I SA/Kr 466/04

Sygn. akt I SA/Kr 466/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2006r., sprawy ze skargi N.S.A. w T.obecnie K. W. S.A. w K., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 12 stycznia 2004r. nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania, - skargę oddala- Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania przez [...] od decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata podatkowe 1998 - 2002. Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została doręczona Spółce w dniu [...]października 2003 r. / dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru /. W dniu [...]listopada 2003 r. pełnomocnik Spółki złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania, składając jednocześnie przedmiotowe odwołanie. We wniosku pełnomocnik podniósł, że w dniu[...] listopada 2003 r. o godzinie 730 zgłosił się do Izby Przyjęć Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, Szpital Miejski nr 2 w R.z przewlekłym bólem w okolicy nerek. W szpitalu rozpoznano atak kolki nerkowej. Jako dowód pełnomocnik dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia [...]listopada 20003 r. W tym dniu nie mógł udać się do kancelarii celem podpisania uprzednio przygotowanego pisma i nadania go na poczcie. Podniósł także, że prowadzi działalność w formie indywidualnej kancelarii radcy prawnego, co spowodowało brak możliwości udzielenia substytucji innemu pełnomocnikowi. Wnioskodawca przywołał orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1986 r. sygn. akt IV PZ 82/86, w którym wyrażono stanowisko, że niezawinione zdarzenie, uniemożliwiające dokonanie czynności procesowej, choćby zaistniało dopiero w ostatnim dniu terminu musi być uznane za okoliczność usprawiedliwiającą przywrócenie terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając przywrócenia zaniedbanego terminu do wniesienia odwołania, stwierdziło, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę podatnika przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowych w sytuacji, gdy uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy ocenie winy – zdaniem Kolegium – należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. W przedmiotowej sprawie okoliczności wskazane we wniosku nie uzasadniają przyjęcia braku winy, albowiem z załączonej do wniosku karty leczenia szpitalnego, które nie może być uznane za zwolnienie lekarskie wynika, że chorego nie poddano hospitalizacji, a jedynie wskazano dalsze leczenie w przychodni rejonowej lub urologicznej. Trudno uznać, aby chwilowa niedyspozycja uniemożliwiła podpisanie i wysłanie w tym dniu odwołania. Ponadto Kolegium stwierdziło, że pełnomocnik, prowadzący kancelarię prawną powinien tak zorganizować jej działanie, aby nagłe i niespodziewane zdarzenia nie prowadziły do zaniedbania terminów procesowych. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wniesiona skarga z dnia [...] marca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucono naruszenie art. 162 § 1, 2, 3 oraz art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu pełnomocnik, powołując się ponownie na orzeczenie SN z dnia 9 października 1986 r. wskazał, że niezawinione zdarzenie uniemożliwiające dokonanie czynności procesowych, choćby zaistniało w ostatnim dniu terminu musi być uznane za okoliczność usprawiedliwiającą przywrócenie terminu. Tym samym obowiązkiem organu podatkowego było ustalenie, czy okoliczność wskazana przez pełnomocnika jest okolicznością usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu, przy czym fakt zaistnienia nagłej choroby w ostatnim dniu terminu nie upoważnia do przyjęcia winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik skarżącej spółki zakwestionował stanowisko organu podatkowego drugiej instancji, że wizyta w szpitalu nie jest okolicznością usprawiedliwiającą brak winy, w sytuacji, gdy pełnomocnik nie został hospitalizowany. Według niego silny atak kolki nerkowej objawia się znacznym nasilenie bólu powodującym zaburzenia koncentracji, a nawet okresowe omdlenia. Pełnomocnik zgodził się ze stanowiskiem SKO, że karta informacyjna leczenia szpitalnego nie jest świadectwem lekarskim, jednakże stanowi wiarygodny dowód tego, co zostało w nim stwierdzone tj. wskazanie miejsca i czasu zgłoszenia, jak i rozpoznania stosownej jednostki chorobowej. Podkreślił, także, iż w przypadku indywidualnej kancelarii prawniczej, jedynie pełnomocnik upoważniony jest do składania podpisu pod wszelką korespondencją dotyczącą klientów kancelarii. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Kontrola legalności zmierzała do zbadania, czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił wskazane w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przesłanki przywrócenia terminu. Termin czternastodniowy do złożenia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej jest terminem, który może zostać przywrócony na zasadach określonych w art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin / art. 162 § 2 /. Pełnomocnik skarżącej stosowny wniosek w terminie złożył, składając jednocześnie odwołanie, lecz w ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie uznał, iż okoliczności w nim podniesione nie uprawdopodobniły braku winy w zaniedbaniu terminu. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została doręczona skarżącej spółce w dniu 20 października 2003 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 3 listopada 2003 r. Odwołanie do tego dnia nie zostało złożone, natomiast w dniu 6 listopada 2003 r. został złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i dopełniona została czynność tj. wniesiono przedmiotowe odwołanie. Według Sądu, fakt stanu chorobowego, w jakim znajdował się pełnomocnik skarżącej w dniu 3 listopada 2003 r. nie może stanowić wystarczającej przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z załączonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego, pełnomocnik skarżącej w tym dniu stawił się o godz. 730 z przewlekłym bólem prawostronnym w okolicy nerek, co zostało rozpoznane jako atak kolki nerkowej. Jednakże stan pacjenta nie był aż tak ciężki, aby wymagał hospitalizacji / zalecono jedynie dalsze leczenie w przychodni rejonowej lub urologicznej / i nie był na tyle ciężki, aby wymagał dłuższego leżenia, gdyż w takim wypadku pełnomocnik dysponowałby zapewne zwolnieniem lekarskim potwierdzającym obłożną chorobę. Nie podważając prawdziwości wywodów pełnomocnika skarżącej dotyczących objawów silnego ataku kolki nerkowej /silny ból, zaburzenia koncentracji, a nawet omdlenia/ należy przyjąć, że podczas wizyty w szpitalu uzyskał on pomoc lekarską, która przynajmniej złagodziła objawy choroby. Jak wynika z akt sprawy odwołanie nosi datę [...] października 2003 r., a zatem w dniu[...] listopada 2003 r. było już sporządzone i wymagało tylko podpisu i nadania w placówce poczty. Dolegliwości zdrowotne, na które powołał się pełnomocnik skarżącej, w ocenie Sądu nie stanowiły przeszkody do podpisania odwołania i nadania przesyłki / np. przy pomocy zaufanej osoby / w terminie. W orzecznictwie zarówno sądów powszechnych jak i administracyjnych utrwalił się pogląd, że nawet choroba poświadczona zwolnieniem lekarskim od pracy, gdy nie jest to choroba obłożna, nie stanowi potwierdzenia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ona możliwości dokonania czynności procesowej przez strony /np. sporządzenia odwołania / i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika / por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r. sygn. akt III SA 1243/97, LEX nr 36902, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt III SA 2967/03, LEX nr 164436 /. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa/ Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989, t. I, str. 247/. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia / por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r. sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409 /. Należy zgodzić się ze stanowiskiem SN zawartym w postanowieniu z dnia 9 października 1986 r. sygn. akt IV PZ 82/86, OSNC 1988/1/15, na które powołuje się pełnomocnik skarżącej, że "niezawinione przez stronę zdarzenie, uniemożliwiające uiszczenie wpisu, choćby zaistniało dopiero w ostatnim dniu terminu, musi być uznane za okoliczność usprawiedliwiającą przywrócenie terminu w rozumieniu art. 168 kpc". Ustanowienie bowiem dla strony np. czternastodniowego terminu dla wniesienia odwołania/ art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej/ sprawia, że strona ma do dyspozycji cały ten czternastodniowy termin. Samo zwlekanie ze złożeniem odwołania do ostatniego dnia terminu nie można traktować jako zawinionego działania strony. Ocenie jednak będzie podlegało zdarzenie zaistniałe w tym ostatnim dniu, w kontekście określonej w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki przywrócenia terminu. Tym zdarzeniem w rozpoznawanej sprawie była choroba, jednakże jak zaznaczył SN, zawsze należy wyjaśnić o jaką chorobę chodzi, nie każda bowiem choroba strony stanowi zdarzenie uniemożliwiające dokonania danej czynności procesowej. Przy tym Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023, że w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. W tym stanie sprawy należy stwierdzić, że organ podatkowy drugiej instancji w sposób należny wykazał, że pełnomocnik skarżącej nie uwiarygodnił stosowną argumentacją, że zaniedbanie terminu nastąpiło bez jego winy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji.