I SA/Kr 443/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 29.01.2010r. nr SKO.[...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009 postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 29.01.2010r. Nr[...], w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy A.B. ur. w 1970r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką J. B. ur. w 1945r. , ojcem S. B. ur. 1942r. i bratem M. B. ur. w 1978r. A. B. uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 3504,49 zł., miesięcznie. S. B. otrzymuje emeryturę w wysokości 1218 zł., miesięcznie a J. B. otrzymuje rentę z KRUS w kwocie 848 zł., miesięcznie. M. B. jest natomiast osobą bezrobotną . Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości o pow. 1,8329 ha , budynku gospodarczego o pow. 117 m2 i budynku mieszkalnego o pow. 100 m2. Jak podaje nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych A.B. . Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia: - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - wyciągów z kont bankowych A. B., J. B., S.B., obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z ich lokat bankowych, - zeznania podatkowego A. B. , J.B., S.B. i M.B. za 2009r. - odcinka renty J.B. lub dowodu przelewu tego świadczenia, za ostatni miesiąc, - odcinka emerytury S. B. lub dowodu przelewu tego świadczenia, za ostatni miesiąc, - zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości otrzymywanego przez A.B. wynagrodzenia lub kserokopii umowy o pracę lub dowodu przelewu tego wynagrodzenia, - oświadczenia określającego gdzie znajduje się mieszkanie będące własnością A. B. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak. Nie przysłała wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji majątkowej. Przesłała jedynie pismo z dnia 14.06.2010r. wraz z kserokopią postanowienia Sądu Okręgowego w K., z dnia 28.05.2010r. sygn. akt [...]w przedmiocie zwolnienia A. B. od kosztów sądowych i ustanowienia dla niej adwokata z urzędu, stojąc na stanowisku , iż jest to wystarczający dokument do tego aby Sąd przyznał jej prawa pomocy w niniejszym postępowaniu. Samo pismo nie zawierało natomiast żadnych istotnych informacji do ujawnienia , których strona skarżąca została zobowiązana. Trzeba zauważyć , iż przesłane postanowienie Sądu Okręgowego w K. nie dotyczy tego postępowania sądowoadministracyjnego, które toczy się przed innym sądem – Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, pod sygn. I SA/Kr 443/10. Oczywiście oba rodzaje sądów zarówno powszechne jak i administracyjne sprawują władzę sądowniczą (por. art. 10 ust. 2 Konstytucji RP). Kognicja tych sądów różni się jednak zupełnie. Odmienne są też przepisy procedury , na których opierają się zasady postępowania sądowego, w obu przypadkach. Stąd też postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych i przyznaniu adwokata wydane w ramach postępowania cywilnego jest skuteczne wobec strony tej konkretnej sprawy (cywilnej) toczącej się wedle reguł tego postępowania (ustawa z dnia 17.11.1964r. Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. z dnia 1 grudnia 1964r. Nr 43 poz. 296 z p. zm.). Rozstrzygnięcie takie nie rozciąga się na inne sprawy , zwłaszcza o charakterze sądowoadministracyjnym. Orzekający w niniejszym postępowaniu toczącym się w oparciu o ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. winien wnikliwie zbadać sytuację majątkową strony skarżącej i jej zdolności płatnicze oraz w oparciu o te dane rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona jednak winna dostarczyć wszelkie niezbędne informacje i dokumenty, których analiza jest podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej kwestii. W konsekwencji natomiast zaistniałych okoliczności nie można w sposób rzeczywisty określić relacji obecnych wydatków do dochodów strony skarżącej, co z kolei uniemożliwia ustalenie jej realnych zdolności płatniczych. W tej sytuacji ,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, A. B. nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy.(por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09). W związku z powyższym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).