I SA/Kr 472/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 grudnia 2015 r., znak [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu postanawia 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić skarżącej z kasy Sądu uiszczony wpis sądowy w kwocie 500 zł (słownie pięćset złotych) M.M., reprezentowana przez adwokata, działającego w Kancelarii Adwokackiej mającej siedzibę przy ul. S. w K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 grudnia 2015 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z 28 października 2015 r. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. Wraz ze skargą Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniosła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja nie została jej doręczona. Podniosła, że w dniu 28 grudnia 2015 r. pracownik organu udał się do Kancelarii Adwokackiej przy ul. B. w K., lecz nie zastał tam pełnomocnika skarżącej, ani żadnego z jego współpracowników. Na miejscu były dwie osoby, które poinformowały pracownika organu, że nie są upoważnione do odbioru korespondencji i proszą o pozostawienie awiza. Pracownik organu nie pozostawiając żadnej informacji o próbie doręczenia korespondencji przyjął doręczenie zastępcze. O zaistniałej sytuacji pełnomocnik Skarżącej dowiedział się w dniu 15 marca 2016 r., kiedy zadzwonił do organu, ponieważ mocodawczyni otrzymała upomnienie z wezwaniem do uregulowania należności wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 28 października 2015 r. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że od 23 grudnia 2015 r. przebywał na urlopie świątecznym, również osoby współpracujące z pełnomocnikiem nie pracowały wówczas w kancelarii. Tymczasem pod wskazanym adresem siedzibę mają trzy inne kancelarie, w których pracują osoby niezwiązane z pełnomocnikiem Skarżącej. W kancelarii mogą przebywać również przypadkowe osoby, w tym klienci czy osoby sprzątające. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wskazał m.in., że zaskarżoną decyzję doręczono na zasadzie art. 153 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej "O.p.". Dyrektor podniósł, że pracownicy znajdujący się w czynnym lokalu kancelarii obsługującej klientów kilku adwokatów, powinny być upoważnione do odbioru korespondencji od każdego z nich. W aktach administracyjnych sprawy zalega adnotacja inspektora kontroli skarbowej z 28 grudnia 2015 r., stwierdzająca, że tego dnia udał się do kancelarii pełnomocnika skarżącej. Pod wskazanym adresem ok. godz. 11.20 zastał dwie panie. Powiadomiły go, że nie są upoważnione do odbioru decyzji i proszą o pozostawienie awiza. W związku z powyższym inspektor przyjął, że może dojść w tej sytuacji do doręczenia zastępczego przedmiotowej decyzji. W aktach administracyjnych znajduje się również protokół zapoznania z aktami sprawy znak [...] z dnia 18 marca 2016 r. przez aplikanta radcowskiego z upoważnienia pełnomocnika skarżącej. Z treści protokołu wynika, że aplikant zapoznał się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i wykonał kopie fotograficzne wybranych z akt sprawy dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a zgodnie z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a, wniesienie skargi odbywa się za pośrednictwem organu, którego rozstrzygnięcie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z treści cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, iż warunkiem wniesienia skargi na decyzję administracyjną jest uprzednie skuteczne doręczenie tej decyzji skarżącemu. Z kolei stosownie do art. 144 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu 28 grudnia 2015 r. (przed zmianą obowiązującą od 1 stycznia 2016 r.) organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przez pracowników obsługujących organ podatkowy lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie zaś z art. 153 § 1 O.p. jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma doręczanego mu w sposób określony w art. 144 § 1 pkt 1, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją pozostawia się w aktach sprawy. W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 153 § 2 O.p.). Stosownie jednak do art. 148 O.p.: § 1 - pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju, § 2 - Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Zgodnie z kolei z art. 150 § 1 pkt 2 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 153 § 2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 153 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach (art. 153 § 3 O.p.). Mając na uwadze przywołane wyżej przepisy O.p. dotyczące doręczeń, Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 grudnia 2015 r., znak [...]. Należy podkreślić, że instytucja fikcji doręczenia (doręczenia zastępczego) uregulowana w art. 153 O.p. może być zastosowana jedynie w przypadku stwierdzenia, że odmowy dokonała osoba uprawniona (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r., III SA/Wa 95/05, LEX nr 166044; wyroki WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2009 r.: III SA/Gl 87/09, LEX nr 512130, oraz III SA/Gl 84/09, LEX nr 510672). Co więcej, zastosowanie art. 153 O.p. wymaga szczegółowego zbadania faktycznego miejsca prowadzonej rozmowy, w której odmówiono przyjęcia decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2004 r., V SA 2216/03, LEX nr 254411). W sprawie organ nie wykazał, że zmaterializowały się przesłanki do zastosowania normy art. 153 O.p. Pracownik organu zaniedbał wskazania w adnotacji sporządzonej po próbie doręczenia imion i nazwisk oraz roli czy funkcji osób, którym usiłował doręczyć przedmiotową decyzję. Nie wykazał również w żaden inny sposób związku swoich interlokutorek z kancelarią pełnomocnika Skarżącej. Należy tu mieć na uwadze, że z relacji pełnomocnika wynika, że przebywał w tym czasie na urlopie a osoby z nim współpracujące nie pracowały wówczas w kancelarii. Ponadto pod wskazanym adresem siedzibę mają trzy inne kancelarie, w których pracują osoby niezwiązane z pełnomocnikiem Skarżącej. W kancelarii mogą przebywać również przypadkowe osoby, w tym klienci czy osoby sprzątające. W związku z powyższym brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 153 O.p., a pracownik organu winien był podjąć próbę zastosowania art. 150 O.p. poprzez pozostawienie awiza. Należy również wskazać, że brak podstaw do stwierdzenia, że w trakcie zapoznania z aktami sprawy znak [...] z dnia 18 marca 2016 r. przez stronę skarżącą, nastąpić mogło skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji. Treści protokołu bowiem jest ogólnikowa i stwierdza pobranie jedynie kopii fotograficznych wybranych z akt sprawy dokumentów. Skoro nie zaistniały w sprawie również przesłanki art. 150, 151a ani 152a O.p., należy uznać, że decyzja nie została skutecznie doręczona i nie weszła do obrotu prawnego. Jednocześnie trzeba podkreślić, że na organie spoczywa obowiązek prawidłowego doręczenia Skarżącej zaskarżonej decyzji. Dopiero prawidłowe doręczenie decyzji otworzy bieg terminu do wniesienia skargi i umożliwi Skarżącej skorzystanie z tego prawa. Wobec powyższego należy uznać, że skarga została nadana zanim rozpoczął bieg termin do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy skargę należało uznać za przedwczesną, co powoduje, iż jest ona niedopuszczalna zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Jednocześnie Sąd wskazuje, że wobec tego rodzaju rozstrzygnięcia nie będzie podlegać rozpoznaniu zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.