I SA/Kr 406/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Firmy Handlowo – Usługowej W. s.c. J.L., P.S. w T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg Firmy Handlowo – Usługowej W. s.c. J.L., P.S. w T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2014 r. Nr: [...],[...],[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i sierpień 2012 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2016 roku oddalającego skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i sierpień 2012 roku wspólnicy Firmy Handlowo – Usługowej "W" s.c. J. L., P. S. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W danych zawartych w przedłożonych urzędowych formularzach "PPF" wynika, że J.L. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe warz z żoną L.L.. Jego miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę wynosi 1.360 zł, zaś wydatki ponoszone na utrzymanie, wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie i koszty leczenia wynoszą miesięcznie 1.200 zł. J.L. nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Z żoną posiada rozdzielność majątkową od dnia 28 września 1999 roku. P.S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe warz z żoną K.S.. Jego miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę wynosi 1.360 zł, zaś wydatki ponoszone na utrzymanie, kredyty, wyżywienie, ubranie i ubezpieczenie wynoszą miesięcznie 1.250 zł. P.S. nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Z żoną posiada rozdzielność majątkową od dnia 23 kwietnia 1999 roku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik strony skarżącej za pismem z dnia 22 sierpnia 2016 roku przesłał dokumenty źródłowe oraz oświadczenia wspólników. Wynika z nich, że J.L. nie posiada żadnego majątku (nieruchomości, samochodów, zasobów pieniężnych), a z żoną od 1999 roku posiada rozdzielność majątkową. Jego wydatki miesięczne wynoszą 950 zł. W roku 2015 przychód J.L. z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 41.317,20 zł, a z tytułu najmu lub dzierżawy 300 zł. Łączny przychód wyniósł zatem 41.617,20 zł, co przy kosztach jego uzyskania 11.996,23 zł, dało dochód w wysokości 29.620,97 zł. Z zaświadczenia Wydziału Komunikacji w Urzędzie Miasta T. z dnia 21 stycznia 2016 roku wynika, że J.L. nie figuruje w ewidencji jako właściciel lub współwłaściciel pojazdu. J.L. wraz z L.L. posiadają rachunek bankowy w Banku BGŻ BNP Paribas S.A., którego saldo na dzień 31 lipca 2016 roku wynosiło 125,24 zł (na dzień 17 sierpnia saldo 501,48 zł, dostępne środki 316,58 zł). Przedłożone odcinki wpłat za energię elektryczną opiewają na kwoty 100,14 zł i 108,17 zł, faktura za gaz za okres od 3 czerwca 2016 roku do 3 sierpnia 2016 roku na kwotę 70,17 zł, opłata za wodę (daty nieczytelne) wyniosła 358,41 zł, a za usługi telekomunikacyjne 28,50 zł. P.S. oświadczył, że nie posiada żadnego majątku (nieruchomości, samochodów, zasobów pieniężnych), a z żoną od roku 1999 posiada rozdzielność majątkową. Jego wydatki miesięczne wynoszą 855 zł. W roku 2015 przychód P.S. z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 41.317,20 zł, a z innych źródeł 1.366,15 zł. Łączny przychód wyniósł zatem 42.683,35 zł, co przy kosztach jego uzyskania 11.996,23 zł, dało dochód w wysokości 30.687,12 zł. Z zaświadczenia Wydziału Komunikacji w Urzędzie Miasta T. z dnia 21 stycznia 2016 roku wynika, że P.S. nie figuruje w ewidencji jako właściciel lub współwłaściciel pojazdu. P.S. posiada rachunek bankowy w Banku Zachodnim WBK, którego saldo na dzień 31 lipca 2016 roku wynosiło 608,88 zł. Przedłożona faktura za wodę z dnia 8 sierpnia 2016 roku opiewa na kwotę 123,65 zł, faktura za gaz za okres od 15 maja 2016 roku do 15 lipca 2016 roku na kwotę 388,66,17 zł, a faktura za energię elektryczną (rozliczenie sprzedaży za okres 26 listopada 2015 roku do 1 czerwca 2016 roku) na kwotę 852,51 zł. Saldo rachunku prowadzonego przez Bank Zachodni WBK dla Firmy Handlowo Usługowej W. s.c., J.L., P.S., na dzień 21 sierpnia 2016 roku wyniosło -6.429,29 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W niniejszym postępowaniu stroną skarżącą jest spółka cywilna i to ona jest również podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.). Do oceny przesłanek przyznania prawa pomocy będzie miał zatem zastosowanie przepis art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce cywilnej istotne jest także to, że jej wspólnicy – w myśl art. 864 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r, poz. 380) – są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania spółki. W sytuacji zatem gdy spółka cywilna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w powołanym przepisie Kodeksu cywilnego, należy również uwzględnić sytuację majątkową samych wspólników. Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie oświadczenia J.L. i P.S. zawarte w urzędowych formularzach "PPF" były niewystarczające do oceny czy faktycznie strona skarżąca nie jest w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie na podstawie art. 255 p.p.s.a. do nadesłania dokumentów źródłowych i złożenia dodatkowych oświadczeń pozwalających na pełny obraz sytuacji majątkowej spółki oraz jej wspólników. Pomimo wyraźnego wezwania nie zostały przesłane: - dokumenty księgowe potwierdzające wysokość przychodów/dochodów (poniesionej straty) Firmy Handlowo-Usługowej W. s.c. J.L., P.S. za okres ostatnich trzech miesięcy bieżącego roku, - odpisy deklaracji VAT-7 za w/w okres, a także odpisy ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia, - nie został wykazany stan majątkowy, a także źródło i wysokość dochodów żony J.L. – L. L, - nie przesłano odpisu zeznania podatkowego L.L.za rok 2015, - nie został wykazany stan majątkowy, a także źródło i wysokość dochodów żony P. S. – K.S., - nie przesłano odpisu zeznania podatkowego K.S. za rok 2015. Wobec powyższego należy stwierdzić, że skarżąca spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skoro bowiem strona skarżąca, pomimo wezwania, nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku przedstawienia w sposób pełny i kompleksowy swojej sytuacji materialnej, gdyż odpowiedziała tylko w części na wezwanie z dnia 7 lipca 2016 roku, to tym samym nie zrealizowała ona swojej powinności wynikającej z art. 255 p.p.s.a. Orzekający nie dysponuje żadnymi danymi o aktualnej sytuacji finansowej skarżącej spółki, bowiem poza wyciągiem z rachunku bankowego spółki za okres od 22 lipca 2016 roku do 21 sierpnia 2016 roku, nie przesłano dokumentów na tę okoliczność. Sytuacja majątkowa wspólników również nie została przedstawiona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości. Zarówno J.L., jak i P.S., ani we wnioskach, ani w piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosków, nie podali danych odnoszących się do stanu majątkowego ich żon, źródeł i wysokości uzyskiwanych przez L.L. i K.S. dochodów, zasłaniając się zawartą między małżonkami umową wprowadzającą ustrój rozdzielności majątkowej. Orzekający pragnie zaakcentować, iż okoliczność, że wspólnicy skarżącej spółki zawarli umowy wyłączające wspólność majątkową w ich małżeństwach nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 roku sygn. akt GZ 71/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przy badaniu przesłanek przyznania prawa pomocy należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa, odnosi się przecież do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami, nie zaś do ich wzajemnych obowiązków, w tym polegających na udzielaniu współmałżonkowi pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 230/09). Zatem informacje o dochodach i stanie majątkowym żon, do których udzielenia zobowiązano wnioskodawców, a które pozostały niewyjaśnione, miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nieudzielanie przez stronę skarżącą informacji dotyczących sytuacji finansowej Firmy Handlowo- Usługowej "W" s.c. J.L., P.S. w T. oraz nieprzedstawienie pełnej sytuacji majątkowej i rodzinnej wspólników spółki spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości płatniczych strony skarżącej. Tym samym niemożliwe jest stwierdzenie, czy rzeczywiście koszty niniejszego postępowania pozostają poza zakresem tych możliwości. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.