuchania tj. zarówno umiejscowienia spornych działek jak i sposobu ich użytkowania . Tylko dla przykładu przytoczyć można zeznania M. J. i J. S. ( dołączonych do skargi) , którzy twierdzili , iż użytkowane przez Ł. K. działki są w całości ogrodzone , gdy tymczasem sama Skarżąca na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. przyznała , iż ogrodzenie przebiega jedynie od strony ulicy , " z drugiej strony nie ma ogrodzenia bo to są pola uprawne". Z zeznań Skarżącej oraz mapy dołączonej do skargi ( karta 21 akt sądowych ) wynika , iż ogrodzenie przebiega bezpośrednio przy ulicy i od spornych działek oddzielone są działkami [...], [...], [...], [...], [...]. J.S. zeznał natomiast, iż uprawiane przez skarżąca działki są bezpośrednio przy ulicy głównej co w skazywałoby , iż ma na myśli wyżej wymienione działki a nie sporne działki [...], [...], [...] .
Podkreślenia ponadto wymaga i ta okoliczność , iż zasadniczo podstawę wymiaru podatku rolnego (także podatku od nieruchomości i leśnego) stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków - art. 21 ust. 1 ustawy z 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). W wyroku z 15.06.2007 r., III SA/Wa 2585/06 (LEX nr 339999) WSA w Warszawie podkreślał, iż istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są tylko zapisy wynikające z ewidencji. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. W sytuacji ujawnienia w ewidencji gruntów wyłącznie danych właściciela, a przez to braku danych dotyczących samoistnego posiadacza, ustalenie, iż nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innej osoby (na której w takim przypadku ciąży obowiązek podatkowy) może być dokonane jedynie w wyniku przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego.
Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania podatkowego. Wobec powyższego należy uznać za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, że decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów regulujących kwestię prowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej skonkretyzowana została w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Również w skardze został sformułowany zarzut niepełnego zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego w zakresie protokołów
Z uwagi więc na konieczność przeprowadzenia w niniejszej sprawie postępowania dowodowego co najmniej w znacznej części, organ odwoławczy prawidłowo uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku rolnego za lata 2005 –2009 .
Złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga swoim zakresem przedmiotowym obejmowała również decyzję z dnia 3 stycznia 2010 r. nr [...] aczkolwiek Skarżąca nie wniosła w stosunku do niej żadnego zarzutu nawet pośredniego . Skarżąca wykazuje bowiem jedynie fakt faktycznego władania spornymi działkami, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzja ma natomiast charakter formalny - odmowa zmiany decyzji z uwagi na upływ terminu przedawnienia .
Jak już wyżej wykazano , Sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Dokonując również kontroli i tej decyzji pod względem jej zgodności z prawem Sąd również nie dopatrzył się naruszenia prawa.
Organ podatkowe zasadnie odmówiły bowiem uchylenia decyzji nakazu płatniczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r. opierając swoje rozstrzygnięcie na art. 245§ 1 pkt 3 lit b Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ podatkowy wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Kwestia ta była przedmiotem badania przez organy podatkowe, w trakcie którego ustalono , iż wydanie nowej decyzji w przedmiocie podatku rolnego zostałoby wydane po upływie terminów przedawnienia określonych w art. 68 Ordynacji podatkowej. Nastąpiła więc negatywna przesłanka do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło