I SA/Kr 367/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.G. i A. G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie ze skargi A. G. i A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A.G. oraz A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Pismem z dnia 24 lipca 2012 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, podając, że tygodniowemu terminowi uchybili bez własnej winy. Uzasadniając wniosek wskazali, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z powodu nierzetelnego działania pełnomocnika (doradcy podatkowego), który nie poinformował ich o rozprawie, nie uczestniczył w niej oraz, co najważniejsze, nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Podczas rozmów telefonicznych pełnomocnik unikał jednoznacznej odpowiedzi na pytanie jaki jest wynik sprawy, informując, że "oczekujemy na wyrok z uzasadnieniem". W dniu 19 lipca 2012 r. strona dowiedziała się od pełnomocnika o przegranej sprawie. Skarżący wskazali, że gdyby zostali poinformowani o terminie rozprawy oraz o tym, że pełnomocnik nie będzie mógł być na rozprawie obecny, stawiliby się na niej osobiście i uzyskali stosowne pouczenie Sądu o sposobach wniesienia środka zaskarżenia. Podkreślili, że dołożyli w sprawie należytej staranności. Regularnie kontaktowali się z pełnomocnikiem, a gdy czas oczekiwania na uzasadnienie niepokojąco się wydłużał, zasięgnęli stosownej porady prawnej u radcy prawnego. Po lekturze akt niniejszej sprawy w dniu 23 lipca 2012 r. skarżący ustalili rzeczywisty zakres uchybień pełnomocnika i jeszcze tego samego dnia wypowiedzieli pełnomocnictwo. W opinii skarżących podniesione przez nich okoliczności mają charakter wyjątkowy. Skoro dopuszczalne jest przywrócenie terminu w wyniku błędnego pouczenia Sądu, to tym bardziej dopuszczalne powinno być przywrócenie terminu na skutek mylnych informacji pochodzących od pełnomocnika – i to jeszcze w sytuacji, gdy nie jest on adwokatem ani radcą prawnym, lecz doradcą podatkowym, niekoniecznie znającym niuanse proceduralne takie jak zasady doręczania orzeczeń z uzasadnieniem. Skarżący do wniosku załączyli wypowiedzenie pełnomocnictwa z dnia 23 lipca 2012 r. oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z treści art. 87 §1 – 4 p.p.s.a. wynika natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na wstępie wskazać należy, że Sąd przyjął, w oparciu o twierdzenia skarżących zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, że zachowany został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek został bowiem złożony w ciągu siedmiu dni od dowiedzenia się o uchybieniach popełnionych przez pełnomocnika. Ponadto jednocześnie z wnioskiem strona złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a więc dokonała czynności, której nie dokonała w terminie. Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek, Sąd stwierdza, że nie został spełniony podstawowy warunek przywrócenia terminu jakim jest brak winy w jego uchybieniu. Zaistnienia powyższej przesłanki przywrócenia terminu skarżący bowiem nie uprawdopodobnili. Sąd zaznacza, że w niniejszej sprawie w terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku skarżący byli reprezentowani przez pełnomocnika - doradcę podatkowego. Wypowiedzenie pełnomocnictwa nastąpiło dopiero w dniu 23 lipca b.r., to jest po uzyskaniu informacji przez skarżących o niezłożeniu przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Podkreślić zatem należy, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie SN z 15 marca 2000 r., II CKN 554/00, LEX nr 51986). Powyższe stanowisko ugruntowane jest w orzecznictwie. Tak więc strona działająca w postępowaniu przez pełnomocnika ponosi odpowiedzialność za jego działania i obciążana jest w pełni skutkami jego zaniedbań. Wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi zatem wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy reprezentuje on stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. "Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (...) Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy (...)" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy w uchybieniu terminu można mówić zatem jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik tenże pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. W niniejszej sprawie uchybienie terminu nastąpiło, jak wskazują skarżący, z powodu zaniedbań pełnomocnika (doradcę podatkowego), przejawiających się w szczególności niepoinformowaniem ich o rozprawie, brakiem zainteresowania sprawą oraz zaniechaniem złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, Sąd zaznacza, że w sposób prawidłowy poinformował pełnomocnika strony o wyznaczonym terminie rozprawy, jak również pouczył, że w przypadku oddalenia skargi, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141§2 p.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. W pouczeniu wskazano także, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną oraz że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia. W związku z powyższym argumentacja skarżących, że doradca podatkowy niekoniecznie musiał znał niuanse proceduralne, nie znajduje uzasadnienia w tej sprawie. Jeśli natomiast chodzi o kwestie związane z niesumiennym prowadzeniem sprawy przez pełnomocnika, należy podkreślić, że strona ponosi konsekwencje czynności podejmowanych przez pełnomocnika w jej imieniu, jak i konsekwencje braku podjęcia tych czynności. Sąd podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2004 r. (sygn. akt FZ 7/04, niepubl.), że "mocodawca (strona) ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. (...) Na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz (...)". Działanie pełnomocnika procesowego winno być zatem oceniane na równi z działaniem samej strony. Brak staranności i zaniechanie doradcy podatkowego wiąże się zatem z pojęciem winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. i nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Co więcej, z załączonego do wniosku o przywrócenie terminu wypowiedzenia pełnomocnictwa wynika, że skarżący uznali, że niezłożenie wniosku o uzasadnienie wyroku było spowodowane zawinionym działaniem reprezentującego ich doradcy podatkowego. Wina pełnomocnika obciąża skarżących. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu określone w art. 86 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 86§1 p.p.s.a.