I SA/Kr 526/16
WyrokWSA w Krakowie2016-07-20
Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na lata 2013 i 2014 na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sytuacji ujawnienia nowych okoliczności dotyczących powierzchni użytkowej budynku pozostałego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wznowiły postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ ujawnienie przez podatniczkę nowej, istotnej dla sprawy powierzchni użytkowej budynku pozostałego (stodoły), która nie była znana organowi w dniu wydania pierwotnych decyzji, stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania. W konsekwencji, uchylenie poprzednich decyzji i ustalenie nowego zobowiązania pieniężnego było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2013 i 2014. Wójt Gminy K. uchylił ostateczne decyzje z lat 2013 i 2014 i ustalił nowe zobowiązanie, powołując się na wznowienie postępowania z powodu ujawnienia nowych okoliczności dotyczących powierzchni użytkowej budynku pozostałego (stodoły). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym wydanie decyzji przez organ I instancji przed upływem terminu do wniesienia skargi do WSA, wadliwość uzasadnienia oraz bezczynność Kolegium.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 526/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r., sprawy ze skarg M. S., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 12 lutego 2016 r. Nr [...],, [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 i 2014 r., , , - skargi oddala -,
I.
Zaskarżonymi decyzjami z 12 lutego 2016r. znak: [...] oraz znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy K. z 7 października 2015r. nr [...] oraz nr [...] ustalające M.S. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 oraz na rok 2014.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 1a, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. 2014r. poz. 849 ze zm. dalej-u.p.o.l.), uchwały nr XXXVII.254.2013 Rady Gminy Klaj. z 22 listopada 2013r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014r. (Dz.Urz. Woj. Małop. 2013r. poz. 6900), art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 6a, art. 6c ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 1381 ze zm.), komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 18 października 2013r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2014 (M. P. 2013r. poz. 814), uchwały nr XXXVII.253.2013 Rady Gminy Kłaj z 22 listopada 2013r. w sprawie obniżenia ceny skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego (Dz. Urz. Woj. Małop. 2013r. poz. 6844), art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. 2010r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) oraz art. 240§1 pkt 5, art. 245§1 pkt 1 i art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. 2015r. poz. 613 ze zm., dalej- O.p.).
Powyższe decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych spraw:
Decyzjami z 7 października 2015r. wydanymi w wyniku wznowienia postępowań w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Wójta Gminy K. z 15 stycznia 2013r. nr [...] oraz z 23 stycznia 2014r. nr [...] , organ l instancji uchylił ww. ostateczne decyzje z 15 stycznia 2013r. oraz z 23 stycznia 2014r. w całości i ustalił M.S.łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 w kwocie 1 093,00 zł oraz na rok 2014 w kwocie 1.150,00 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ l instancji wskazał, że M.S. jest właścicielką zabudowanej budynkiem mieszkalnym i pozostałym działki nr [...] położonej w miejscowości K. Ostatecznymi decyzjami z 15 stycznia 2013r. oraz z 23 stycznia 2014r. organ ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2013 oraz 2014.
Dalej organ wskazał, że w wyniku czynności sprawdzających poddano w wątpliwość poprawność zgłoszonych do opodatkowania powierzchni użytkowych budynków. Po kilkukrotnych wezwaniach do podania powierzchni użytkowej budynku pozostałego (stodoły), M.S. w dniu 23 września 2014r. poinformowała organ l instancji, że stodoła ma powierzchnię 120 m2. Ponadto organ wskazał, że omyłkowo we wskazanych decyzjach opodatkowano budynek mieszkalny o pow. 120 m2 zamiast 192 m2. Dalej organ l instancji streścił przebieg toczących się postępowań, w ramach których ustalono, że podane przez M.S. w dniu 6 października 2014r. powierzchnie użytkowe budynków (tj. mieszkalna 192 m2 oraz pozostała 120 m2) są poprawne oraz że powierzchnie te nie zmieniały się w latach 2012-2014 (nie prowadzono prac budowlanych mających wpływ na powierzchnię użytkową). W związku z przyjętymi danymi organ l instancji ustalił M.S. nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 w kwocie 1.093,00 zł oraz na 2014 rok w kwocie 1.150,00 zł, szczegółowo przestawiając sposób jego wyliczenia.
W odwołaniach wniesionych od ww. decyzji M.S. zarzuciła naruszenie art. 53§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 120, art. 121, art. 210§1 pkt 6 O.p. Odwołująca wskazała na wydanie przez Wójta Gminy K. zaskarżonej decyzji przed upływem terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 3 września 2015r. nr [...] oraz wadliwość uzasadnienia decyzji organu l instancji, a także zarzuciła naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wyjaśniło na wstępie, że w przedmiotowych sprawach mamy do czynienia z decyzjami wydanymi w trybie wznowienia postępowań.
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. W razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 243§1 O.p.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243§2 O.p.).
Przesłanką wznowienia postępowania podatkowego, na którą w niniejszej sprawie powołał się organ l instancji wznawiając postanowieniami z 27 kwietnia 2015r. postępowania w sprawie ustalenia M.S. wysokości zobowiązań podatkowych jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. O zaistnieniu wymienionej wyżej wznowieniowej podstawy można mówić wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki:
okoliczności faktyczne i dowody musiały zostać ujawnione organowi po wydaniu
decyzji ostatecznej - wcześniej nie były temu organowi znane,
musiały istnieć już wcześniej (to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej),
są istotne dla sprawy, co oznacza, że mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Pod pojęciem dowodu lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć należy takie, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały ( WSA w Warszawie w wyroku z 9 czerwca 2004r., sygn. akt: III SA 423/03). Drugą przesłanką warunkującą wznowienie postępowania jest stwierdzenie, że okoliczności faktyczne lub dowody istniały w chwili wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką niezbędną do spowodowania wznowienia postępowania jest to, że okoliczność faktyczna lub dowód muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W niniejszych sprawach organ l instancji stwierdził, że w trakcie prowadzonych czynności sprawdzających poddano w wątpliwość poprawność zgłoszonej do opodatkowania powierzchni użytkowej budynku pozostałego, która zdaniem organu została zaniżona, i po kilkukrotnych wezwaniach strony do podania powierzchni użytkowej tego budynku pozostałego (stodoły), M.S. w dniu 6 października 2014r. złożyła korektę Informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w której poinformowała organ l instancji, że stodoła ma powierzchnię 120 m2. Powyższe oznacza, że ujawnione zostały nowe okoliczności nieznane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji na łączne zobowiązanie pieniężne na 2014r. tj. w dniu 23 stycznia 2014r. Złożona przez M.S. w dniu 6 października 2014r. korekta deklaracji na podatek od nieruchomości ujawniająca prawidłową powierzchnię użytkową budynku pozostałego, jest nową, istotną dla sprawy okolicznością nieznaną organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji za 2013 rok oraz za 2014 rok. Ponadto z uwagi na fakt, że powierzchnia użytkowa budynku pozostałego podlegającego opodatkowaniu jest większa od wcześniej opodatkowanej, okoliczność ta może być uznana za istotną w znaczeniu użytym w art. 240§1 pkt 5 O.p., gdyż spowodowała ona wydanie, po wznowieniu postępowania, odmiennego rozstrzygnięcia niż to, które zostało zawarte w decyzji z 23 stycznia 2014r. Stwierdzenie, że w przedmiotowych sprawach zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania na podstawie art. 240§1 pkt 5 O.p., skutkuje w rozpatrywanej sprawie wydaniem decyzji, w której mowa w art. 245§1 pkt 1 O.p.
W ocenie Kolegium rozstrzygnięcia organu l instancji zawarte w decyzjach mocą których Wójt Gminy K. orzekł o uchyleniu w całości decyzji z 15 stycznia 2013r. oraz z 23 stycznia 2014r. i ustalił łączne zobowiązanie pieniężne należne od M. S. za rok 2013 oraz za rok 2014 jest prawidłowe i zgodne z wymogami wynikającymi z art. 245§1 pkt 1 O.p. Analizując merytoryczną część rozstrzygnięć organu l instancji tj. ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego należnego od M.S. za 2013 oraz 2014 rok, Kolegium stwierdziło, że wysokość ta została ustalona w sposób prawidłowy, zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, złożoną przez stronę korektą deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości, przy zastosowaniu właściwych stawek podatkowych.
Organ w dalszej kolejności wyjaśnił, że z wypisu z rejestru gruntów oraz złożonych przez M. S. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, (z uwzględnieniem korekty deklaracji z 6 października 2014r.) wynika, iż przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowią: budynki mieszkalne o powierzchni 192 m2, budynki pozostałe o pow. 120 m2 oraz grunty pozostałe (sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako B) o pow. 1000 m2. Podatkiem rolnym objęte są natomiast użytki rolne o łącznej powierzchni 0,42 ha (grunty orne - Rlllb o pow. 0,25 ha i pastwiska - Pslll o pow. 0,17 ha).
Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dla gruntów stanowi powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Wysokość podatku od nieruchomości ustalono przy zastosowaniu stawek właściwych dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania określonych w uchwale nr XXVI.175.2012 Rady Gminy Kłaj z 13 listopada 2012r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Małop. 2012r. poz. 6203) oraz w uchwale nr XXXVI l. 254.2013 Rady Gminy Kłaj z 22 listopada 2013r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014r. (Dz. Urz. Woj. Małop. 2013 r. poz. 6900). Natomiast podstawę opodatkowania podatkiem rolnym w przypadku gruntów pozostałych (niestanowiących gospodarstw rolnych) stanowi liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku rolnym). Zgodnie natomiast z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy podatek rolny od 1 ha gruntów pozostałych, wynosi równowartość pieniężną 5 q żyta - obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Średnią cenę skupu żyta, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy, przy czym rady gminy zostały uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2, przyjmowanych jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy. Średnia cena skupu żyta za okres 11 kwartałów będąca podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2013 została obniżona do kwoty 58,00 zł za 1 q uchwałą nr XXVI.176.2012 Rady Gminy Kłaj z 13 listopada 2012r. w sprawie obniżenia ceny skupu żyta do celów wymiary podatku rolnego. Z kolei na rok podatkowy 2014 została obniżona do kwoty 65,00 zł za 1 q uchwałą nr XXXVII.253.2013 Rady Gminy Klaj z 22 listopada 2013r. w sprawie obniżenia ceny skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego.
Odnosząc się do zarzutów poniesionych w odwołaniach, Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. W związku z zarzutem dotyczącym przedwczesności w wydaniu decyzji przez organ l instancji, Kolegium wyjaśniło, że dopiero od 1 stycznia 2016r. ustawodawca przewidział konieczność zawieszenia postępowania podatkowego w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu l instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Przy czym jak wynika z akt spraw, M.S.nie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 3 września 2015r. nr [...], zatem także po zmianie stanu prawnego wskazana wyżej regulacja prawna nie znalazłaby zastosowania.
Kolegium stwierdziło, że również pozostałe zarzuty podniesione przez odwołującą, wobec prawidłowego rozstrzygnięcia zawartego w decyzjach organu l instancji, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji przez organ odwoławczy.
II.
W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.S. zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121, art. 140, art. 201 § 1 pkt 6 O.p., a także naruszenie przepisów prawa materialnego oraz interesu prawnego poprzez wydanie wadliwych decyzji.
Skarżąca podniosła, że postanowieniami z 27 kwietnia 2015r. Wójt Gminy K. wznowił z urzędu postępowania podatkowe za 2013 oraz 2014 rok w sprawach zakończonych decyzjami Wójta Gminy K. z 15 stycznia 2013r. nr [...] oraz z 23 stycznia 2014r. [...] Decyzją z 21 maja 2015r. Wójt zmienił decyzję nr [...] o zmianie decyzji nr [...] . Od ww. decyzji skarżąca wniosła odwołanie. W dniu 3 września 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami znak: [...] oraz [...] uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca podniosła, że od przedmiotowej decyzji z 3 września 2015r. przysługiwała jej skarga do sądu administracyjnego, na złożenie której przepisy przewidują 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżąca wskazała, że odebrała decyzję w dniu 16 września 2015r., natomiast w dniu 7 października 2015r. Wójt Gminy K. wydał nowe decyzje o uchyleniu decyzji z 15 stycznia 2013r. oraz z 23 stycznia 2014r. Mając na uwadze powyższe działanie organu, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez Wójta Gminy K., a to z uwagi na fakt, że do 16 października 2016r. skarżącej przysługiwało prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Tymczasem Wójt Gminy K. wydał nową decyzję w dniu 7 października 2015r. (odebraną przez skarżącą w dniu 8 października 2015r.).
W dalszej części skargi skarżąca zarzuciła bezczynność Kolegium, podnosząc, że odwołanie wniesione przez nią od decyzji z 7 października 2015r. nr [...] o uchyleniu decyzji z 23 stycznia 2014r. wpłynęło do Urzędu Gminy K. w dniu 22 października 2015r., a do siedziby Kolegium w dniu 5 listopada 2015r. Decyzją z 12 lutego 2016r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta została opatrzona datą 12 luty 2016r., natomiast nadana do wysyłki dopiero w dniu 1 marca 2016r. Nadto skarżąca podniosła, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy K. wpłynęło do Kolegium w dniu 5 listopada 2015r., a do dnia 1 marca 2016r. Kolegium nie podjęło żadnej czynności w sprawie, ograniczając się jedynie do posiedzenia niejawnego. Kolegium nie zawiadomiło także skarżącej o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.
Następnie skarżąca zrzuciła, że zaskarżone w przedmiotowej sprawie decyzje Kolegium z 12 lutego 2016r. nie zawierają uzasadnienia faktycznego. Nadto do zarzutów podniesionych w odwołaniach Kolegium odniosło się w sposób lakoniczny.
Nawiązując do stwierdzenia Kolegium zawartego w zaskarżonych decyzjach, że skarżąca nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Kolegium z 3 września 2015r., skarżąca podniosła, że powyższe stwierdzenie jest niezrozumiałe i nie zasługuje na przyjęcie, bowiem, wniesienie skargi nie było jej obowiązkiem, a prawem. Z prawa tego mogła skorzystać do 16 października 2015r.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji jak i poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji.
Odpowiadając na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Na rozprawie w dniu 20 lipca 2016r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej-p.p.s.a.) połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę o sygn. akt: I SA/Kr 526/16 i sprawę o sygn. akt: I SA/Kr 527/16 i postanowił prowadzić dalej obie sprawy pod wspólną sygn. akt: I SA/Kr 526/16. Powołany przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie obie skargi ze względu na osobę skarżącego oraz stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie obu postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Art. 3§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej- p.p.s.a.) określa, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia oraz inne akty administracyjne. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Badając zaskarżone decyzje w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Istotą powstałego w sprawach problemu jest ustalenia czy wystąpiła w nich przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240§1 pkt 5 o.p., uzasadniająca uchylenie ostatecznych decyzji Wójta Gminy K. ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2013 i 2014.
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 128 O.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych. Powołana zasada pełni bardzo ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i domniemania prawidłowości. W konsekwencji, wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Odstępstwem od powyższej zasady są tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest więc środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 O.p. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i - na co należy zwrócić szczególną uwagę - przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240§1 O.p. Oznacza to w realiach spraw konieczność zbadania, czy wskazane przez organ okoliczności i dowody istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję, a ponadto, czy te okoliczności i dowody są istotne dla sprawy, w której organ wznowił z urzędu postępowanie. Art. 240§1 pkt 5 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody; 2) okoliczności te nie były znane organowi wydającemu decyzję w dniu jej wydania; 3) są one istotne dla sprawy. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, ze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2004r, sygn. akt: FSK 170/04, LEX nr 143703).
Oceniając decyzje organów podatkowych w niniejszych sprawach w świetle przedstawionych kryteriów, Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcia te odpowiadają prawu. Prowadząc postępowanie wznowieniowe organy były związane ogólnymi zasadami postępowania wynikającymi z Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu, badanie podstaw wznowieniowych zostało dokonane z uwzględnieniem regulacji zawartych w Dziale IV O.p. zgodnie z którymi organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe w myśl art. 187§1 O.p. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 191 O.p. wymienionej ustawy dokonały oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Postępowanie w trybie wznowieniowym organ przeprowadził w sposób umożliwiający ustalenie prawdy obiektywnej, rzeczowo, a przede wszystkim na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest zobowiązanie podatkowe, bo to jest ostatecznie ustalone, a jedynie legalność decyzji wymiarowej i to jedynie w kontekście wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 240§1 O.p. Nie ma w takim postępowaniu miejsca na poszukiwanie dowodów i ustalanie faktów, które jest domeną postępowania wymiarowego. Zgodnie z art. 240§1 O.p. ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach.
Wójt Gminy K. poddał w wątpliwość poprawność zgłoszonej do opodatkowania powierzchni użytkowej tzw. budynku pozostałego, która jego zdaniem została zaniżona. Po kilku wezwaniach podatniczki do podania powierzchni użytkowej tego budynku pozostałego (stodoły), M.S. w dniu 6 października 2014r. złożyła korektę Informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w której poinformowała organ l instancji, że stodoła ma powierzchnię 120 m2. Powyższe oznacza, że ujawnione zostały nowe okoliczności nieznane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji na łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 i 2014r. Złożona przez skarżącą korekta deklaracji na podatek od nieruchomości ujawniająca prawidłową powierzchnię użytkową budynku pozostałego, była nową, istotną dla sprawy okolicznością nieznaną organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji za 2013 rok oraz za 2014 rok. Powierzchnia użytkowa budynku pozostałego podlegającego opodatkowaniu jest większa od wcześniej opodatkowanej, zatem zachodziła okoliczność z art. 240§1 pkt 5 O.p. Stwierdzenie, że w przedmiotowych sprawach zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania na podstawie art. 240§1 pkt 5 O.p., skutkowało wydaniem decyzji, w której mowa w art. 245§1 pkt 1 O.p. W związku z przyjętymi danymi organ l instancji ustalił M.S. nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 w kwocie 1.093,00 zł oraz na 2014 rok w kwocie 1.150,00 zł, szczegółowo przestawiając sposób jego wyliczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzjami z 3 września 2015r. uchyliło uprzednio wydane decyzje przez Wójta Gminy K., wskazało, że organ I instancji wadliwie w podstawie decyzji podatkowej wskazał art. 254 O.p. gdy tymczasem winien przywołać art. 240§1 pkt 5 O.p. Rozstrzygnięcia te były kasacyjnymi, nie miały charakteru merytorycznego bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie wypowiedziało się o sferze praw (uprawnień) czy też obowiązków podatniczki M.S.. Kolegium w żadnej mierze ani ich nie zmodyfikowało ani nie ograniczyło jak również ich nie ukształtowało wydając decyzje administracyjne w sprawie.
Powyższe powoduje, że wydane przez Wójta Gminy K. zaskarżone decyzje, były pierwszymi, merytorycznymi rozstrzygnięciami zapadłymi w trybie nadzwyczajnym jakim jest postępowanie wznowieniowe.
Wójt Gminy K. wydał decyzje już 7 października 2015r. co nie było działaniem modelowym bowiem uczynił to w terminie ,,otwartym" do złożenia skargi do Sądu administracyjnego, jednakże działanie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Podatniczka nie została ostatecznie pozbawiona możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu, wyartykułowanego w art. 45 Konstytucji. Pamiętać należy, że decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co wskazano powyżej nie miały charakteru rozstrzygnięć merytorycznych, zatem w żadnej mierze nie wpływały na sytuację podatniczki wynikającą z prawa materialnego. Decyzje procesowe Kolegium umożliwiły rozpoznanie sprawy we właściwym trybie procesowym z art. 240 O.p.
Jednocześnie godzi się zauważyć, że skarżącą skutecznie zaskarżyła decyzje organu wydane w trybie wznowieniowym realizując konstytucyjne uprawnienie do sądowej kontroli aktów administracyjnych.
Na marginesie należy wskazać, że sprawy dotyczące bezczynności i przewlekłości postępowania SKO, zostały wydzielone przez Sąd do odrębnego postepowania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło