I SA/Kr 524/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-04-11

Skład orzekający: Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli przedstawione przez wnioskodawcę informacje o jego sytuacji materialnej są sprzeczne i nie pozwalają na rzetelną ocenę jego kondycji finansowej?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ przedstawione przez wnioskodawcę informacje dotyczące jego sytuacji materialnej, w tym dochodów i wydatków, były sprzeczne i nie pozwalały na rzetelną ocenę jego kondycji finansowej. Sąd podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
B.W. złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł. Wnioskodawca przedstawił sprzeczne informacje dotyczące swoich dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej oraz wydatków, w tym alimentów i opłat. Wcześniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony prawomocnym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2016 r. wniosku B.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: - oddalić wniosek - Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął ponowny wniosek B.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.12.2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Z uzasadnienia złożonego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów wynika, że obecnie B.W. ur. w 1964r. jest w związku małżeńskim z B.W., z którą od 2011r. pozostaje w rozdzielności majątkowej małżeńskiej i jak podaje nie prowadzi z nią gospodarstwa domowego. Na okoliczność wykazania miesięcznych wydatków przedłożył : fakturę za gaz, z dnia 07.01.2016r. na kwotę 146,82 zł., wystawioną na B.W. zam. ul. P., [...] T, fakturę za wodę, z dnia 04.12.2015r., na kwotę 159,02 zł., wystawioną na B W zam. ul. P, [..] T, rachunek za energię elektryczną, wystawiony również na B.W., a dotyczący budynku mieszkalnego przy ul. J w T. Skarżący wyjaśnił, że ponosi ½ opłat ujawnionych na fakturach. Wnioskodawca prowadzi "Firmę Handlowo – Usługową B W B", z której, według oświadczenia, otrzymuje ok. 2000 - 2200 zł., miesięcznie. Działalność ta w roku 2015 przyniosła mu 24 749,53 zł. dochodu, przy przychodzie na poziomie 108 615, 80 zł. W miesiącu grudniu 2015 r. dochód ten wyniósł 297,44 zł, a przychód 9 959,14 zł. (dowód : wydruk z zestawienia przychodów i kosztów, z dnia 20.01.2016 r.). Nadesłana "historia transakcji z rachunku", prowadzonego przez D. Bank Polska S.A., wskazuje, że wnioskodawca otrzymuje świadczenia z ZUS, w różnych wysokościach np.: 382,29 zł. (przelew z dnia 06.11.2015r.), 594,34 zł., (przelew z dnia 28.12.2015r.), 637,15 zł. (przelew z dnia 08.01.2016r.), 254,86 zł. (przelew z dnia 15.01.2016r.), 339,48 zł. (przelew z dnia 22.01.2016r.), 254,86 zł. (przelew z dnia 29.01.2016r.), które określa jako zasiłek chorobowy. B W jest zadłużony w stosunku do Funduszu Alimentacyjnego na kwotę 11 320 zł. Wnioskodawca w pismach z dnia 5 stycznia 2016 r. swoje wydatki wymienił w następujący sposób: alimenty na syna D W – 700 zł, wpłaty do komornika – 400 zł oraz na Fundusz Alimentacyjny – 700 zł. Zaznaczył również, że wydatki na ubranie i żywność wynoszą 1000 zł miesięcznie. Natomiast w oświadczeniu z dnia 7 lutego 2016 r. skarżący podał, że 600 zł przekazuje z tytułu alimentów na byłą żonę i syna K, 700 zł na syna D oraz kwotę 700 – 900 zł przeznacza na opłacenie rachunków bieżących i środków do życia codziennego. B W wskazał, że w skład jego majątku wchodzą trzy nieruchomości, znajdujące się w K: o pow. 0,11 ha, zabudowanej domem o pow. 150 m2, objętej kw [..], o pow. 0,11 ha, objętej kw [...] i o pow. 0,07 ha, objętej kw [...]. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skutecznie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowienie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia, czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 940/12, Baza NSA). Oznacza to, że powinien on poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Rozpoznając przedmiotową sprawę wskazać należy w pierwszej kolejności, że kwestia zwolnienia skarżącego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych była już przedmiotem rozważań Sądu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie dawały podstaw do zastosowania nadzwyczajnej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. A zatem w ponownym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący zobowiązany był powołać się na nowe okoliczności względem tych, które powołał w poprzednio rozpatrywanym wniosku. W badanym przypadku jako nową okoliczność należało przyjąć, fakt zmniejszenia dochodów skarżącego albowiem wcześniej skarżący wskazał dochód z działalności ok. 3000 zł miesięcznie, a obecnie ok. 2000 – 2200 zł miesięcznie. Nie mniej jednak w ocenie Sądu "nowość" ta nie może wpłynąć na zmianę postanowienia z dnia 20 sierpnia 2015 r. w żądanym przez skarżącego zakresie, z uwagi na brak rzetelnej informacji na temat wydatków skarżącego. Skarżący dwukrotnie wypowiadał się w kwestii ponoszonych wydatków – w piśmie z dnia 5 stycznia 2016 r. (określając je na kwotę 2800 zł) oraz w oświadczeniu z dnia 7 lutego 2016 r. (określając je na kwotę 2000 – 2200 zł).To drugie oświadczenie było odpowiedzią na wezwanie referendarza o przedłożenie spisu miesięcznych wydatków rodziny. Skarżący dołączył też faktury za prąd i gaz wystawione na swoją żonę, z których pokrywa ½ należności (ok. 140 zł). Ponadto przestawił dowody wpłaty na rzecz komornika, dokonane w dniu 7 stycznia 2016 r. na kwoty 200 zł, 400 zł i 226 zł. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego oświadczenie z dnia 7 lutego 2016 r. w zakresie ponoszonych wydatków jest całkowicie nie spójne z poprzednim oświadczeniem z dnia 5 stycznia 2016 r., a także z przedłożonymi dokumentami w zakresie opłat uiszczanych na rzecz komornika. Takie przedstawienie swojej sytuacji materialnej nie daje Sądowi rzetelnego obrazu, który dałby podstawy do oceny zasadności wniosku skarżącego. Podkreślić należy, że informacje na temat sytuacji majątkowej i dochodowej strony złożone w formie oświadczenia na druku PPF, jak również w dokumentach składanych na wezwanie referendarza powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, rzetelne i spójne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Natomiast udzielone przez skarżącego informacje są ze sobą sprzeczne i nie tworzą jasnego obrazu jego zdolności płatniczych. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło