I SA/Kr 470/02
WyrokWSA w Krakowie2004-07-02
Skład orzekający: Józef Gach, Ewa Długosz - Ślusarczyk, Anna Znamiec, Iwona Sadowska - Białka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis § 50 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który ogranicza prawo do odliczenia podatku naliczonego w przypadku posiadania dwóch oryginałów tej samej faktury, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 50 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. jest sprzeczny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten, poprzez ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji posiadania dwóch oryginałów tej samej faktury, wprowadza nierówne traktowanie podatników, niezależnie od tego, czy nadużyli oni swojego prawa, czy też nie. Ponadto, przepis ten został wydany bez wymaganych wytycznych konstytucyjnych.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, która określiła zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Organy podatkowe uznały, że spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury, ponieważ posiadała dwa oryginały tej samej faktury, co było podstawą do zastosowania § 50 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów. Spółka argumentowała, że drugi dokument został potraktowany jako uzupełnienie pierwszego, a adnotacja o "uzupełnieniu danych - duplikat" została dokonana przez samą spółkę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej i zasądzono od Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Asesor Protokolant: NSA Józef Gach (spr) WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk WSA Anna Znamiec Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2004r sprawy ze skargi F."D" na decyzję Izby Skarbowej z dnia 6 lutego 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000r I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. Zasądza od Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 80 zł 12gr (osiemdziesiąt złotych dwanaście groszy).
Wymienioną decyzją Izby Skarbowej - po rozpatrzeniu odwołania - została utrzymana w mocy decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2001 r. , którą Hurtowni Artykułów Spożywczych" "D" w G.( dalej: " Spółka Cywilna" )
1) określono zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000r w kwocie 14738zł, zaległość w tym podatku w kwocie 2235zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1429,10zł
2) ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 670zł.
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano , że w wyniku przeprowadzenia kontroli skarbowej stwierdzono zaniżenie kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000r co spowodowane było m.in. przez wykazanie pod poz.270 rejestru zakupów i sprzedaży VAT za ten miesiąc i w opartej o ten rejestr deklaracji podatkowej VAT-7 za ten miesiąc podatku naliczonego ( 2003,02zł) wynikającego z faktury nr [...] z dnia [...].01.2000 r. jako podlegającego odliczeniu od podatku należnego, chociaż w zbiorze faktur VAT znajdowały się dwa egzemplarze oryginałów tej faktury .
W związku z tym - zdaniem organów obu instancji- zastosowanie w sprawie miał § 50 ust.4 pkt.4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r w sprawie wykonania niektórych przepisów podatku od towarów i usług. Z powyższymi decyzjami Spółka Cywilna nie zgodziła się i złożyła skargę , w której wniosła o ich uchylenie z powodu naruszenia cytowanego przepisu .
Z motywacji skargi wynika , że w wyniku analizy dokumentacji przez dział księgowości stwierdzono brak pieczątki wystawcy na fakturze i zwrócono się do dostawcy o uzupełnienie wystawionej faktury . Dostawca nie mając możliwości uzupełnienia faktury ( duża odległość) dosłał po kilku dniach prawidłowy dokument. Ponieważ zaksięgowany został pierwszy dokument, drugi został potraktowany jako uzupełnienie , podpięty do niego i opatrzony własną adnotacją o treści " uzupełnienie danych - duplikat".
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko wyjaśniła , że z zebranego w czasie kontroli materiału dowodowego nie wynikało , aby posiadana przez spółkę faktura , której odbiór został potwierdzony w dniu [...].02.2000r zawierała słowo " duplikat" a tylko w takim przypadku zgodnie z § 50 ust.3 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r przysługiwałoby prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w tej fakturze .
Przepis ten stanowi , że " podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią oryginały faktur lub faktur korygujących , albo ich duplikaty , o których mowa w §51".
Argument, o którym mowa w skardze nie był podnoszony również w postępowaniu odwoławczym , co wskazuje że adnotacja o treści " uzupełnienie danych-duplikat" umieszczona została na odwrocie faktury już po zakończeniu tego postępowania .
Ponadto z uzasadnienia skargi wynika , że adnotację tą na odwrocie drugiego oryginału faktury zamieściła sama spółka cywilna , zatem faktury tej nie można uznać za duplikat. W myśl § 51 ust. l i 2 w/w rozporządzenia "jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy , ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury" oraz " faktura wystawiona ponownie musi zawierać wyraz DUPLIKAT oraz datę jej wystawienia . Duplikat faktury powinien być wystawiony w dwóch egzemplarzach , przy czym oryginał otrzymuje nabywca , a kopię zatrzymuje sprzedawca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Skarga jest uzasadniona , gdyż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o § 50 ust.4 pkt.4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a przepis ten jest sprzeczny z art.2 i art.32 ust. l Konstytucji .Dlatego Sąd odmówił jego zastosowania w niniejszej sprawie . Wprawdzie rację mają organy podatkowe , że powołany przepis wykonawczy do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie budzi wątpliwości i do jego zastosowania wystarczy tylko wykładnia językowa. Jednakże wówczas wykładnia tego przepisu ma zastosowanie zarówno do podatnika , który do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykorzystał oba egzemplarze oryginałów faktury wystawionej na potwierdzenie tej samej transakcji i przez to nadużył swego podstawowego prawa jak i podatnika , który nie nadużył tego prawa , gdyż do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykorzystał tylko jeden egzemplarz oryginału tej faktury. Zatem niesprawiedliwością i nierównością wobec prawa jest ograniczenie w tym przepisie wykonawczym prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zarówno przy nadużyciu tego prawa jak i braku tego nadużycia.
Nadto art.23 pkt.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym w 2000r zawierał upoważnienie do wydania zakwestionowanego przepisu wykonawczego bez wymaganych w art.82 ust. 1 Konstytucji wytycznych .
Z tego względu Sąd działając na podstawie art.145 § l pkt l lit. b i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr.153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 1997r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr.153 poz. 1271 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło