I SA/Kr 496/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-14
Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, WSA Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. jest uprawniony do występowania w charakterze wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV, a tym samym czy organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez tę spółkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. jest uprawniony do występowania w charakterze wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV. Przekształcenie P. w spółkę akcyjną nie zmieniło jej praw i obowiązków w zakresie realizacji zadań publicznych. Organ egzekucyjny prawidłowo zbadał dopuszczalność egzekucji i poprawność formalną tytułu wykonawczego, nie będąc uprawnionym do badania zasadności obowiązku.Stan faktyczny
Skarżąca E. T. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej opłat abonamentowych RTV, kwestionując m.in. uprawnienie P. S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, podobnie jak organ odwoławczy (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K.), który utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Urszula Zięba Protokolant: st.sekr.Iwona Sadowska-Białka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne - s k a r g ę o d d a l a -
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., po otrzymaniu ostatecznego
postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydał w dniu 16.01.2018 r. postanowienie nr [...], którym uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgłoszone przez E. T..
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż jako organ egzekucyjny, prowadzi
postępowanie egzekucyjne do majątku w/wymienionej zobowiązanej , na podstawie tytułu wykonawczego m [...], wystawionego przez wierzyciela: P. S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres 01.2010r.-01.2015r.,w kwocie należności głównej w wysokości [...] zł. Odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu 14.12.2015 r.
Zobowiązana pismem z dnia 16.12.2015 r., wniesionym do organu egzekucyjnego,
zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawach zawartych w art. 33 § 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4, pkt 7, pkt 9 i pkt 10 upea, tj. nieistnienie bądź ewentualnie przedawnienie obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 upea, błąd co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, brak doręczenia upomnienia, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy. W uzasadnieniu swojego stanowiska zobowiązana wskazała, że tytuł wykonawczy wystawiła osoba nieuprawniona, przed wszczęciem egzekucji nie doręczono upomnienia, zobowiązana nie jest zobligowana do płacenia abonamentu, a egzekucja jest niedopuszczalna, gdyż "rzekomy wierzyciel nie jest żadnym organem administracji, lecz zwykłą spółką akcyjną", zatem abonament nie powinien być egzekwowany w trybie administracyjnym.
Organ egzekucyjny, działając na podstawie art.34 upea, pismem z dnia 21.12.2015r.wystąpił do P. S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów i postanowieniem także z dnia 21.12.2015 r., w myśl art. 35 § 1 cyt. ustawy, zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.
P. S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela z dnia 21.06.2016 r. znak [...],uznała wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Zobowiązana wniosła zażalenie na postanowienie wierzyciela. P. S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej ostatecznym postanowieniem z dnia 24.10.2017 r. znak [...] uchyliła w całości postanowienie z dnia 21.06.2016 r., z uwagi na nierozpatrzenie przez organ I instancji wszystkich podniesionych przez zobowiązaną zarzutów i uznała zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., po otrzymaniu ostatecznego
postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydał opisane wyżej postanowienie. Postanowienie doręczono zobowiązanej w dniu 18.01.2018 r.
Nie zgadzając się z treścią powyższego postanowienia E. T. pismem z dnia 23.01.2018 r. wniosła, z zachowaniem terminu, zażalenie , podtrzymując zarzuty zgłoszone w piśmie z dnia 16.12.2015 r. Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpatrzeniu powyższego zażalenia działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257ze zm. - dalej: Kpa),w zw. z art. 17, art. 18 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. - dalej: upea) postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż jako sprawujący jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną, jest związany stanowiskiem wierzyciela. Organ nadzoru jest bowiem uprawniony do rozpoznania zażalenia, jednakże z zastrzeżeniem art. 29 § 1 upea. W myśl art. 29 § 1 upea: "Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym". Przepis ten zatem zawęża zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że nie jest organem wyższego stopnia nad wierzycielem – P. S.A., zatem nie jest uprawniony do zajmowania stanowiska w sprawie istnienia i zasadności obowiązku poddanego egzekucji. Umocowany do tego jest wyłącznie wierzyciel.
Organ wskazał, iż zobowiązana podnosiła wskazane wyżej zarzuty w trakcie postępowania dwuinstancyjnego przed organami wierzycielskimi. Zatem badanie kwestii nieistnienia i przedawnienia obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedoręczenia upomnienia przez organ egzekucyjny i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oznaczałoby, że sprawa ta jest wbrew ustawie (upea i Kpa) rozpatrywana przez trzecią i czwartą instancję. Byłoby to
sprzeczne z podstawowymi zasadami, na jakich opiera się procedura administracyjna.
Jak stwierdził organ , stanowisko, zgodnie z którym organ egzekucyjny nie może badać istnienia należności objętej tytułami wykonawczymi znajduje potwierdzenie w orzecznictwie i tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17.08.2017 r. sygn. akt I SA/Kr 176/17 sąd stwierdził: "Zasadą jest bowiem, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Zatem ww. przepis daje organowi prawo badania dopuszczalności egzekucji i jednocześnie wyłącza prawo organu do badania zasadności i wymagalności
obowiązku objętego tytułem wykonawczym. A contrario regulacja z art. 29 u.p.e.a. nie obliguje i nie uprawnia organu egzekucyjnego do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Organ egzekucyjny stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. nie może badać zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, to znaczy nie może badać, czy decyzja na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem i słuszna.(por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt: II OSK 946/10, wyrokNSAzdnia2czerwca2011r.,sygn.akt:IIFSK 170/10, wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt: I OSK 1508/10). "
Co do zarzutu niedopuszczalność egzekucji, gdyż jej zdaniem P. S.A. nie jest wierzycielem, lecz spółką akcyjną i nie jest uprawniona do wystawiania tytułów wykonawczych organ egzekucyjny wyjaśnił, że zmianie uległa jedynie dotychczasowa forma prowadzenia działalności przez P. , bez jakiejkolwiek zmiany w zakresie posiadanych praw i obowiązków. P. jako spółka akcyjna należąca do Skarbu Państwa nadal pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie z art. 7 ust 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.Dz.U z 2014 r. poz. 1204 ze zm.) P. S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej, a stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 24/2008 z dnia 16 marca 2010 r., Prawidłowo zatem organ egzekucyjny uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji za nieuzasadniony.
Odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny
wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. jest organem egzekucyjnym właściwym miejscowo. Zatem, mając na względzie postanowienia art. 22 § 2 upea, także i ten zarzut uznano za bezzasadny.
Organ egzekucyjny, w odpowiedzi na zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 upea, wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 29 upea, organ egzekucyjny po otrzymaniu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego. Po stwierdzeniu, iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej, a tytuł spełnia wymogi określone wart. 27 § 1 i § 2 upea, organ egzekucyjny zaopatrzył tytuł wykonawczy w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej i wszczął egzekucję zgodnie z art.
26 § 1 upea.
Dyrektor Izby Administracyjnej Skarbowej w K., uwzględniając powyższy stan
faktyczny i prawny, uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione i dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. T. zarzuciła , iż powyższe postanowienie narusza przepisy prawa materialnego tj. art. 19 i art. 20 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa i art. 27 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie podmiotu prawa prywatnego (spółki akcyjnej)- skądinąd nienależycie reprezentowanej- za wierzyciela egzekwowanego obowiązku. Skarżąca nie sprecyzowała wniosku co do oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy, wnosząc o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto organ stwierdził, iż obowiązki podlegające egzekucji ustalane są w odrębnym postępowaniu lub też wynikają z mocy prawa, a zatem nie mogą być kwestionowane w postępowaniu egzekucyjnym przed organem egzekucyjnym, w związku z czym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji instytucja mediacji nie ma zastosowania.
Stosownie do treści art. 115 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) na wniosek skarżącego lub organu, złożony przed wyznaczeniem rozprawy, może być przeprowadzone postępowanie mediacyjne, którego celem jest rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa.
Mając na uwadze charakter sprawy tj. to, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, w którym na wniosek wierzyciela organ egzekucyjny jest zobowiązany z urzędu stosować środki służące doprowadzeniu do wykonania obowiązków zobowiązanych a nadto nie ma uprawnień do badania zasadności tych obowiązków Sąd uznał za niecelowe i niezasadne stosowanie mediacji w nin. postępowaniu. Na zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. skierował sprawę do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z dyspozycji art. 3 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 2 marca 2018 r., jak i poprzedzające postanowienie organu I instancji rozstrzygające kwestie związane z prowadzonym przeciwko E. T. postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym wymagalnych, a nie uiszczonych opłat z tytułu abonamentu RTV.
W ocenie Sądu, rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem organy rozstrzygające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa procesowego, ani też materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia w przedmiotowej sprawie, stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2017r. poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a.").
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Z kolei z art. 34 § 1 u.p.e.a. wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Tym samym nie jest on uprawniony do prowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów.
Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 33 § 2).
W świetle art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Wyjaśnić należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z przepisu tego ewidentnie wynika, że badanie to obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie.
Badanie to ma charakter czysto formalny. Zasadą jest bowiem, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Zatem ww. przepis daje organowi prawo badania dopuszczalności egzekucji i jednocześnie wyłącza prawo organu do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. A contrario regulacja z art. 29 u.p.e.a. nie obliguje i nie uprawnia organu egzekucyjnego do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Organ egzekucyjny stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. nie może badać zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, to znaczy nie może badać, czy decyzja na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem i słuszna (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 946/10, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 170/10, wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010r., sygn. akt I OSK 1508/10).
Ograniczenie zakresu kontroli i związanie stanowiskiem wierzyciela, wynika nie tylko z powołanych powyżej przepisów, ale zostało wielokrotnie potwierdzone w orzecznictwie, gdzie stwierdzono, że uprawnienie organu, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza podstawy do merytorycznej kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy, stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006r., sygn. akt l FSK 1480/05). W wyroku NSA z dnia 18 października 2006r. wskazano z kolei, że przepis art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakłada na organ egzekucyjny powinności zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie.
Istota sporu w nin. sprawie dotyczyła niedopuszczalności egzekucji z uwagi na uznanie P. S.A. za wierzyciela.
Zd. skarżącej, P. S.A. pobiera istotnie opłaty abonamentowe, ale nie we własnym imieniu lecz prawdopodobnie w imieniu Skarbu Państwa lecz z obowiązujących przepisów rangi ustawowej nie można wnioskować o udzieleniu wspomnianej spółce pełnomocnictwa do reprezentowania Skarbu Państwa.
Zd. organów obu instancji, zmianie uległa jedynie dotychczasowa forma prowadzenia działalności przez P. , bez jakiejkolwiek zmiany w zakresie posiadanych praw i obowiązków; P. jako spółka akcyjna należąca do Skarbu Państwa nadal pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych.
Zd. Sądu uprawnionym w tym sporze jest stanowisko organów obu instancji.
Należy wskazać , iż dniem 01 września 2009r. na mocy ustawy z dnia 05 września 2008r. o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "P. " (Dz. U. Nr 180, poz. 1109) nastąpiło przekształcenie dotychczasowego przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną o nazwie "P. Spółka Akcyjna", w której Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, spółka wstąpiła we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem była P. , bez względu na
charakter prawny tych stosunków, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Przytoczona regulacja oznacza, że zmianie uległa jedynie dotychczasowa forma prowadzenia działalności przez P. , bez jakiejkolwiek zmiany w zakresie posiadanych praw i obowiązków. P. jako spółka akcyjna należąca do Skarbu Państwa, nadal pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych, co nakłada, m.in. na organy egzekucyjne, obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego
w administracji. Obowiązek występowania P. S.A. jako wierzyciela zaległości w płatności opłat abonamentowych znalazł potwierdzenie w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 24/08 z dnia 16 marca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wybór P. jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie opłat abonamentowych nie rodzi zastrzeżeń, ponieważ ustawodawca w wielu przypadkach przewiduje różnoraką współpracę organów i instytucji państwowych z podmiotami prawa prywatnego, a przekazanie P. S.A. określonych kompetencji to typowy przykład tzw. zlecania funkcji administracyjnych. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, iż obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa, w związku z czym nie trzeba w tym celu wydawać decyzji ani postanowienia. Ustalanie wysokości należnego abonamentu jest tzw. czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa. Obliczanie kwoty
należnego abonamentu dokonywane jest przez Pocztę w trybie pozaprocesowym lub
w drodze samoobliczenia przez abonenta. Poczta nie ustala decyzją wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo i wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy. W przypadku braku zapłaty należności sprawa nie trafia do sądu powszechnego (spór nie jest cywilnoprawny lecz publicznoprawny), a od razu po wystawieniu tytułu wykonawczego trafia do wyegzekwowania przez urząd skarbowy (komornika skarbowego). Będąca dysponentem opłat abonamentowych Krajowa Rada Radiofonii
i Telewizji nie jest organem administracji rządowej (nie podlega Radzie Ministrów i nie jest przez nią kontrolowana) i nie mieści się w żadnym z działów administracji rządowej. W konsekwencji obowiązek uiszczenia abonamentu RTV nie mieści się "w zakresie administracji rządowej", o którym mowa w art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie przesądza to jednak o niemożliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej nieuiszczonego abonamentu.
Na mocy artykułu 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych P. S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, które to przepisy stanowią de facto podstawę do stosowania egzekucji administracyjnej w myśl art. 2 §1pkt.5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Stosownie do art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych, uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, są kierownicy jednostek operatora.
W art. 7 ust. 10 ustawy o opłatach abonamentowych ustawodawca zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw łączności, by w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określił, w drodze rozporządzenia, jednostki P. S.A. przeprowadzające kontrolę wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu oraz wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych. Upoważnienie to wykonał Minister Infrastruktury, wydając rozporządzenie z dnia 07 lipca 2005r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. z 2005 r. Nr 132,
poz. 1116 i Nr 214, poz. 1809 oraz z 2008 r. Nr 178, poz. 11 00).
Zgodnie z ww. rozporządzeniem, w latach 2005-2008 jednostkami P.
uprawnionymi do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu były Rejonowe Urzędy Poczty, a po zmianach struktury organizacyjnej P. , Oddziały Regionalne Centrum Sieci Pocztowej a następnie Centrum Obsługi Finansowej. Na mocy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. (Dz. U. z 2013r.poz.1140) w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi, jednostką P. S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest w dalszym ciągu Centrum Obsługi Finansowej, którego kierownikiem, odnosząc się do treści art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. SA, który na podstawie powołanego przepisu został wyposażony w legitymację czynną do występowania w egzekucyjnym postępowaniu administracyjnym jako wierzyciel poprzez danie kierownikowi Centrum Obsługi Finansowej uprawnienia do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Zgodnie z art.1a pkt 13 ustawy z dnia 17.06.1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.Dz.U. z 2016 r., poz. 599) wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, a takim podmiotem w przypadku zaległych opłat abonamentowych jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. SA. W administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym abonamentu RTV uprawnionym podmiotem do działania nie jest P. S.A. reprezentowana przez zarząd, a jest tym podmiotem Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej.
Na podstawie art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania
administracyjnego w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych i art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. może upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w tym również do wystawiania tytułów wykonawczych. W okolicznościach nin. sprawy Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A upoważnienie do wystawiania i podpisywania tytułów wykonawczych, udzielił także K. M.-B..
Zd. Sądu, organ egzekucyjny, zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po otrzymaniu wniosku P. S.A o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułów wykonawczych. Po stwierdzeniu, iż obowiązek, którego dotyczą przedmiotowe tytuły wykonawcze podlega egzekucji administracyjnej, a tytuły spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ww. ustawy, organ egzekucyjny zaopatrzył tytuły wykonawcze w klauzulę o skierowaniu tytułów do egzekucji administracyjnej i wszczął egzekucję zgodnie z przepisem art. 26 § 1 tejże ustawy. Należy też podkreślić, iż zaskarżone , jak i poprzedzające je postanowienie opierają się na obowiązującej wykładni prawa, w tym wskazanym wyżej stanowisku Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 16.03.2010 r. sygn. akt K 24/08, przy czym zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło