I SA/Kr 394/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30.01.2017r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 października 2017r., sygn. akt I SA/Kr 394/17. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.01.2017r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów D. K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. K. ur. w 1975r., synem B. K. ur. w 1999r. oraz córką N. K. ur. w 2006r. Z tytułu umowy o pracę wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1738,57 zł, miesięcznie, netto. W 2016r. osiągnął dochód w wysokości 11 252,96 zł (PIT – 37). Ponadto z tytułu zbycia prywatnych papierów wartościowych lub udziałów w spółkach osiągnął dochód w wysokości 6 920,19 zł, przy przychodzie w wysokości 60 017,71 zł. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w postaci spółki cywilnej: "K. " (70 % udziałów) poniósł natomiast stratę w wysokości 136 105,40 zł, przy przychodzie na poziomie 136 287,90 zł (przychód spółki 194 697 zł). A. K. prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje ok. 4000 zł, dochodu miesięcznie, netto. W 2016 r. osiągnęła dochód w wysokości 5 807,34 zł (PIT – 37). Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskała natomiast dochód w wysokości 49 358 zł, przy przychodzie na poziomie 583 176,21 zł. Z kolei z tytułu posiadania 30 % udziałów w: Zakładzie K. s.c. uzyskała 96 010,03 zł, dochodu , przy przychodzie w wysokości 513 088,26 zł. Małżonkowie otrzymują świadczenie wychowawcze w wysokości 1000 zł, miesięcznie, netto oraz inne świadczenie (zasiłek rodzinny lub świadczenie opiekuńcze) w wysokości 248 zł, netto miesięcznie. Ich oszczędności na kocie w PKO BP S.A wynoszą 5 199,40 zł. Saldo rachunku A. K. w Banku Zachodnim WBK S.A. na dzień 19.09.2017r. wynosiło 13 801,68 zł, a saldo jej konta firmowego miało wartość ujemną: - 35 646,63 zł. Zobowiązania i miesięczne wydatki rodziny obejmują : opłatę za energię elektryczna – 250 zł, opłatę za gaz - 200 zł (w zimie ok. 500 - 700 zł), opłatę za wodę – 100 zł, koszty wyżywienia – 800 zł, koszty środków czystości - 200 zł, wyprawkę szkolną – 500 zł, koszty podręczników – 1000 zł, ratę kredytu – 1850 zł. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości ani samochodu osobowego. Postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł głównie na fakcie, że skarżący posiada wraz z żoną oszczędności w kwocie 5199,40 zł, a zatem kwota ta jest wystarczająca na pokrycie wpisu od skargi , w wysokości 2000 zł. Od powyższego postanowienia skarżący skutecznie wniósł sprzeciw. W sprzeciwie podniósł min., że przez długi czas był bezrobotny w związku z tym mocno zadłużył się u rodziny i przyjaciół wobec czego uzyskane dochody w całości przeznaczone zostały na spłatę zobowiązań. Skarżący stwierdził, że jego dochody nie pozwalają na uiszczenie kosztów postępowania ponieważ skarżący tych środków nie posiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. W ocenie Sądu sprzeciw skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 października 2017r. należało utrzymać w mocy. Zgodnie z 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Prawo pomocy może dotyczyć zatem wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II OZ 725/13; LEX nr 1437287). Co równie istotne, to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie Sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy zależy od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 43/15; LEX nr 1640593). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Rodzina ma stabilną sytuację finansową, małżonkowie wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, mają dwa odrębne źródła dochodu, zamieszkują w domu będącym własnością żony skarżącego. Obydwaj małżonkowie są w pełni zdolni do wykonywania pracy zarobkowej, są w tym zakresie doświadczeni i zaradni. Ich budżet jest wspomagany miesięcznie przez świadczenie wychowawcze oraz zasiłek z pomocy społecznej. Miesięczne dochody rodziny są wystarczające na pokrycie koniecznych wydatków. Ponadto skarżący na wspólnym koncie z żoną wykazał oszczędności w kwocie 5 199,40 zł. Saldo rachunku żony skarżącego w Banku Zachodnim WBK S.A. na dzień 19.09.2017r. wynosiło 13 801,68 zł. Sąd wziął pod uwagę fakt, że na koncie firmowym żony skarżącego widnieje saldo – 35 646,63 zł nie mniej jednak niewątpliwie sytuacja środków firmowych jest dynamiczna, a tymczasem żona skarżącego prowadzi aktywnie działalność gospodarczą i uzyskuje dochody. W ocenie Sądu tak ustalona sytuacja finansowa skarżącego dawała podstawy referendarzowi sądowemu do odmowy zwolnienia go od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 2000 zł tytułem wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji działając na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi