I SA/Kr 502/03
WyrokWSA w Krakowie2004-01-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Długosz Ślusarczyk, NSA (del.) Józef Gach, WSA Bogusława Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.06.2002 r. sygn. akt 45/01, stwierdzający niezgodność przepisów ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług z Konstytucją, spowodował utratę mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów w zakresie zwolnień od wpłat podatku od towarów i usług dla zakładów pracy chronionej, które otrzymały status bezterminowo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.06.2002 r. sygn. akt 45/01 nie spowodował utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych w nim przepisów uchylających zwolnienia od wpłat podatku od towarów i usług. Nawet jeśli przyjąć, że wyrok ten miałby zastosowanie do zakładów pracy chronionej, to nie dotyczyłby on skarżącej Spółki, która otrzymała status zakładu pracy chronionej bezterminowo, podczas gdy wyrok TK odnosił się do zakładów, którym status przyznano terminowo (na 3 lata). W konsekwencji, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2000 r. do listopada 2001 r. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, powołując się na wcześniejsze decyzje wymiarowe oraz na fakt, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie spowodował utraty mocy obowiązującej przepisów uchylających zwolnienia. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że niezgodność z Konstytucją dotyczyła jedynie braku przepisów przejściowych dla zakładów pracy chronionej, którym status przyznano terminowo. Spółka zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz przepisów Ordynacji Podatkowej.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Długosz Ślusarczyk Sędziowie: NSA (del.) Józef Gach (spr.) WSA Bogusława Wolas Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2004r. ze skargi [...] SA w likwidacji w [...] na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 18 lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2000 r. do listopada 2001 r. - skargę oddala -
[...] Urząd Skarbowy w [...] decyzją nr [...] z dnia [...].2002 r., odmówił "[...]" S.A. z/s w [...] (dalej "Spółka") stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2000 r. do listopada 2001 r. w łącznej kwocie [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcie Urząd ten uzasadnił tym, że wysokość podatku od towarów i usług Spółki za miesiące marzec i maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik i grudzień 2000 r. został rozstrzygnięty decyzją Inspektora Kontroli Skarbowej zatrudnionego w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] nr [...] r. z dnia [...].2002 r. Decyzja ta - po rozpatrzeniu odwołania - została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].2002 r. nr [...].
Nadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.06.2002r. sygn. akt 45/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, póz. 923), na który powołał się podatnik nie spowodował utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych w nim przepisów uchylających z końcem 1999 r. zwolnienia od wpłat podatku od towarów i usług, co wynika z pkt 8 uzasadnienia tego wyroku i o czym mowa jest w piśmie Ministra Finansów Nr PP1-811/804/2002/1064 z dnia 2.09.2002 r. skierowanym do dyrektorów izb skarbowych.
W konsekwencji organ l instancji stwierdził, że nie powstała nadpłata za okres od stycznia 2000 r. do listopada 2001 r.
W odwołaniu Spółka podniosła, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzekające o sprzeczności ustawy z Konstytucją, choć mają charakter konstytutywny są skuteczne ex tunc od dnia wejścia w życie zakwestionowanego aktu normatywnego. Podstawę prawną dla takiego poglądu stanowi zwłaszcza art. 190 ust. 4 Konstytucji. Zakwestionowane powołanym wyrokiem tego Trybunału przepisy utraciły więc moc od 1.01.2000 r. Zakład pracy chronionej prowadzony przez Spółkę miał taki status do końca [...]2001 r.
Decyzją z dnia 18.02.2003 r. Nr [...] Izba Skarbowa w [...] - po rozpatrzeniu odwołania - utrzymała w mocy decyzję organu l instancji i podzieliła w pełni stanowisko tego organu. Jednocześnie dodała, że w spornym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 95,póz.1100)w zakresie w jakim pozbawia przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej przed upływem trzechletniego okresu, przewidzianego w art. 30 ust. 1 zd. drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. (Dz. U. Nr 123, póz. 776 ze zm.), uprawnień określonych w art. 31 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. w związku z art. 14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. - o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, póz. 50 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim nie przewiduje przepisów przejściowych dla Zakładów pracy chronionej, które rozpoczęły realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w tych zakładach. Z powyższego wynika, że niezgodność z Konstytucją dotyczy jedynie braku przepisów przejściowych.
W skardze na wymienioną decyzję Izby Skarbowej w [...] "[...]I" S. A. wniosło o uchylenie tej decyzji z powodu naruszenia:
- zasady dwuinstancyjności (art. 127 Ordynacji Podatkowej),
- art. 233 tej ustawy a zwłaszcza § 2,
- art. 72 i 79 oraz art. 14a tejże ustawy,
- zasad postępowania oraz reguł postępowania dowodowego, w szczególności art. 122, 124 i 187 Ordynacji Podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w [...] wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Gdy chodzi o miesiące marzec, maj, czerwiec lipiec, sierpień, październik i grudzień 2000 r., to wobec istnienia ostatecznej decyzji rozstrzygającej o wysokości zobowiązań w podatku od towarów i usług, stwierdzenie nadpłaty nie było możliwe bez stwierdzenia ich nieważności. Wynikało to pośrednio z treści
art. 250 § 1 Ordynacji Podatkowej w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r. W myśl tego przepisu "Przepisów art. 249 nie stosuje się w razie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone lub zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego". Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca Spółka złożyła żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej za w/w miesiące.
Gdy chodzi o podatek od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, kwiecień, wrzesień i listopad 2000 r. i pierwsze jedenaście miesięcy 2001 r., to Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że na skutek ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.06.2002 r. Sygn. akt 45/01 nie utraciły moc zakwestionowane w nim przepisy uchylające.
Analogiczne stanowisko zajęto m. in. w wyrokach l SA/Kr 833/01 z dnia 16.07.2003r. i l SA/Kr 1662/01 z dnia 30.01.2004r. (nie publ.).
Z kolei, gdyby nawet przyjąć, że sporny wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował utratę mocy obowiązującej zakwestionowanych w nim przepisów uchylających z końcem 1999 r. zwolnienie od wpłat podatku od towarów i usług w stosunku do zakładów pracy chronionej, to wyrok ten nie miałby zastosowania do skarżącej Spółki. W odpowiedzi na skargę i przed Sądem przyznała ona, że prowadzony przez nią zakład pracy chronionej otrzymał taki status terminowo na podstawie decyzji Pełnomocnika RM d/s Osób Niepełnosprawnych Nr [...] z dnia [...].1997 r.
Decyzja ta została jednak zmieniona decyzją nr [...], a zmiana ta polegała na przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej bezterminowo. Okoliczność ta jest więc bezsporna i przez to nie wymaga dowodu.
Natomiast sporny wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy zakładów pracy chronionej, którym status przyznano terminowo (na 3 lata).
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło