I SA/Kr 441/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-01-08

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dotyczą liczne postępowania egzekucyjne i która prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą straty, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, który mimo dochodów z pracy i działalności gospodarczej, ponosi straty w działalności, ma liczne postępowania egzekucyjne i utrzymuje trójkę dzieci, a także nie posiada majątku, zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniosek został uzupełniony po wezwaniu. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, na jego utrzymaniu pozostaje troje dzieci. Jego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza, która nie przynosi zysku, oraz wynagrodzenie za pracę. Skarżący nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych. Wobec skarżącego toczą się liczne postępowania egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 stycznia 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Wraz ze skargą kasacyjną z dnia 2 listopada 2015 roku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lipca 2015 roku oddalającego skargę A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 stycznia 2015 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok skarżący, działający przez adwokata J. Z. S., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 listopada 2015 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do wypełnienia wniosku na prawidłowym formularzu "PPF" w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego we wniosku wynika, że A.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na jego utrzymaniu pozostaje troje dzieci: T. ur. 2009 r., T. ur. 2007 r. i K. ur. 2006 r., które mieszkają wraz z matką. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest działalność gospodarcza, która od pewnego czasu nie przynosi zysku oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.730 zł netto. Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż nie posiada środków na zapłacenie tak wysokiego wpisu sądowego, co w sposób oczywisty zamyka mu drogę do kontroli sądowej i zbadania słuszności decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej. Prowadzone wobec strony egzekucje i liczne postępowania komornicze oraz brak środków pieniężnych winny mieć wpływ na uznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Skarżący poinformował, iż pozostaje w faktycznej separacji z żoną, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: zaświadczenia o zarobkach z dnia 6 maja 2015 roku, zeznania PIT-36L za 2014 rok, zeznania PIT-37 za 2014 rok, deklaracji VAT-7D za I kwartał 2015 roku oraz dokumentów potwierdzających prowadzenie wobec skarżącego egzekucji komorniczych. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie SN z dnia 24.09.1984 r. sygn. II CZ 104/84). Kluczową rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.761 zł stosownie do § 3 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Mając na uwadze obecną sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych w pełnej wysokości nie byłoby możliwe bez uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez A.S. źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę oraz prowadzona działalność gospodarcza. Wysokość wynagrodzenia za pracę wynosi aktualnie 1.730 zł netto (za 2014 rok dochód z tego źródła wyniósł 23 155,53 zł, przy przychodzie 24 440,53 zł), a prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi zysku. Według przedłożonej przez skarżącego deklaracji VAT-7D za I kwartał 2015 roku podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju i dostawy towarów oraz świadczenia usług, dla których podatnikiem jest nabywca wynosiła 6.657 zł. W 2014 roku skarżący z tego tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą: PPHU M. – Bud Usługi Budowlane A.S. poniósł stratę w wysokości 50.565,77 zł., przy przychodzie na poziomie 25.470 zł. Dodać także należy, że wobec A.S. toczą się liczne postępowania egzekucyjne na kwoty: 2.711.633,61 zł, 1.124.392,32 zł, 1.307.684,18 zł, 366.920 zł, 267,28 zł, 209.551,82 zł, 3.893,70 zł, 54.198,80 zł, 120.959,17 zł, 86.666,12 zł, 96.182,32 zł, co bez wątpienia w sposób niekorzystny wpływa na jego sytuację finansową. Dodatkowo skarżący łoży środki finansowe na utrzymanie trójki dzieci. A.S. nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia należnych kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. W przedstawionej sytuacji należało uznać, że wniosek A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 258 § 1 i § 2, pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło