I SA/Kr 475/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2016 roku nr: [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych A.S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dziećmi: J.S. ur. 2000 r. i K.S. ur. 2001 r., rodzicami: E.P. i M.P. oraz bratem K.P. Na miesięczny dochód rodzina składają się: zasiłek rodzinny po 118 zł na każde z dzieci, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego 100 zł, zasiłek pielęgnacyjny 153 zł, emerytura ojca skarżącej 879 zł, emerytura jej matki 858 zł i alimenty na dzieci 800 zł. Dodatkowo skarżąca uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 6.000 zł rocznie. Brat wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną nie uzyskującą żadnych dochodów. Dzieci uczą się w gimnazjum. W skład majątku A.S. wchodzi dom o powierzchni 130 m² i wartości 100.000 zł, stodoła 112 m², obora 56 m², budynek gospodarczy 24 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 2,47 ha, na której uprawiane są maliny, ziemniaki, zboża i jarzyny. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca uzasadniła trudną sytuacją materialną. Wnioskodawczyni jest samotną matką wychowującą dwójkę dzieci. Nie pracuje zawodowo, uprawia rolę. Opiekuje się schorowanymi rodzicami. Brakuje jej środków na bieżące wydatki. Świadczenia emerytalne rodziców w większości przeznaczane są na zakup lekarstw i konieczne leczenie. Pozostałe środki pochłania zakup żywności i ubrań. Wydatki rodziny przedstawiają się następująco: składka na KRUS 390 zł kwartalnie, telefon 40 zł miesięcznie, energia elektryczna 205 zł, gaz 112 zł, opłaty komunalne 48 zł, lekarstwa dla dziecka 100 zł miesięcznie, dojazdy do lekarzy 100 zł , dodatkowo podatek od nieruchomości 765 zł rocznie i ubezpieczenie majątku 397 zł rocznie. Do wniosku dołączone zostały kopie następujących dokumentów: orzeczenia z dnia 26 listopada 2014 roku o niepełnosprawności K,S,,, decyzji GOPS w W,z dnia 25 września 2015 roku o przyznaniu na rzecz dzieci skarżącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 800 zł, decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 13 stycznia 2016 roku o przyznaniu skarżącej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, decyzji Marszałka Województwa M, z dnia 4 marca 2016 roku o przyznaniu K.S. zasiłku pielęgnacyjnego, odcinków emerytury rodziców skarżącej za miesiąc kwiecień 2016 roku, potwierdzenia wpłaty składki na KRUS, faktur za telefon i gaz, odcinków płatności za energię elektryczną oraz polisy ubezpieczeniowej. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego A.S. uwiarygodniła, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Sytuacja materialna skarżącej nie jest łatwa. Źródłem jej utrzymania jest praca w gospodarstwie rolnym przynosząca niewielki dochód (6.000 zł rocznie, co daje kwotę 500 zł miesięcznie). Na utrzymaniu skarżącej pozostaje dwoje uczących się dzieci, w tym jedno z nich niepełnosprawne. Wnioskodawczyni korzysta ze świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku rodzinnego na dzieci oraz dodatków z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, a także świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Uzyskiwane środki nie są wysokie i z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb członków rodziny. Wnioskodawczyni nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Rodzice skarżącej, z którymi prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe, są osobami schorowanymi, a uzyskiwane przez nich niewielkie świadczenia emerytalne w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów ich bieżącego utrzymania i leczenia. W przedstawionej sytuacji poniesienie przez A.S. kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu skarżącej i jej rodziny, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.