I SA/Kr 359/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia 4 grudnia 2018 r., [...] uznał zarzuty A. M. na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego przez Wójta Gminy S., obejmującego należność z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. A. M. wniósł zarzuty na podstawie nieistnienia obowiązku, zwracając się o zwrot wyegzekwowanych środków i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany podniósł, że gmina nie wykonuje obowiązku zorganizowania odbierania odpadów. Wierzyciel wydał postanowienie, w którym uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Wskazał, że decyzja określająca wysokość opłaty stała się ostateczna, a sąd administracyjny prawomocnie skargę oddalił, wskazując że na terenie gminy właściciel każdej zamieszkałej nieruchomości ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarki nieruchomościami. Opłata ma charakter świadczenia ekwiwalentnego i obowiązkowego, należy ją uiszczać dopóty, dopóki spełnione są ustawowe przesłanki, precyzowane w aktach prawa miejscowego. Taką przesłanką jest bycie właścicielem nieruchomości zamieszkałej. Zarzut nieistnienia obowiązku jest zatem zdaniem wierzyciela nieuzasadniony. Dalej organ pierwszej instancji omówił przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwałę Rady Gminy w Skrzyszowie nr XXXIV/286/13. Podzielił też stanowisko wierzyciela, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, aby obowiązek nie istniał. We wniesionym zażaleniu A. M. zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że obowiązek istnieje, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez brak rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego i okoliczności istotnych, a także dowolną ocenę materiału dowodowego, a nadto – art. 77 k.p.a. przez brak prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie realizowania obowiązku wójta, stanowiącego podstawę uznania ekwiwalentności świadczeń. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia, zwrot nienależnie pobranych środków i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 1 lutego 2019 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja określająca obowiązek jest ostateczna, a skarga na nią została przez sąd oddalona. Zaznaczył, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, a nadto zauważył, że art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyklucza możliwość badania zasadności i wymagalności obowiązku, objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym. A. M. wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Powtórzył w niej zarzuty, wyartykułowane w odwołaniu i zwrócił się o uchylenie postanowienia organu drugiej instancji, zwrot wyegzekwowanych środków oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Skarga nie jest zasadna. Rozpoznawany zarzut był oparty na podstawie, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.), tj. na twierdzeniu zobowiązanego o nieistnieniu obowiązku. Sporny obowiązek został określony w decyzji organu administracji publicznej. Skarżący pomimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył w ustawowo określonym terminie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W związku z powyższym Wójt Gminy S. był zobowiązany, na zasadzie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Decyzja z dnia 7 marca 2014 r. znak: [...] stała się ostateczna, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 8 maja 2014 r. znak: [...] utrzymało ją w mocy. O istnieniu obowiązku orzekały też sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 października 2014 r., II SA/Kr 1014/14 oddalił skargę na wskazaną wyżej decyzję Kolegium, uznając, że samym na terenie Gminy S. właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej (tzn. takiej, na której jest zamieszkały budynek lub inny obiekt), ma obowiązek poddać się rygorem gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela nawet samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi poprzez np. zawarcie odrębnej umowy z innym odbiorcą takich odpadów. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2016 r., II FSK 156/15. Ponieważ kwestia istnienia obowiązku została rozstrzygnięta w ostatecznej i prawomocnej decyzji, a skarżący nie wskazywał na to, by obowiązek wygasł wskutek jego realizacji, w inny sposób albo też aby decyzja go określająca została wyeliminowana z obrotu prawnego bądź zmieniona, już z powyżej wskazanych względów zarzut był niezasadny. Nadto wskazać należy, że stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z zasady w postępowaniu egzekucyjnym badanie istoty sprawy jest zatem wykluczone; o ile w orzecznictwie wskazuje się pewne wyjątki od tej reguły w zakresie obowiązków, wynikających z mocy samych przepisów, gdy zobowiązany nie mógł wcześniej skorzystać ze środków do obrony swoich praw (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 sierpnia 2018, II FSK 2482/16 i z dnia 23 stycznia 2019 r., II FSK 223/17), o tyle w wypadku, gdy obowiązek wynika z pozostającej w obrocie prawnym decyzji ustalającej albo określającej, wyjątek tego rodzaju nie jest możliwy. Zarzuty, dotyczące braku rozpoznania istoty sprawy i niedokonania ustaleń odnośnie realizacji świadczenia ekwiwalentnego (wywozu odpadów) nie mogły zatem być skutecznie podniesione w toku postępowania egzekucyjnego, a także w skardze na postanowienia, wydane w tym postępowaniu. Kolejną przeszkodą w uwzględnieniu zarzutu była treść art. 34 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W niniejszej sprawie wierzyciel ostatecznym postanowieniem uznał zarzut za nieuzasadniony. Skarga nie jest zatem zasadna, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.