I SA/Kr 436/16
WyrokWSA w Krakowie2016-06-16
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny Piotr Głowacki, Wojewódzki Sąd Administracyjny Grażyna Firek, Wojewódzki Sąd Administracyjny Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pomimo braku całkowitej nieściągalności zadłużenia, a także czy wniosek o umorzenie został rozpatrzony zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Organ właściwie ustalił brak całkowitej nieściągalności zadłużenia, a także ocenił, że nie zaszły przesłanki uzasadniające umorzenie należności w trybie uznaniowym, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia wykonawczego. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie spoczywa na wnioskodawcy, a organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i ocenił zebrany materiał.Stan faktyczny
A.J. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, powołując się na trudną sytuację finansową. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, stwierdzając brak całkowitej nieściągalności zadłużenia oraz niewykazanie przesłanek uzasadniających umorzenie w trybie uznaniowym. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. A.J. zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i rozporządzeń dotyczących pomocy de minimis i umorzenia składek.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 436/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r., sprawy ze skargi A.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - skargę oddala -
Decyzją z dnia 23 października 2015 r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3a, ust. 4 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. J. odmówił umorzenia należności:
1) na ubezpieczenia społeczne:
• 16.772,54 zł - z tytułu nieopłaconych składek za okres od 10/2012 do 03/2013, od 0512013 do 09/2013, od 08/2014 do 0412015;
• 2.475,00 zł - z tytułu odsetek za zwłokę od ww. składek, naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 28 sierpnia 2015 r.;
• 58,00 zł - z tytułu kosztów upomnienia;
2) na ubezpieczenie zdrowotne:
• 4.860,76 zł - z tytułu nieopłaconych składek za m-c 1212012, za 1012014, za okres od 02/2015 do 0412015;
• 606,00 zł - z tytułu odsetek za zwłokę od ww. składek, naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 28 sierpnia 2015 r.;
• 96,00 zł - z tytułu kosztów upomnienia;
3) na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych:
• 694,04 zł - z tytułu nieopłaconych składek za okres od 01/2013 do 09/2013, od 08/2014 do 04/2015;
• 88,00 zł - z tytułu odsetek za zwłokę od ww. składek, naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 28 sierpnia 2015 r.;
• 52,40 zł - z tytułu kosztów upomnienia;
4) z tytułu odsetek za zwłokę od składek finansowanych przez ubezpieczonych liczonych na dzień 28 sierpnia 2015 r.:
• 1.049,00 zł.
W jej uzasadnieniu organ wskazal, że w/wymieniony złożył wniosek o umorzenie w/w należności w ramach pomocy de minimis , powołując się na zaistniałe w toku prowadzonej działalności trudności oraz złą sytuację finansową. Organ ustalił, że A. J. w okresie od 1stycznia 1999 r. do 30 czerwca 1999 r., od 1 sierpnia 1999 r. do 19 sierpnia 2015 r. prowadził działalność gospodarczą. Działalność ta została zawieszona z dniem 20 sierpnia 2015 r. Z tytułu jej prowadzenia w/wymieniony miał obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Ponieważ obowiązek ten nie został w sposób prawidłowy dopełniony, na koncie powstało zadłużenie. Organ ustalil także, iż zobowiązany obecnie jest zatrudniony na umowę o pracę, uzyskując dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości netto 1.239,16 zł. , prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, stałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: z tytułu opłaty eksploatacyjnej 120,00 zł. , zobowiązany posiada także zobowiązania : z tytułu podatków - 72.163,00 zł. oraz z tytułu zaciągniętych kredytów - 35.000,00 zł., które są spłacane w układzie ratalnym w kwocie miesięcznej 1.116,00 zł. Na podstawie informacji z dnia 3 września 2015 r. Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. organ ustalił, że A. J. nie korzysta z żadnej formy pomocy Ośrodka, nie korzysta również ze świadczeń rodzinnych.
Następnie organ odniósł powyższe okoliczności faktyczne do przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, warunkujących ewentualne umorzenie należności i stwierdził, że przesłanki określone w tych przepisach nie zachodzą. Organ wskazał, że zadłużenie będące przedmiotem postępowania objęte jest postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego, a organy egzekucyjne prowadzące przymusowe dochodzenie roszczeń nie stwierdziły braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Stwierdzenia takiego nie dokonał również kolejny organ egzekucyjny tj.Komornik Sądowy. Nadto z zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika , że zobowiązany posiada składniki majątkowe - samochody, na których organ dokonał zastawu skarbowego. Dodatkowo organ dokonał zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą o nr [...], której obecnie właścicielami są I. M. i W. M., a ustanowione prawa rzeczowe uprawniają, w przypadku zaistnienia takiej konieczności, do prowadzenia przymusowego dochodzenia z nieruchomości oraz ruchomości, zapewniają także pierwszeństwo w zaspokojeniu zobowiązań.
Wobec nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia, organ rozpatrzył przedmiotowy wniosek w oparciu o inną podstawę prawną, dającą możliwość umorzenia zadłużenia z tytułu składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności tj. art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Do przepisu tego zostały wydane przepisy wykonawcze, tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), które szczegółowo precyzuje, co należy uznać za uzasadnione przypadki, w rozumieniu ww. przepisu. Oceniając okoliczności faktyczne sprawy przez pryzmat przesłanek określonych w cyt. rozporzadzeniu organ doszedl do przekonania , iż w nin. sprawie także i te przesłanki nie zostały spełnione. Zobowiązany nie wykazał, że spłata zadłużenia pozbawi go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Nie wykazano także poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności. Nie zostały również w tym zakresie przedstawione jakiekolwiek dokumenty, a ponadto, od dnia 20 sierpnia 2015 r. faktycznie prowadzona działalność gospodarcza została zawieszona. Nie wykazano także istnienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiazanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Konkludując organ stwierdził , że w nin. sprawie nie stwierdził okoliczności, które uzasadniałyby podjęcie decyzji o umorzeniu zadłużenia i dlatego orzekł jak w sentencji decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. J. zarzucił , iż organ I instancji rozpoznając sprawę naruszył zasady z art. 7, 77 i 80 Kpa, albowiem nie zbadał istotnych dla sprawy okoliczności, a to na organie spoczywa obowiazek zgromadzenia i szczególnej oceny materiału i obowiązek ten nie może być przerzucany na stronę . Wnioskujący podkreślił, ż organ nie zbadał powodów dokonania przez niego przeniesienia własności nieruchomości objętej Kw nr [...] wraz z abezpoieczeniem hipotecznym ZUS, nie zbadał czy na tej nieruchomosci mieszkają małoletnie dzieci obecnych właścicieli i nie zachodzą przesłanki do przprowadzenia z niej skutecznej egzekucji. Nadto pomoimo powoływania się przez wnioskujacego na chorobę żony J. i córki I. ZUS nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Za nadinterpretację uznał wnioskujący argumentację organu o spłacaniu przez stronę kredytów bankowych czy o niekorzystaniu z pomocy GOPS.
Decyzją z dnia 17 lutego 2016 r. Nr [...], po rozpatrzeniu powyższego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzje z dnia 23 października 2015 r. Ponownie rozpoznając sprawę i oceniając zgromadzone dowody organ dokonał identycznych ustaleń faktycznych co w poprzedniej decyzji, uznając, że w odniesieniu do A. J. nie zachodzą ani przesłanki z art. 28 ust.2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , ani przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Organ podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych,że organ podejmujący decyzję w sprawie o umorzenie nie jest zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia o umorzeniu, nawet jeżeli występują określone okoliczności. Nadto organ uznał zarzuty zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za nieuzasadnione. Po przywołaniu treści art. 7 i 77 Kpa organ podkreślił, że dopełnienie wskazanych w tych przepisach obowiązków nie jest możliwe bez współudziału strony, która nie odpowiada na wezwanie organu i nie składa wymaganych wyjaśnień. Wskazał też, iż bez znaczenia pozostają okoliczności związane z zamieszkiwaniem, na nieruchomości na której dokonano zabezpieczenia hipoteką przymusową, określonych osób, bowiem nie stanowi to przeszkody w zakresie egzekucyjnego zbycia nieruchomości, a po wtóre osoby obdarowane miały pełna świadomość istnienia zobowiązań zabezpieczonych hipotecznie. Co do sytuacji zdrowotnej żony i córki zobowiązanego organ wskazał, że została dostarczona dokumentacja medyczna potwierdzająca występujące u tych osób schorzenia, ale ani żona , ani córka zobowiazanego nie posiadają orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji, a zobowiązany jest zatrudniony, zatem okoliczności te nie potwierdzają wypełnienia przesłanki konieczności sprawowania opieki nad osobą przewlekle chorą i związanego z tym brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia. Organ stwierdził też , że przedstawiona przez zobowiązanego sytuacja finansowa budzi wątpliwości. Trudno bowiem, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, uznać, że osiągając dochód w wysokości 1750,00 zł. brutto ponosi wydatki w łącznej wysokości 1254,76 zł. , nie przeznaczając jakichkolwiek środków na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych.
W skardze od powyższej decyzji , wniesionej do Wojewodzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , A. J. zarzucił naruszenie przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis oraz § 3 Rozporzadzenia Ministra Gospodarki,Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytuły składek na ubezpiecznie społeczne w zw. z art. 7, 77 i art. 80 Kpa i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okolicznosci mających wpływ na wynik sprawy oraz wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności skarżącego wobec ZUS ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie całości sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Zasady umorzenia należności z tytułu zaległych składek mogą być umarzane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na zasadach, przewidzianych w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 121 ze zm., dalej oznaczona jako u.s.u.s.). Zgodnie z art. 28 ust. 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Jak stanowi art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Ustawowym warunkiem umorzenia należności jest zatem ustalenie całkowitej ich nieściągalności, a pojęcie to zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Od tej zasady wyjątek wprowadza – w odniesieniu do ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, art. 28 ust. 3a u.s.u.s., stosownie do którego takie należności mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Ustawa zawiera podstawę do określenia szczegółowych zasad i przesłanek umorzenia w takich wypadkach w drodze rozporządzenia (art. 28 ust. 3b u.s.u.s.).
Zasady umarzania należności wobec ubezpieczonych – płatników składek reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie). Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Zgodnie z regulacją przewidzianą w powołanych przepisach decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy.
To oznacza, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym, obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał, będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy, ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (por. wyrok NSA z 20 marca 2007r., sygn. akt: II GSK 345/06).
Wskazane wyżej okolicznosci (całkowita nieściągalność oraz wykazanie przez skarżącego przesłanek, wymienionych w § 3 rozporządzenia) podlegały w niniejszej sprawie ustaleniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustalenia te należało poczynić zgodnie z wymogami, wynikającymi z przepisów k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazane przepisy obowiązują również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 k.p.a.)
Wszystkie powyższe wymogi muszą być dochowane również w sprawach, objętych uznaniem administracyjnym. Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją takiego stanowiska jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 532/13, Lex Omega nr 1523026). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu administracji od obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, całościowego wyjaśnienia sprawy i wydania decyzji przekonywującej pod względem faktycznym i prawnym. Negatywne rozstrzygniecie wniosku powinno być szczególnie przekonywująco i jasno uzasadnione zarówno jeśli chodzi o rzetelne ustalenie faktów, jak i w odniesieniu do wykładni mających zastosowanie przepisów prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 14 stycznia 2015r., sygn. akt III SA/Po 431/14, Lex Omega nr 1629541).
Zd. Sądu , nie budzą zastrzeżeń ustalenia organu administracji odnośnie braku całkowitej nieściągalności. Zadłużenie będące przedmiotem niniejszego postępowania objęte jest postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organy egzekucyjne prowadzące przymusowe dochodzenie roszczeń nie stwierdziły braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Stwierdzenia takiego nie dokonał również kolejny organ egzekucyjny tj. Komornik Sądowy. Wskazać należy również, że jak wynika z zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, skarżący posiada składniki majątkowe- dwa samochody osobowe-, na których organ dokonał zastawu skarbowego. Dodatkowo organ dokonał zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą o nr [...], której obecnie właścicielami są I. M. (córka skarżącego) i W. M. ( na podstawie aktu darowizny z dnia 26 kwietnia 2013 r.), a ustanowione prawa rzeczowe uprawniają, w przypadku zaistnienia takiej konieczności, do prowadzenia przymusowego dochodzenia z nieruchomości oraz ruchomości, zapewniają także pierwszeństwo w zaspokojeniu zobowiązań. W tym miejscu za organem należy wskazać, że bez znaczenia pozostają okolicznosci związane z zamieszkiwaniem określonych osób w nieruchomości, będącej przedmiotem zabezpieczenia. Nie stanowi to bowiem przeszkody w zakresie egzekucyjnego zbycia nieruchomości.
Organ administracji publicznej przeanalizował też przesłanki umorzenia, przewidziane w rozporządzeniu. Również w tym zakresie ocenić należy, że nie zaszły okoliczności, mogące uzasadniać przyznanie skarżącemu żądanej ulgi. Podkreślić przy tym należy, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 listopada 2014r., sygn. akt II GSK 1501/13, Lex Omega nr 1657956 oraz z dnia 6 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1737/12, Lex Omega nr 1450673). Jeżeli oświadczenia i dokumenty, złożone przez wnioskującego o ulgę nie są kompletne, albo ich wiarygodność budzi uzasadnione wątpliwości, wówczas konsekwencją jest uznanie przesłanek umorzenia za niewykazane i odmowa przyznania ulgi.
Nie wykazane zostało, że spłata zadłużenia pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Obecnie skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę,uzyskując dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości netto 1.239,16 zł., prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, stałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: z tytułu opłaty eksploatacyjnej 120,00 zł. , zobowiązania z tytułu podatków - 72.163,00 zł. oraz z tytułu zaciągniętych kredytów - 35.000,00 zł., które są spłacane w układzie ratalnym w kwocie miesięcznej 1.116,00 zł. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do konkluzji, że znaczne obciążenie dla skarżącego stanowią zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów w bankach oraz innych instytucjach, ale jak słusznie wskazał organ, okoliczności takie nie mogą stanowić podstaw do umorzenia zobowiązań. Nie sposób bowiem zgodzić się z sytuacją, że zobowiązania na rzecz wierzyciela cywilno-prawnego (banku) są realizowane, natomiast zaległe składki nie miałyby być spłacane nawet częściowo. Zwrócić też należy za organem uwagę na to , że przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa budzi wątpliwości. Trudno bowiem, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, uznać, że osiągając dochód w wysokości 1750,00 zł. brutto ponosi wydatki w łącznej wysokości 1254,76 zł. , nie przeznaczając jakichkolwiek środków na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych.
Nie wykazano także poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności. Nie zostały również w tym zakresie przedstawione jakiekolwiek dokumenty, a ponadto, od dnia 20 sierpnia 2015 r. faktycznie skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą.
Nie wykazane zostalo także istnienie przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Wprawdzie została dostarczona dokumentacja medyczna potwierdzająca występujące u żony i córki skarżacego schorzenia, ale, jak słusznie uznał organ, ani żona , ani córka skarżacego nie posiadają orzeczenia o niezdolnosci do samodzielnej egzystencji, zaś skarżący pozostaje w zatrudnieniu , zatem okoliczności te nie potwierdzają wypełnienia przesłanki konieczności sprawowania opieki nad osobą przewlekle chorą i związanego z tym brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał wszystkie zarzuty zgłoszone w skardze za nieuzasadnione i dlatego skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło