I SA/Kr 395/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2017 r. nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2018 r. oddalającego skargę S. K. na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżący, działający przez radcę prawnego W. C., złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo wraz z żoną, H. K.. Ich miesięczny dochód netto wynosi 2.569,61 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości 1.802,38 zł i emerytura jego żony w wysokości 767,23 zł. Wnioskodawca, ani jego żona nie posiadają żadnego majątku, zamieszkują w domu stanowiącym własność ich wnuków Z. K. i B. K.. Skarżący dysponuje oszczędnościami w wysokości 82,98 zł. Miesięczne wydatki rodziny przedstawiają się następująco: koszty leczenia ok. 1.000 zł, telefon ok. 130 zł, prąd ok. 200 zł, wyżywienie ok. 700 zł, środki czystości 200 zł koszty dojazdów 200 zł, woda 120 zł, śmieci 30 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest emerytem i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, która jest również emerytką. Małżonkowie K. są osobami starszymi i schorowanymi, pozostającymi pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Zażywają lekarstwa, które są bardzo kosztowne, a w ostatnim okresie jeszcze zdrożały. Pobierane świadczenia emerytalne nie wystarczają nawet na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb. Do wniosku załączone ostały kopie następujących dokumentów: faktury za usługi telekomunikacyjne za marzec 2018 r. na kwotę 89,86 zł, dwóch faktur za wodę i ścieki z dnia 31 marca 2018 r. na kwoty 408,65 zł i 328,56 zł, odcinków płatności za energię elektryczną na kwoty 209,76 zł, 193,61 zł, 77,07 zł i 134,16 zł, faktury za gaz z dnia 14 marca 2018 r. na kwotę 1.402,84 zł, przekazów pocztowych świadczeń emerytalnych skarżącego za marzec 2018 r. (1.802,38 zł) i jego żony za luty 2018 r. (767,23 zł), trzech faktur za leki: z dnia 6 kwietnia 2018 r. na kwoty 846,85 zł i 113,56 zł i z dnia 7 kwietnia 2018 r. na 162,32 zł, zaświadczenia Banku Spółdzielczego w N. T. o stanie rachunku bankowego na dzień 9 kwietnia 2018 r. (82,98 zł) oraz zaświadczeń lekarskich z dnia 9 kwietnia 2018 r.o stanie zdrowia skarżącego i jego żony. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Na wstępie należy zaakcentować, że aktualnie rozpoznawany wniosek S. K. jest drugim wnioskiem o prawo pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 12 października 2017 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w 1/2 części, a w pozostałym zakresie jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. W dniu 25 października 2017 r. na konto tut. sądu wpłynęła kwota 1.000 zł tytułem wpisu od złożonej skargi. Na obecnym etapie postępowania na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od wniesionej skargi kasacyjnej. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego w tym samym zakresie winno nastąpić z uwzględnieniem art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie SN z dnia 24.09.1984 r. sygn. II CZ 104/84). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do niego dokumentach źródłowych, należy stwierdzić, że chociaż skarżący i jego żona uzyskują aktualnie świadczenia emerytalne o 68,43 zł wyższe (łącznie 2.569,61 zł w miejsce 2.501,18 zł), to jednak sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu, ze względu na wysokość ponoszonych wydatków na konieczne leczenie. Wydatki te są obecnie dwukrotnie wyższe w stosunku do uprzednio deklarowanych i wynoszą ok. 1.000 zł, podczas, gdy poprzednio zamykały się kwotą 500 zł. Załączone przez wnioskodawcę faktury za zakup leków dla S. K. i H. K. w miesiącu kwietniu 2018 r. opiewają na łączną kwotę 1.122,73 zł (846,85zł + 162,32 zł + 113,56 zł). Zestawienie tych danych z wysokością uzyskiwanych dochodów wskazuje na znaczne obciążenie domowego budżetu kosztami leczenia. Koszty te ze względu na przewlekłe choroby skarżącego i jego żony, wymagające systematycznego leczenie i rehabilitacji nie mają charakteru incydentalnego, ale stały. Pozostałe wydatki ponoszone przez rodzinę związane z koniecznym utrzymaniem pochłaniają pozostałą część uzyskiwanego dochodu. Dodatkowo należy podkreślić, że wnioskodawca nie dysponuje obecnie oszczędnościami, które wykazywał w uprzednio rozpoznawanym wniosku o przyznanie prawa pomocy (3.267,98 zł). Wysokość zasobów pieniężnych, które na dzień 9 kwietnia 2018 r. znajdowały się na jego rachunku bankowym, była niewielka i wynosiła 82,98 zł. Wobec wskazanych wyżej okoliczności należy stwierdzić, że skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.