I SA/Kr 375/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-11-13
Skład orzekający: sędzia WSA Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ spółka nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów finansowych uniemożliwił ocenę jej możliwości płatniczych, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując na wysoki kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, ale także stratę z ostatniego roku obrotowego oraz zablokowanie kont bankowych przez organy skarbowe. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dokumentów finansowych, jednak spółka odmówiła, twierdząc, że nie wykażą one możliwości zapłaty. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a sąd administracyjny utrzymał to postanowienie w mocy.Rozstrzygnięcie
Utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lipca 2017r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 375/17 Kraków, dnia 13 listopada 2017r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Sp. z o.o. w G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lipca 2017r.
We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podano, że wysokość kapitału zakładowego wnioskodawcy wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniosła 81.839,20 zł, a ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości 463.368,12 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w wyniku działań organów skarbowych zablokowano wszystkie konta bankowe skarżącej uniemożliwiając jej pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Brak środków uniemożliwia stronie wniesienie wpisu w kwocie 100 zł.
Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2017 roku wezwano skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni dokumentów źródłowych mających zobrazować jej aktualny stan majątkowy w tym m.in. sprawozdania finansowego, zeznania podatkowego, odpisów deklaracji Vat, spisu środków trwałych, odpisów raportów kasowych, wyciągów rachunków bankowych, podania liczby zatrudnionych pracowników.
Odnosząc się do wezwania spółka podała, iż żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty..
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2017r. referendarz sądowy wniosek oddalił
We wniesionym sprzeciwie strona skarżąca zarzuciła, iż postanowienie rażąco narusza prawo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 259 p.p.s.a. - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe.
Wniosek skarżącego dotyczył przyznania częściowego prawa pomocy, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Zasadnie w ocenie Sądu referendarz sądowy wskazał, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego też musi być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia przez stronę kosztów postępowania.
Brzmienie powołanego przepisu art. 246 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08 oraz z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 1020/12). To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy.
Skoro spółka niczego nie wykazała, w tym zwłaszcza nie przekazała informacji niezbędnych do prawidłowej oceny jej stanu majątkowego, o jakie była wzywana – wprost odmówiła wykonania skierowanego do niej wezwania o dokumenty źródłowe tj. nie przedłożyła: odpisu ostatniego sprawozdania finansowego, odpisu zeznania podatkowego za rok 2016 rok dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych, odpisów deklaracji podatkowych dotyczących rozliczenia podatku VAT za ostatnie trzy miesiące, aktualnego spisu środków trwałych z podaniem ich wartości, odpisów raportów kasowych za sześć ostatnich miesięcy, wyciągów z wszystkich rachunków bankowych spółki obrazujących historię przeprowadzonych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem (w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte należało przedłożyć zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty), ani oświadczenia, czy spółka zatrudnia obecnie pracowników, a jeśli tak jaka jest ich liczba, to brak tych podstawowych danych uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Bez tych danych nie można uznać, iż strona wykazała, jakie są jej możliwości płatnicze.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, jak również nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia NSA: z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt I FZ 242/13, z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło