I SA/Kr 506/08

WyrokWSA w Krakowie2008-12-03

Skład orzekający: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, NSA Józef Gach, WSA Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc na zalesianie gruntów rolnych może być przyznana na działkę położoną na obszarze Natura 2000, jeśli wniosek o przyznanie pomocy został złożony przed wejściem w życie rozporządzenia wyznaczającego ten obszar?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pomoc na zalesianie nie może być przyznana na grunty położone na obszarze Natura 2000, nawet jeśli wniosek został złożony przed wejściem w życie rozporządzenia wyznaczającego ten obszar. Zastosowanie nowego prawa do wniosku złożonego przed jego wejściem w życie jest dopuszczalne, gdy przepisy przejściowe nie stanowią inaczej, a samo złożenie wniosku nie rodzi jeszcze praw nabytych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że działka objęta wnioskiem znajduje się na obszarze Natura 2000, co wyłącza możliwość przyznania pomocy zgodnie z rozporządzeniem. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że wniosek został złożony przed wejściem w życie rozporządzenia wyznaczającego obszar Natura 2000 i że nowe przepisy nie powinny być stosowane wstecz. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, kwestionując datę złożenia wniosku i argumentując, że nowe przepisy należy stosować do stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając zarzuty dotyczące wstecznego stosowania prawa i daty złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 506/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Sędzia: NSA Józef Gach, Asesor: WSA Maja Chodacka (spr.), Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008r., sprawy ze skargi S. P., na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie, - skargę oddala - Skarżący S. P. złożył do Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek w sprawie przyznania pomocy na zalesianie na 2007 rok. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania pomocy na zalesianie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi, który spełnia wymagania określone w § 4 ust. 1 i 2, z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000. Organ stwierdził, iż działka o numerze [...] zadeklarowana przez Skarżącego we wniosku z dnia [...] września 2007r. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2007 znajduje się na obszarze Natura 2000 (zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000), a zatem pomoc nie mogła być przyznana. Skarżący nie zgodził się z tą decyzją i w odwołaniu zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 114, poz. 786 ze zm.) w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 05 września 2007r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów prawa wskutek odmowy przyznania stronie pomocy na zalesienie, które to naruszenia miały istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W związku z tym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie pomocy na zalesienie. W uzasadnieniu podniesionego zarzutu Skarżący wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 pomoc na zalesienie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi, który spełnia określone rozporządzeniem wymagania, z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000. Stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 obszary te obejmują również Gminę U. G., na terenie której położona jest działka objęta wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesienie. W ocenie Skarżącego objęcie Gminy U. G. obszarem Natura 2000 z dniem 13 października 2007r. tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007r. nie dawało podstawy do wydania przez organ I instancji decyzji o odmowie przyznania pomocy na zalesienie. Należy zwrócić uwagę, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie w dniu [...] czerwca 2007r., a zatem przed wejściem w życie rozporządzenia w sprawie obszarów Natura 2000. W tym zakresie podnieść należy, że w zaskarżonej decyzji znajduje się niezgodny z rzeczywistością zapis wskazujący na złożenie przez Skarżącego wniosku o przyznanie pomocy w dniu [...] września 2007r., podczas gdy w rzeczywistości wniosek ten został złożony w dniu [...] czerwca 2007r. Skoro zatem Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy przed wejściem w życie w/w rozporządzenia, to wniosek winien zostać uwzględniony. Zdaniem Skarżącego o tym, jakie normy prawne mają zastosowanie do rozstrzyganego przez organ administracji stanu faktycznego, decydują przepisy prawa materialnego regulującego ten stosunek prawny. One także decydują, czy w sytuacji zmiany stanu prawnego, organ do rozstrzyganego stosunku prawnego powinien zastosować przepisy nowe czy dawne. Zakaz wstecznego działania prawa, oznaczający zakaz stosowania nowych przepisów do stosunków prawnych powstałych pod rządami przepisów dawnych, nie jest wprawdzie zasadą konstytucyjną, jednak Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie uznał ten zakaz za ogólną zasadę porządku prawnego w państwie prawnym, co nadaje mu walor uniwersalny pozwalający odnieść go także do prawa administracyjnego (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1994 r., K 13/93, OTK 1994/1/6 oraz z dnia 15 marca 1995 r., K 1/95, OTK 1995/1/7). Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału, wsteczne działanie przepisu musi wynikać z jego brzmienia, a nie jedynie z celu regulacji prawnej. Nowe prawo zatem, co do zasady, działa tylko na przyszłość i nie obejmuje swoim działaniem stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie, chyba że ustawodawca wyraźnie tak postanowi. Takie rozumienie istoty nowelizacji wprowadzonej w/w rozporządzeniem w sprawie obszarów Natura 2000 pozostaje w zgodzie z zasadami państwa prawnego a w szczególności z zawartą w niej zasadą zaufania obywateli do Państwa. W oczywistej sprzeczności z omawianymi zasadami pozostaje stanowisko organu I instancji, który odmówił przyznania Skarżącemu pomocy na zalesienie zgodnie ze złożonym wnioskiem. W ocenie Skarżącego wejście w życie rozporządzenia w sprawie obszarów Natura 2000 powinno wywierać skutki prawne jedynie do wniosków złożonych po wejściu w życie wskazanego rozporządzenia. Decyzją z dnia 18 lutego 2008r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty Skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. W szczególności twierdzeniom Skarżącego, iż wniosek został złożony w dniu [...] czerwca 2007r. przeczy treść zebranych w sprawie dokumentów. Zarówno na wniosku nr [...], jak i na potwierdzeniu przyjęcia dokumentów wydanym przez Biuro Powiatowe "A" widnieje wyraźna data [...] września 2007r., w tym, na wniosku obok daty na pierwszej stronie odbitej przez pracownika Biura Powiatowego, na ostatniej stronie widnieje wyraźna, własnoręcznie przez Skarżącego wpisana data [...].09.2007r. Ponadto organ zauważył, iż złożenie wniosku przez Skarżącego w dniu [...] czerwca 2007r. nie było możliwe z uwagi na treść § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 według, którego w 2007r., wnioski o pomoc składa się w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie przyjął, iż wniosek został złożony w dniu [...] września 2007r. Dlatego też nie jest słuszny zarzut Skarżącego co do stosowania prawa z mocą wsteczną, gdyż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r., które weszło w życie 14 lipca 2007r. Organ nie podzielił także zarzutu Skarżącego, iż w związku z tym, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 179 poz. 1275) weszło w życie 13 października 2007r. to do wniosku złożonego przed tą datą należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229 poz. 2313 ze zm.) w brzmieniu sprzed jego zmiany. Organ przyznał, iż przedmiotowe rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 28 września 2007r. i na podstawie § 2 weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli 13 października 2007r. Jednakże organ uznał, iż chybiony jest zarzut Strony, że zgodnie z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych, w zaskarżonej decyzji powinno zostać zastosowane rozporządzenie w brzmieniu sprzed 13 października 2007r. Organ stwierdził bowiem, że w mniejszej sprawie Skarżący poprzez złożenie wniosku o przyznanie pomocy na zalesiania nie nabył jeszcze żadnych praw. W związku z powyższym należało zastosować podstawowe reguły wykładni prawa intertemporalnego. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, iż brak przepisów rozstrzygających kwestię zastosowania nowego prawa wcale nie oznacza luki w prawie, lecz oznacza, iż należy zastosować ustawę nową do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy, nawiązały się wcześniej (tak np. uchwała NSA z 12 września 2005 r. sygn. akt I FSK 424/05). Wynika to z zasady praworządności sformułowanej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie, z którą organy administracji stoją na straży praworządności. Natomiast na podstawie art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Dlatego nie było możliwe zastosowanie § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 w brzmieniu sprzed 13 października 2007r., a na podstawie norm intertemporalnych, organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska w zmienionym brzmieniu. Na potwierdzenie tego stanowiska organ przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. (sygn. akt SK 39/03). Zdaniem organu II instancji Skarżący nie nabył prawa do uzyskania pomocy publicznej poprzez samo złożenie wniosku, dlatego powoływanie się na konstytucyjną ochronę praw nabytych w niniejszej sprawie nie jest uzasadnione. Skarżący powołał się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego, w których został sprecyzowany zakaz wstecznego stosowania prawa. Zdaniem Dyrektora ARiMR w powyższe wyroki odnoszą się do sytuacji, w których początek stosowania nowego prawa w czasie został ustalony na dzień wcześniejszy niż ten, w którym ustawa zaczęła obowiązywać (to znaczy została nie tylko uchwalona, ale także prawidłowo ogłoszona w Dzienniku Ustaw). Ponadto zasada lex retro non agit oznacza, że przepisom nie można nadawać mocy wstecznej, zwłaszcza gdy określają prawa lub obowiązki obywateli. Natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 nie określają ani prawa ani obowiązków strony z mocą wsteczną, gdyż § 2 rozporządzenia jasno stanowi, iż rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Analiza stanu faktycznego i prawnego przeprowadzona przez Dyrektora ARiMR potwierdziła słuszność odmowy przyznania płatności. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. pomoc jest przyznawana na zalesianie gruntów rolnych i innych niż rolne z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000. W związku z powyższym – zdaniem organu odwoławczego - organ pierwszej instancji opierając się na wskazanych wyżej przepisach prawa i stanie faktycznym wydał słuszną decyzję odmawiająca Skarżącemu uzyskania pomocy na zalesienie działki położonej w miejscowości S. Nadto organ zauważył, iż jedynym uchybieniem organu I instancji było błędne wskazanie podstawy prawnej, gdyż z rozstrzygnięcia decyzji nie wynika, jaki przepis stanowił podstawę wydania decyzji przez Kierownika Biura ARiMR. W szczególności użyte sformułowanie "...na podstawie § 10 ust. 3 pkt 1, 2, 3 lub 4 albo § 13 ust. 1 rozporządzenia..." budzi uzasadnione wątpliwości. Dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji pośrednio wynika, iż podstawą odmowy udzielenia pomocy był § 10 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 18 czerwca 2007 r., gdyż odmowa była spowodowana nie spełnieniem warunków określonych w § 4 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Mimo stwierdzonego uchybienia, tj. naruszenia art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieprawidłowe określenie podstawy prawnej, należy podtrzymać zaskarżoną decyzję, gdyż została ona wydana na podstawie i zgodnie z powszechnie obowiązującym stanem prawnym. W szczególności należy rozróżnić sytuację, w której decyzja została wydana bez podstawy prawnej, tj. gdy nie istnieje żadna norma prawna, na podstawie której mogłaby zostać wydana decyzja administracyjna. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż decyzja Kierownika Biura ARiMR miała obiektywną podstawę prawną, która została jedynie błędnie wskazana za pomocą wykluczającej się alternatywy rozłącznej. Ponadto Dyrektor ARiMR nie stwierdził w niniejszej sprawie niedostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, bądź innych naruszeń aktów prawnych regulujących analizowany przypadek lub przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poza wyżej wskazanym. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Skarżący podniósł takie same zarzuty, jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. z "potwierdzenia przyjęcia dokumentów" z dnia [...] czerwca 2007r. oraz z wniosku o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2007 na okoliczność ustalenia, że Skarżący złożył wniosek o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych w dniu [...] czerwca 2007r. W skardze powtórzono zarzut, iż w ocenie Skarżącego objęcie Gminy U. G. obszarem Natura 2000 z dniem [...] października 2007r. tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007r. nie dawało podstawy do wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy na zalesienie. Skarżący złożył bowiem wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie przed wejściem w życie w/w rozporządzenia w sprawie wyznaczenia nowych obszarów Natura 2000. Skoro zatem Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy przed wejściem w życie w/w rozporządzenia, to ten wniosek winien zostać uwzględniony. Zdaniem Skarżącego o tym, jakie normy prawne mają zastosowanie do rozstrzyganego przez organ administracji stanu faktycznego, decydują przepisy prawa materialnego regulującego ten stosunek prawny. One także decydują, czy w sytuacji zmiany stanu prawnego, organ do rozstrzyganego stosunku prawnego powinien zastosować przepisy nowe czy dawne. Na potwierdzenie przedstawionych poglądów Skarżący przywołał orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Nadto wskazano, iż wbrew twierdzeniom organu administracji zawartym w zaskarżonej decyzji Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy w dniu [...] czerwca 2007r. Skarżący przedłożył potwierdzenie przyjęcia dokumentów z dnia [...] czerwca 2007r. oraz odpis wniosku o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych rok 2007 z dnia [...] lipca 2007r. Zdaniem Skarżącego bez znaczenia jest to, kiedy wniosek taki należało złożyć zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 czerwca 2007r., skoro wniosek Skarżącego został przyjęty w Biurze ARMiR w dniu [...] czerwca 2007r. Wniosek ten nie został zwrócony Skarżącemu, co potwierdza skuteczność jego złożenia. Podniesiono ponadto, że wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na 2007r. był kontynuacją programu zalesienia na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r. i stąd też w ocenie Skarżącego przysługują mu prawa nabyte do korzystania z pomocy finansowej na zalesienie, pomimo zmiany przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W związku z podnoszeniem przez Skarżącego, iż w niniejszej sprawie wniosek został złożony w dniu [...] czerwca 2007r. organ wskazał dodatkowo, iż Skarżący faktycznie wniósł wniosek w opisywanym przez siebie dniu. Jednakże ten wniosek był tzw. wnioskiem kontynuacyjnym ze sprawy z roku 2004, o sygn. [...] i dotyczył wypłaty premii pielęgnacyjnej do powierzchni 2 ha uprawy leśnej założonej wiosną 2005r. Na podstawie wniosku z dnia [...] czerwca 2007r. producentowi została w roku 2007 wypłacona premia pielęgnacyjna (druk LZP-2A z dnia [...] października 2007r.). Jak wynika z załączonych do skargi dokumentów, zarówno wniosek z dnia [...] czerwca 2007r., jak też korekta złożona do niego w dniu [...] lipca 2007r. dotyczyła wypłaty płatności na zalesianie na rok 2007. Skarżący przystępując do programu zalesieniowego w roku 2004 zadeklarował do zalesienia część działki nr [...] o pow. 2 ha (pow. całkowita 3,94 ha) i do tejże powierzchni otrzymał płatności w pierwszym roku uczestnictwa i kontynuuje program nadal składając corocznie wnioski o wypłatę płatności. Natomiast w 2007r. Skarżący postanowił zalesić kolejną, pozostałą, niezalesioną część działki ewidencyjnej [...] o pow. 1,03 ha. W związku z czym w dniu [...] września 2007r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie pozostałej, niezalesionej części działki ewidencyjnej o powierzchni 1,03 ha, który to wniosek stanowił podstawę wszczęcia przez organ administracyjny niniejszego postępowania. Zaskarżoną decyzją zostało odmówione przyznanie pomocy na zalesianie. Tym samym – zdaniem organu - słusznie zostało przyjęte, iż Skarżący w niniejszej sprawie o przyznanie pomocy na zalesianie pozostałej, niezalesionej dotychczas części działki ewidencyjnej [....], złożył wniosek w dniu [...] września 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd, zatem w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania (por. wyrok NSA z dnia [...] października 2007 r., [...], LEX nr [...], wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] maja 2004r. sygn. akt [...], LEX nr [...], wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] października 2005r. sygn. akt [...], LEX nr [...]). W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 114, poz. 786 ze zm.), pomoc na zalesianie gruntów rolnych, z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000, jest przyznawana rolnikowi do gruntów: 1) użytkowanych jako grunty orne oraz sady, które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku tego planu, gdy zalesianie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; 2) stanowiących: - własność tego rolnika albo jego małżonka lub - współwłasność tego rolnika; 3) o powierzchni co najmniej 0,5 ha i szerokości: - co najmniej 20 m lub - mniej niż 20 m - jeżeli grunty graniczą z lasem. Poza sporem pozostaje, że działka ewidencyjna zgłoszona we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2007, to działka nr [...] położona w miejscowości S., gmina U. G. W § 2 rozporządzenia z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. z 2004 r., Nr 229, poz. 2313 ze zm.), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, wymieniającego enumeratywnie obszar objęty specjalną ochroną ptaków Natura 2000 wyznaczono min. następujące obszary specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 pod nazwą: (...) 57) Beskid Niski (kod obszaru PLB180002), obejmujący obszar 151966,6 ha, w tym: a) 64994,6 ha położone w województwie małopolskim na terenie gmin: Gorlice - gmina wiejska (1849,4 ha), Lipinki (999,9 ha), Ropa (2643,6 ha), Sękowa (18126,8 ha), Uście Gorlichie (28626,8 ha), Grybów - gmina wiejska (1702,3 ha), Kamionka Wielka (1247,3 ha), Krynica-Zdrój (6230,9 ha), Łabowa (3149,3 ha) i Nawojowa (418,3 ha). Skarżący nie kwestionował powyższych ustaleń, podniósł natomiast, iż w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2007 został złożony przed dniem wejścia w życie zmian, to organ I instancji nie miał prawa orzekać w oparciu o regulacje prawne wprowadzone w życie w dniu 13 października 2007r. poprzez § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Sąd nie podziela tego stanowiska, bowiem z konstytucyjnej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji, zaś odstępstwa od tej reguły mogą zostać wprowadzone przepisami przejściowymi (por. wyrok NSA z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...], LEX nr [...])/. Jeśli zatem, organ I instancji orzekał w dniu [...[ stycznia 2008r. to zasadnie i w sposób odpowiadający prawu zastosował przepisy obowiązujące w tej dacie, a to oznacza, że skoro przepis § 2 rozporządzenia z dnia 21 lipca 2004r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 został zmieniony z dniem 13 października 2007r., to tylko w takim (zmienionym) brzmieniu mógł stanowić podstawę materialnoprawną decyzji. Sąd nie podziela także zarzutu zawartego w skardze, że w rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej naruszyły zasadę lex retro non agit. Zasada ta oznacza zakaz stosowania prawa wstecz, która dotyczy zwłaszcza przepisów nakładających na obywateli nowe obowiązki lub zwiększających dotychczasowe obowiązki, a zatem pogarszających ich prawną sytuację. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zasada lex retro non agit, wywodzona obecnie z art. 2 Konstytucji RP, stanowi istotny składnik zasady zaufania obywateli do państwa. Zasada niedziałania prawa wstecz polega na tym, by nie stanowić prawa, które nakazywałoby stosowanie nowo ustanowionych norm do sytuacji zaistniałych przed wejściem ich w życie. Odstępstwo od tej zasady dopuszczalne jest wtedy, gdy jest to konieczne w celu realizacji wartości konstytucyjnej, ocenionej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji, a także jeżeli przemawia za tym konieczność realizacji innej zasady konstytucyjnej, a realizacja tej zasady nie jest możliwa bez wstecznego działania prawa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt P 43/07, OTK-A 2007/11/155). W myśl zasady lex retro non agit niedopuszczalne jest stosowanie nowych norm prawnych do zdarzeń zaistniałych w przeszłości. W ocenie Sądu, zdarzeniem tym jednak nie może być złożenie wniosku o przyznanie dopłat na zalesianie, bo czynność ta sama w sobie nie uaktywnia żadnego prawa wnioskodawcy. Należy przy tym zauważyć, że przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 nie zawierają żadnych przepisów przejściowych. Skarżący z braku tych przepisów przejściowych wyprowadza niewłaściwy wniosek, a mianowicie taki, że do wniosków złożonych przed datą wejścia w życie noweli, czyli przed 13 października 2007r. należy stosować przepisy dotychczasowe, co w niniejszej sprawie oznaczałoby, że przedmiotowa działka nie znalazłaby się na obszarach Natura 2000, co do których pomoc na zalesianie gruntów rolnych została wyłączona § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Sąd w tym zakresie podziela pogląd orzecznictwa, iż w sytuacji, w której ustawodawca nie wypowiedział się w przepisach przejściowych i końcowych tego aktu na temat skutków wejścia w życie nowej regulacji dla stanów prawnych zaistniałych pod rządem poprzedniego aktu, to milczenie ustawodawcy w tym względzie oznacza założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa (zob. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2005 r., sygn. akt [...]). Powyższe oznacza, iż w sprawie nie naruszono zasady lex retro non agit. Zatem, skoro grunty przewidziane do zalesienia wskazane przez Skarżącego w treści wniosku nie odpowiadały w dacie orzekania wymaganiom określonym w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r., to organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, mocą której odmówiono Skarżącemu przyznania pomocy na zalesienie zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. Identyczny pogląd zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia [...] października 2008r. sygn. akt I SA/Lu [...] (niepubl.). Wobec wyżej zaprezentowanego poglądu nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie data złożenia przez Skarżącego wniosku w przedmiocie pomocy na zalesianie na 2007 rok, a dotyczącego spornej działki. Sąd podzielił bowiem pogląd organu odwoławczego, iż poprzez samo złożenie wniosku Skarżący nie nabył prawa do uzyskania pomocy publicznej. Należy także wskazać, że poprzez samą odmienną od Skarżącego ocenę przez organy administracji stanu prawnego sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a to art. 6 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji działają na podstawie przepisów prawa oraz art. 8 ustawy kodeks postępowania administracyjnego stanowiącego, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i badając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego i procesowego, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło