I SA/Kr 386/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 23 stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący T. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 23 stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że jej wykonanie może skutkować utrata płynności finansowej a wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje niemożność wykonania umów i zamówień dla klientów. Skarżący utraci pozycję na rynku i nie można wykluczyć, że jego działalność będzie zlikwidowana. Tym samym, jako że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa, co zostało wykazane w skardze skarżący uważa, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki dla strony, niemożliwe do odwrócenia w przyszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61§3 ustawy z 30 sierpnia 202r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz.1369 ze zm. dalej-p.p.s.a. ) Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia strony skarżącej złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61§3 p.p.s.a., tj. odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopad 2006r., sygn. akt: II FZ 585/06-CBOSA). Celem uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest przedstawienie dokumentów, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2013r., sygn. akt: I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczności spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi-jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy-możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". W orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (postanowienie z 12 września 2014r., sygn. akt: I FZ 332/14-CBOSA). Odnosząc się do zaprezentowanej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentacji należy wyjaśnić, że wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Powyższe wymaga przedstawienia dokumentów, które pozwolą na rzetelne ustalenie sytuacji skarżącego w tym zakresie, zwłaszcza wielkości całego majątku. Tymczasem pełnomocnik jedynie stwierdził w uzasadnieniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować utrata płynności finansowej, niewykonaniem zamówień, utratą klientów i zakończeniem działalności gospodarczej prowadzonej od lat, co też przełoży się na sytuację osobistą jej pracowników, którzy zostaną pozbawieni pracy i możliwości dalszego zarobkowania. Co ważne, uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje (por. postanowienie NSA z 19 września 2014r., sygn. akt: II FZ 1419/14). Przy czym sąd administracyjny - w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku - nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie, do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, p.p.s.a. nie przewiduje, jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy, możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z 12 września 2014r., sygn. akt: I FZ 268/14). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawione powyżej poglądy oraz stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012r., sygn. akt: II GZ 455/12, w którym stwierdzono, że "postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy". Tym bardziej, gdy - jak w przedmiotowej sprawie - wniosek był sformułowany przez fachowego pełnomocnika. Jednak do kompleksowej analizy wniosku zabrakło informacji odnoszących się do majątku skarżącego jego szacunkowej wartości czy dochodów z prowadzonej działalności, wielkości podpisanych umów z kontrahentami, ilości zatrudnionych pracowników. Skarżący nie przedstawił informacji odnośnie ciążących na nim zobowiązań. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedłożył żadnych danych dotyczących aktualnego stanu majątkowego, np. deklaracji podatkowych czy też wyciągów z rachunków bankowych lub lokat. Mając na uwadze powyższe okoliczności nie sposób przyjąć, że skarżący wywiązał się z ciążącego na niej obowiązku wywiedzenia, że wykonanie zaskarżonego aktu może skutkować dla niej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedłożył dokumentów pozwalających na precyzyjne i kompleksowe ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej. Ustalenia w powyższym zakresie stanowią punkt wyjścia dla rozważań odnośnie tego czy wykonanie wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego (postanowienie NSA z 24 stycznia 2012r., sygn. akt: II FSK 37/12-CBOSA). Ponadto rozstrzygniecie, którego wstrzymania domaga się skarżąca ma charakter pieniężny, a skutki jego wykonania są co do zasady odwracalne. W przypadku uwzględnienia skargi uiszczone już, a nienależne zobowiązania, podlegać będą zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania (postanowienie NSA z 28 kwietnia 2011r., sygn. akt: I FSK 547/11-CBOSA). Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione już okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie powołanego wyżej art. 61§3 i §5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.