I SA/Kr 524/15

sygn. akt I SA/Kr 524/15 Kraków, dnia 20 sierpnia 2015r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 grudnia 2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. postanawia: oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi B.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 grudnia 2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Z treści wniosku, oświadczenia oraz nadesłanych dokumentów wynika, że B.W. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Na mocy wyroku rozwodowego zobowiązany jest do uiszczania alimentów na rzecz byłej żony oraz dwojga małoletnich dzieci – w kwocie 1000 zł na każdą z tych osób. Skarżący podał, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód ok. 3000 zł miesięcznie. Z historii transakcji na rachunku bankowym wynika, że do lutego do kwietnia 2015r. otrzymywał co kilka tygodni wpłaty z ZUS. W 2014r. B.W. uzyskał dochód w wysokości 37 635,58 zł., przy przychodzie na poziomie 132 252,48 zł. Jest zadłużony w stosunku do Funduszu Alimentacyjnego na kwotę 11 235,34 zł. Skarżący przedłożył faktury za gaz, wodę, energię elektryczną. Wraz z E.W. współwłaścicielem, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej trzech nieruchomości, znajdujących się w K., z których jedna jest zabudowana domem o powierzchni 150 m2. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W orzeczeniu podkreślono, że skarżący nie wyjaśnił, z czym związane są przelewy z ZUS, nie przedstawił też spisu miesięcznych wydatków. Nadto wątpliwości orzekającego wzbudził fakt, że faktury za media wskazują inny adres, niż adres zamieszkania skarżącego. B.W. we wniesionym w terminie sprzeciwie wyjaśnił, że faktury wystawiane są na jego obecną żonę i wskazują aktualny adres jego zamieszkania. Natomiast w korespondencji z organami administracji i sądami podaje adres poprzedni, gdzie nadal jest zameldowany. Natomiast świadczenia z ZUS określił jako "incydentalne". W sprzeciwie skarżący nie przedstawił spisu miesięcznych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją nie zrealizowania takiego wezwania jest oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd zauważa, że użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości również co do tego, że inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o trudnej sytuacji materialnej, np. związanej z ponoszeniem nadzwyczajnych kosztów utrzymania, czy leczenia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może -jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości- wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W takiej sytuacji uznać trzeba, iż zainteresowana nie wykazała- w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a.- że nie stać jej na poniesienie wydatków, niezbędnych w postępowaniu sądowym. Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012r., sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689), a niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012r., sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). B.W. zrealizował wezwanie referendarza jedynie częściowo. W sprzeciwie wyjaśnił w sposób przekonujący rozbieżność pomiędzy adresem, wskazanym na fakturach za media a adresem, podawanym przez niego jako adres do korespondencji. Nie wyjaśnił jednak w sposób precyzyjny, z czym związane są świadczenia, otrzymywane przez niego z ZUS, ograniczając się do niewiele mówiącego stwierdzenia, że mają one charakter incydentalny. Należy jednak zauważyć, że w okresie od 27 lutego do 10 kwietnia 2015r. (niewiele ponad jeden miesiąc) suma tych świadczeń przekroczyła 3000 zł. Dla oceny majątkowej i zarobkowej sytuacji skarżącego niezbędne jest wyjaśnienie, z czym owe świadczenia się wiążą i ocena, czy skarżący może liczyć na podobne świadczenia w przyszłości. Obowiązku przedłożenia spisu miesięcznych wydatków skarżący nie zrealizował w ogóle. Uznać zatem należy, że B.W. nie wykazał, że spełnione są przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł zatem zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.