I SA/Kr 430/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-08-10

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą bezrobotną, pozostająca na utrzymaniu partnera z niepewnym źródłem dochodu, posiadająca udziały w zawieszonej spółce i obciążona postępowaniem egzekucyjnym, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wysokość należnego wpisu od skargi przekracza jej aktualne możliwości finansowe, biorąc pod uwagę brak stałego dochodu, zawieszoną działalność spółki, obciążenie hipoteczne i toczące się postępowanie egzekucyjne dotyczące nieruchomości. W związku z tym, skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca B. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wynosiło 2.000 zł. Skarżąca jest bezrobotna, pozostaje na utrzymaniu partnera, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód wynosi ok. 2.500 zł z prac dorywczych partnera i najmu mieszkania. Skarżąca posiada udziały w spółce z o.o., której działalność jest zawieszona od 2015 r., a z której nie uzyskuje dochodów. Nieruchomość, której jest współwłaścicielką, jest obciążona hipoteką i objęta postępowaniem egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 29 stycznia 2018 r. nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł B. B., reprezentowana przez adwokata F. C., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką J. M. oraz partnerem Z. G.. Ich miesięczny dochód wynosi ok. 2.500 zł, a jego źródłem są prace dorywcze wykonywane przez partnera wnioskodawczyni oraz najem mieszkania. Skarżąca, ani jej córka, nie osiągają żadnych dochodów. Zobowiązania i stałe wydatki strony przestawiają się następująco: opłaty za media 537 zł i gaz 187 zł. W skład majątku B. B. wchodzi udział [...] we własności domu o powierzchni użytkowej 229,62 m˛ o wartości 608.778 zł (według operatu szacunkowego), udział [...] we własności nieruchomości rolnej o areale 1,35 ha i wartości ok. 4.000 zł niewykorzystywanej rolniczo oraz działka typ B o powierzchni 25 m˛ i wartości ok. 1.402 zł. Z. G. jest właścicielem mieszkania położonego przy ul. [...] w K. o wartości ok. 200.000 zł, samochodu osobowego marki Volvo XC 60, rok prod. 2010 i wartości 35.000 zł i motocykla marki Suzuki Bandit, rok prod. 2002 o wartości ok. 5.000 zł W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż obecnie jest bezrobotna i pozostaje na utrzymaniu swojego partnera, który nie jest nigdzie zatrudniony na stałe. Podejmuje on się wszelkich prac dorywczych oraz wynajmuje mieszkanie, którego jest właścicielem osiągając łączny dochód w wysokości ok. 2.500 zł. Kwota ta wystarcza na pokrycie niezbędnych potrzeb i bieżących wydatków skarżącej, jej córki i partnera. Kwota 2.000 zł tytułem wpisu od wniesionej skargi stanowi dla skarżącej znaczny wydatek. Nie posiada ona żadnych oszczędności, z których mogłaby dokonać opłaty, a nieruchomość wskazana w pkt 7.1 formularza obciążona jest hipoteką o łącznej wysokości 325.002,04 zł. Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. W związku z brakiem zatrudnienia nie posiada zeznania podatkowego za 2017 r. Podała, że ma udziały w spółce BB Dom Sp. z o.o. z siedzibą w K. (KRS nr [...]), jednak nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Działalność spółki jest zawieszona od 2015 r. dlatego strona nie dysponuje dokumentami księgowymi obrazującymi wynik finansowy firmy, sprawozdania finansowego za ostatni rok, nie były też składane deklaracje [...] za ostatnie 3 miesiące, ani zeznane podatkowe za ostatni rok obrotowy. Z przedłożonego zaświadczenia banku z dnia 5 lipca 2018 r. wynika, że B. B. w Banku Zachodnim WBK S.A. posiada Konto Oszczędnościowe Standard z saldem 0 zł oraz Konto Godne Polecenia z saldem 7,29 zł. Na wyciągu za okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2018 r. odnotowane są wpłaty świadczeń rodzinnych z Urzędu Miasta K. w wysokości po 500 zł za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2018 r. Skarżąca przedłożyła też oświadczenie Z. G. z dnia 5 lipca 2018 r. o nieposiadaniu zeznania podatkowego za 2017 r. w związku z brakiem zatrudnienia. Dołączyła też wyciąg z rachunku bankowego partnera w Banku BGŻ BNP Paribas za okres od 3 kwietnia do 29 czerwca 2018 r. (saldo 855,06 zł). Podała przybliżone wydatki miesięczne związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, na które składają się wydatki na wyżywienie 1.000 zł, ubranie 200 zł, środki czystości 100 zł i edukację 20 zł. Załączyła faktury za media: za wodę na kwotę 675,11 zł, za energię elektryczną na kwotę 150,82 zł, za gaz na sumę 217,67 zł i upomnienie dotyczące opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 149,60 zł. Strona przedłożyła też dokumenty potwierdzające toczące się przeciwko niej postępowanie egzekucyjne: protokół z dnia 28 marca 2013 r. opisu i oszacowania nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], którego jest współwłaścicielką oraz obwieszczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. – [...] w K. P. G. z dnia 25 września 2017 r. o drugiej licytacji nieruchomości położonej przy ul. [...] w K.. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zaakcentować też należy, że zasadność wniosku skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wnioskodawczyni ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 2.000 zł. Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącej należy stwierdzić, że wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych przekracza jej aktualne możliwości finansowe. Wnioskodawczyni posiada co prawda udziały spółce B. Sp. z o.o. w K., ale od dnia 1 lutego 2015 r. działalność gospodarcza została zawieszona. Strona nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu i nie osiągnęła go również w roku 2017 r. B. B. jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu swojego partnera. Z. G. nie ma stałego i pewnego źródła utrzymania, uzyskuje dochody z prac dorywczych i najmu mieszkania. Całość miesięcznych dochodów przeznaczana jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania skarżącej, jej córki i partnera. Dom, w którym skarżąca zamieszkuje, objęty jest postępowaniem egzekucyjnym, o czym świadczą przedłożone obwieszczenia o licytacji nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek strony zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło