I SA/Kr 347/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-13
Skład orzekający: WSA Beata Cieloch, WSA Piotr Głowacki, WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu braku pełnomocnictwa jest prawidłowe, jeśli strona wnosząca odwołanie działała w imieniu osoby chorej, która nie mogła złożyć podpisu, a organ pierwszej instancji nie wezwał do uzupełnienia braków formalnych odwołania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę zaufania do organów podatkowych i obowiązek udzielania informacji. W sytuacji stwierdzonego stanu zdrowia skarżącego, organ powinien był pouczyć stronę o możliwościach uzupełnienia braków formalnych odwołania, zamiast stwierdzać jego niedopuszczalność. Brak podpisu na zeznaniu podatkowym, mimo zaświadczenia lekarskiego, został uznany za wadę formalną, jednakże organ odwoławczy powinien był umożliwić jej usunięcie.Stan faktyczny
Skarżący J.W. nabył spadek po żonie. Złożył niepodpisane zeznanie podatkowe SD-Z3 z powodu choroby, poparte zaświadczeniem lekarskim. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił podatek. Na tę decyzję wniesiono odwołanie, podpisane przez syna R.W. bez pełnomocnictwa. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu braku pełnomocnictwa. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 grudnia 2008 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 347/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009r., sprawy ze skargi J. W., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 grudnia 2008 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100, 00 zł (sto złotych 00/100 ).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 września 2008 r., Nr [...], ustalającej skarżącemu J. W. podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po M.W., w wysokości 4 659 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] skarżący J. W. nabył wraz z dziećmi W. W., M. W. i R. W. spadek po zmarłej żonie M. W.
W dniu 14 lipca 2008 r. do Urzędu Skarbowego [...], w imieniu skarżącego złożono niepodpisane zeznanie podatkowe o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-Z3. Jednocześnie przedstawiono zaświadczenie lekarskie, które stwierdza brak możliwości osobistego złożenia podpisu przez spadkobiercę spowodowane chorobą. Wraz z w/w zeznaniem, swoje zeznanie podatkowe o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-Z3 złożył i podpisał W. W. – syn skarżącego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia 3 września 2008 r. ustalił skarżącemu podatek z tytułu nabycia spadku po M. W. w wysokości 4.659 zł.
Na powyższą decyzję, w imieniu skarżącego zostało wniesione odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym wnioskowano zastosowanie zwolnienia od podatku z tytułu nabycia spadku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Odwołanie zostało podpisane przez syna skarżącego – R. W.. Do odwołania nie zostało załączone pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego.
Następnie pismem z dnia 1 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej zawiadomił skarżącego o nie załatwieniu sprawy w terminie z uwagi na konieczność wezwania R. W. do doręczenia stosownego pełnomocnictwa w związku z wniesionym odwołaniem.
Pismem z dnia 18 grudnia 2008 r. R. W. poinformował organ, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie dotyczące stanu zdrowia ojca – J. W., w imieniu którego złożył odwołanie. Zaświadczenie to stwierdza, iż jest on osobą po wylewie, prawostronnie sparaliżowaną i nie mówiącą. Ponadto w piśmie zaznaczono, że zaświadczenie to było wystarczające w toku postępowania przed organem I instancji stąd pełnomocnictwo lub inne dokumenty nie zostaną dostarczone.
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu podniósł, że brak stosownego pełnomocnictwa nie upoważnia R. W. do występowania i działania w imieniu skarżącego. A zatem odwołanie jest niedopuszczalne, gdyż w przedmiotowej sprawie obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania z przyczyn podmiotowych.
Organ odwoławczy zauważył, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie podatkowe w oparciu o nie podpisane zeznanie podatkowe, które zakończył wydaniem decyzji wymiarowej. Jednakże podniósł, że w aktach sprawy znajdują się dowody wskazujące na osobiste uczestnictwo skarżącego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Na powyższe postanowienie skarżący działając przez pełnomocnika R. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego stwierdził, że Urząd Skarbowy uznał przedłożone zaświadczenie lekarskie dotyczące stanu zdrowia skarżącego, który uniemożliwia złożenie podpisu. Wywiedziono stąd, że jeżeli dla urzędu skarbowego brak podpisu skarżącego w deklaracji podatkowej nie stanowiło uchybienia procesowego, to również organ odwoławczy powinien uwzględnić przedmiotowe zaświadczenie i przyjąć, że brak pełnomocnictwa od skarżącego nie stanowi braku formalnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna jednakże z przyczyn innych niż w niej wskazane .
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 02 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 u.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym.
W ocenie Sądu przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 05 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast stosownie do treści art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jako brak formalny na gruncie art. 169 Ordynacji podatkowej traktuje się również niezałączenie do podania pełnomocnictwa (wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 641/97, niepubl.). Ponadto zgodnie z treścią art. 121 § 1 postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zgodnie zaś z §2 tego artykułu organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostająch w związku z przedmiotem tego postępowania.
Zdaniem Sądu orzekający w sprawie organ podatkowy uchybił tym przepisom. W szczególności z uwagi na stwierdzony stan zdrowia skarżącego J. W. organ winien pouczyć działającego pełnomocnika o treści art. 168 § 2 , art.137 § 4 ustawy Ordynacji podatkowej .
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego wydanej pierwszej instancji odwołanie służy stronie. Treść art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych występuje w wypadku wniesienia odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia odwołania.
Reasumując w ocenie Sądu, wydając zaskarżone postanowienie organ podatkowy dopuścił się naruszenia cytowanych wyżej przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby organ podatkowy postąpił zgodnie z zasadami postępowania podatkowego, składający odwołanie miałby możliwość przedłożenia żądanego dokumentu pełnomocnictwa , co w konsekwencji doprowadziłoby do merytorycznego rozpatrzenia odwołania.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one niezasadne. Zeznanie podatkowe jest podaniem w rozumieniu art. 169 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 3 cytowanego artykułu, podanie wniesione pisemnie powinno być popisane przez wnoszącego. Jeżeli podanie wnosi osoba, która nie może złożyć podpisu, podanie podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważnione, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. W rozpatrywanej sprawie w zeznaniu podatkowym skarżącego została jedynie poczyniona wzmianka o braku możliwości złożenia podpisu przez skarżącego (poparta zaświadczeniem lekarskim), jednakże osoba upoważniona przez skarżącego do złożenia zeznania nie złożyła swojego podpisu. Tym samym wbrew twierdzeniom skarżącego samo zaświadczenie lekarskie o braku możliwości złożenia podpisu wnoszącego nie wywołuje skutku złożenia podpisu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Dlatego przedmiotowe zeznanie podatkowe należało uznać za niepodpisane.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy winien zatem prawidłowo pouczyć stronę o przysługujących jej w tym zakresie uprawnieniach.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło