I SA/Kr 438/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Bogusław Wolas, WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Paweł Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia referendarza sądowego od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli strona skarżąca zarzuca mu negatywne nastawienie i brak obiektywizmu, opierając się na subiektywnej ocenie jego działań i rozstrzygnięć w innych sprawach?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła konkretnych okoliczności wskazujących na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Subiektywne opinie strony o pracy referendarza, kwestionowanie zasadności jego działań lub rozstrzygnięć w innych sprawach, nie stanowią podstawy do wyłączenia. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia.Stan faktyczny
Strona W.G. złożyła wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Michała Śmiałowskiego od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jako przyczynę wskazała negatywne nastawienie referendarza do jej osoby, objawiające się odrzucaniem wniosków, żądaniem obszernej dokumentacji w krótkim terminie oraz kwestionowaniem sytuacji finansowej strony. Strona zarzuciła referendarzowi brak obiektywizmu i prowadzenie postępowania pod z góry przyjęte rozwiązanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wyłączenia referendarza sądowego Michała Śmiałowskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.) WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o wyłączenie Referendarza sądowego Michała Śmiałowskiego od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wyłączenia referendarza sądowego Michała Śmiałowskiego.
W dniu 14 sierpnia 2013 r. wpłynął do WSA w Krakowie wniosek W.G. o wyłączenie od rozpoznania sprawy o zwolnienie od kosztów sądowych referendarza sądowego Michała Śmiałowskiego z uwagi na jego negatywne nastawienie do osoby skarżącego. Zdaniem skarżącego odrzucanie i negatywne rozpoznawanie każdego wniosku świadczy o niewytłumaczalnym negatywnym nastawieniu referendarza. Strona podała, że referendarz wzywa ją do przedłożenia np. 60 dokumentów z różnych urzędów i instytucji w terminie 7 dni, po czym stwierdza, że niedołączenie jednego świadczy o tym, że skarżący podaje nieprawdę. Przyjętym z góry zwyczajem referendarza świadczącym o braku obiektywizmu jest teza jakoby sytuacja, że konieczne wydatki są wyższe od aktualnych przychodów świadczy o tym, że strona jest w stanie ponieść bardzo wysokie opłaty sądowe. Referendarz bez zastanowienia nazywa taką sytuację "niewytłumaczalną" i odmawia prawa pomocy. Łącznie świadczy to dobitnie o tym, że ten referendarz nie jest obiektywny i prowadzi postępowanie pod z góry przyjęte rozwiązanie, tj. odmowę przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodobniając przyczyny wyłączenia. Art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi, że o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego, asesora sądowego oraz prokuratora (art. 24 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek w przedmiocie wyłączenia od udziału w postępowaniu, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w danej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 259/12, LEX nr 1138292). Okoliczności stanowiące w istocie subiektywne przemyślenia i ocenę działań podejmowanych przez sędziów i referendarzy, których wyłączenia domaga się strona, nie mogą stanowić przyczyny ich wyłączenia (postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1069/11, LEX nr 1149558). Podkreślenia zatem wymagało, że konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności referendarza zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I OZ 753/11, LEX nr 1069704).
Z oświadczenia złożonego na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. przez referendarza sądowego wynika, że brak jest podstaw do jego wyłączenia z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz że nie występują przyczyny wyłączenia określone w art. 19 p.p.s.a.
Z kolei wnioskodawca nie wskazał okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza sądowego Michała Śmiałowskiego. Nie stanowi bowiem takiej okoliczności subiektywna opinia skarżącego o pracy referendarza sądowego, kwestionowanie zasadności i prawidłowości podejmowanych przez niego działań czy rozstrzygnięć w innych sprawach skarżącego. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania.
W konsekwencji uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego od udziału w niniejszej sprawie, a wobec tego, na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i 2 oraz art. 24 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło