I SA/Kr 537/17
WyrokWSA w Krakowie2017-09-08
Skład orzekający: WSA Waldemar Michaldo, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, jeśli wniosek o umorzenie został złożony po wyegzekwowaniu tych kosztów?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych tylko dlatego, że wniosek został złożony po ich wyegzekwowaniu. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wyłączają możliwości umorzenia kosztów po ich zapłacie, a odmowa merytorycznego rozpoznania wniosku narusza zasadę zaufania do organów państwa i prawa do rzetelnego procesu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych po tym, jak organ egzekucyjny wyegzekwował zaległości podatkowe wraz z kosztami. Organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia, uznając wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ został złożony po wyegzekwowaniu należności. Spółka kwestionowała tę argumentację, wskazując na wcześniejsze wnioski o umorzenie i dobrowolną spłatę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2017 r. sprawy ze skargi S. Sp.z o.o. sp.k.w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 16 marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postepowania w kwocie 100 zł ( sto złotych ).
Naczelnik Urzędu Skarbowego K. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego SLP W. sp. z o.o. sp. komandytowa w K. na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr SM [...], nr SM [...], wystawionych na zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października 2014r. do marca 2015r.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności egzekucyjnych, m.in. zajęć rachunków bankowych oraz wierzytelności. Tytułem realizacji zajęcia wierzytelności z dnia 6 grudnia 2016r. z tytułu sprzedaży nieruchomości, należącej do zobowiązanej spółki, położonej na terenie gminy Ż., w dniu 14 grudnia 2016r., organ I instancji uzyskał kwotę, pozwalającą na uregulowanie zaległości podatkowych wraz z należnymi kosztami egzekucyjnymi, powstałymi w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
W dniu 13 stycznia 2017r. spółka złożyła do organu I instancji wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Jako uzasadnienie wskazała, że: "W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie musiał podejmować zaś żadnych czynności egzekucyjnych, gdyż spłata całego zadłużenia nastąpiła dobrowolnie i jednorazowo w dniu 13.12.2016r. (...) Brak jest wobec tego podstaw dla obciążenia SLP kosztami egzekucyjnymi w pełnej wysokości". Spółka powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. wskazując, że: "Za sprzeczne z zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego Trybunał uznał obciążenie dłużnika pełną wysokością opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych i opłaty manipulacyjnej w wypadku dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela ".
Organ I instancji, działając m.in. na podstawie art. 17, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") oraz art. 61a §1 i art. 123 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") – postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podkreślono, że koszty egzekucyjne zostały już wyegzekwowane, a zapłata zaległości podatkowych nie została dokonana dobrowolnie przez spółkę, lecz w toku i w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazano, że wniosek spółki o umorzenie kosztów egzekucyjnych został złożony w dniu 13 stycznia 2017r., podczas gdy realizacja zajęcia, a tym samym wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych, nastąpiło w dniu 14 grudnia 2016r.
Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a. - "poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych w całości, pomimo zaistnienia ważnego interesu publicznego, tj. pomimo faktu, iż SLP dobrowolnie i jednorazowo zapłaciła całość zaległości podatkowej". Spółka ponadto wskazała, że wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych składała już w dniu 24 listopada 2016r., a nie jak wskazano w treści zaskarżonego postanowienia w dniu 13 stycznia 2017r. Zdaniem spółki, wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych został więc złożony przed dokonaniem zapłaty zaległości podatkowych i nie można odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie ich umorzenia. Zważywszy na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; wszczęcie postępowania oraz umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego w całości, tj. w kwocie 6% kwoty zobowiązania głównego wraz z odsetkami, uiszczonego dobrowolnie i jednorazowo przez SLP w dniu 13 grudnia 2016r., wraz z kosztami egzekucyjnymi, pobranymi przez Urząd Skarbowy zgodnie z pismem z dnia 7 marca 2016r. w kwocie 331.498,37 zł - łącznie nie mniej niż 960.677,49 zł; umorzenie odsetek za zwłokę w całości, obliczonych od kwoty zobowiązania uiszczonego dobrowolnie i jednorazowo przez SLP w dniu 13 grudnia 2016r., tj. nie mniej niż 929.158,00 zł oraz przyznanie kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w dniu 16 marca 2017r. wydał postanowienie o nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu powołano się na treść art. 61a § 1 k.p.a. i wskazano, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w ww. przepisie, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. brak przedmiotu sprawy, co ma miejsce w niniejszym przypadku. Spółka złożyła bowiem wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych po ich wyegzekwowaniu. Koszty zostały zaspokojone w dniu 14 grudnia 2016r., tj. w dniu realizacji zajęcia wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości, a wniosek spółki o ich umorzenie został złożony w dniu 13 stycznia 2017r. Prawidłowo więc organ I instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest przedmiotu rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy dodał ponadto, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości zwracania na wniosek zobowiązanego już wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych, w toku prawidłowo prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu, że wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych spółka złożyła już w dniu 24 listopada 2016r., a nie dopiero 13 stycznia 2017r., organ II instancji wyjaśnił, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Wnioskiem złożonym w dniu 9 listopada 2016r. i doprecyzowanym pismem z dnia 24 listopada 2016r., spółka złożyła, co prawda wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, lecz wniosek ten został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. Organ I instancji postanowieniem z dnia 9 stycznia 2017r., nr [...] odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Spółka w dniu 20 stycznia 2017r. złożyła pismo informujące, że nie składa od powyższego postanowienia zażalenia, gdyż w dniu 13 stycznia 2017r. złożony został do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego w całości. Zarzut naruszenia przepisów art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, pomimo zaistnienia ważnego interesu publicznego jest również całkowicie bezpodstawny. Zarzut ten nie może być rozpatrzony w niniejszym postępowaniu, gdyż nie dotyczy postanowienia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, wydanego w oparciu art. 61 a § 1 k.p.a. Zarzut ten mógłby być przedmiotem rozpatrzenia w zażaleniu na postanowienie w sprawie zarzutów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca powieliła zarzuty zawarte uprzednio w zażaleniu, a ponadto sformułowała zarzut naruszenia art. 6-8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej przez uzasadnianie wydawanych postanowień w sprzeczności ze stanem faktycznym. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W odniesieniu do zarzutów skargi powielono treści zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ zwrócił uwagę, że strona skarżąca powołała się tez na art. 58 § 2 u.p.e.a. stanowiący, że organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego. Zdaniem spółki wyegzekwowanie należnej kwoty jest czynnością egzekucyjną, którą można uchylić w przypadku umorzenia kosztów egzekucji. Jednakże zdaniem organu jest to błędne rozumowanie, gdyż norma ujęta w art. 58 § 2 u.p.e.a. może znaleźć zastosowanie jedynie w fazie zawieszenia postępowania egzekucyjnego - przepisy art. 58 § 2 § 3 u.p.e.a. muszą być bowiem odczytywane łącznie z § 1 tego artykułu. W przedmiotowej sprawie nie doszło do zawieszenia prowadzonego wobec zobowiązanej spółki postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe, organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 - Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. 2016 poz. 718, dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z dyspozycji art. 3 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że przedmiotowa skarga SLP W. sp. z o. o. sp. komandytowa w K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności zasadnym jest wskazanie, że na gruncie okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, organ egzekucyjny stoi na stanowisku, iż wniosek spółki o umorzenie kosztów egzekucyjnych został złożony w dniu 13 stycznia 2017r., podczas gdy realizacja zajęcia, a tym samym wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych, nastąpiło w dniu 14 grudnia 2016r. Natomiast zdaniem spółki, organ egzekucyjny wiedział, że domaga się ona umorzenia, gdyż wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych składała już wcześniej także w dniu 24 listopada 2016r., a nie dopiero - jak podaje - w dniu 13 stycznia 2017r., kiedy to sformułowała wniosek na nowo i przedstawiła nowe podstawy faktyczne umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego.
Przechodząc do oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego, wskazać trzeba na odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym – jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jednakże należy zwrócić uwagę na treść przepisów art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a., które regulują kwestię umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Przepis art. 64e § 1 u.p.e.a. przewiduje, iż organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Z kolei przepis art. 64e § 2 u.p.e.a. stanowi, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:
1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;
2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;
3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Z treści przepisu art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. wynika wiec, że istnieje kilka niezależnych przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przepisy te pozwalają zatem każdemu zobowiązanemu na ubieganie się o umorzenie kosztów egzekucyjnych w trakcie postępowania egzekucyjnego w każdej sytuacji, w której wystąpią wymienione w tym przepisie przesłanki.
Granice przedmiotowe postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, wyznaczają koszty egzekucyjne powstałe w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym i ustawowo określone przesłanki umorzenia tychże kosztów. Ustawodawca milczy jednak, co do okoliczności, czy koszty egzekucyjne mogą zostać zaspokojone przed złożeniem wniosku o ich umorzenie.
Tut. Sąd w pełni aprobuje stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2016r. o sygn. akt II FSK 1746/14, który odnosi się do skutecznego złożenia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych po ich wyegzekwowaniu. W orzeczeniu tym wyrażono, m.in. pogląd, że: "Wykładnia przepisu art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a., która wykluczała możliwość skutecznego złożenia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych po ich wyegzekwowaniu w drodze czynności egzekucyjnej, o jakiej mowa w art. 80 u.p.e.a. narusza zasadę zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.) i wskazuje, że sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracyjne obu instancji, polegający na odmowie wszczęcia postępowania jest wadliwy" oraz że: "Podatnik, z którego rachunku bankowego zostały już ściągnięte koszty egzekucyjne, wciąż może starać się o ich umorzenie, podobnie jak ten, kto na koncie nie miał nic".
Sąd zauważa, że wprawdzie okoliczności sprawy, którą rozpoznawał NSA w ww. wyroku są inne, niż zawarte w przedmiotowej sprawie, ale tezy w nim zawarte pozostają aktualne i stanowią niejako wyznacznik także dla przedmiotowego postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że przedstawiona w rozstrzygnięciach organów obu instancji argumentacja i wykładnia powołanych tam przepisów jest zdaniem tut. Sądu błędna.
Organy uznały bowiem, że w sprawie zachodzi sytuacja, gdzie brak jest przedmiotu sprawy, gdyż spółka złożyła wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych po ich wyegzekwowaniu, a na dzień 13 stycznia 2017r. (wniosek spółki o umorzenie kosztów egzekucyjnych), spółka nie posiadała zaległości z tytułu nieuregulowanych kosztów egzekucyjnych.
W ocenie tut. Sądu, organy administracji, orzekające w spawie nie wykazały bezprzedmiotowości postępowania w sprawie o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego. Za wykazanie bezprzedmiotowości postępowania nie można, zdaniem Sądu, uznać stwierdzenia, że spółka złożyła wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych już po ich wyegzekwowaniu, tym bardziej, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż strona skarżąca wielokrotnie zwracała się w tym samym czasie, z tym samym wnioskiem, przedstawiając kolejno powstające – jej zdaniem – podstawy umorzenia.
Zdaniem Sądu, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowana rozszerzająco. Po pierwsze zważyć należy, iż w żadnym miejscu powoływanego wyżej przepisu art. 64 e § 1 i 2 u.p.e.a. nie zostało wskazane, iż kosztów egzekucyjnych nie można umorzyć po dokonanej zapłacie zaległości podatkowych wraz z kosztami egzekucyjnymi (po wyegzekwowaniu zobowiązania podatkowego). Ponadto, żaden z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie uzasadnia twierdzeń organów o wyłączeniu prawa zobowiązanego do merytorycznego rozpoznania wniosku w sprawie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w sytuacji, jaka zaistniała na kanwie przedmiotowej sprawy.
Nie można było zatem uznać, że skoro postępowanie egzekucyjne jest zakończone to wniosek strony skarżącej jest bezprzedmiotowy, bo złożono go po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Skuteczne przeprowadzenie egzekucji nie oznacza automatycznie braku spełnienia przesłanek umożliwiających zastosowanie umorzenia, a kwestia ta wymaga dopiero ustalenia.
Z treści przepisu art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. wynika, że istnieje kilka niezależnych przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Nie dają one jednak podstaw do formułowania twierdzeń, że warunkiem koniecznym prowadzenia postępowania w przedmiocie umorzenia jest stan, w którym koszty te nie zostały, przed złożeniem przez zobowiązanego stosownego wniosku wyegzekwowane. Nawet stwierdzona nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku, ale nie kosztów egzekucyjnych, stanowi przesłankę umorzenia kosztów, a nie warunek prowadzenia postępowania w sprawie umorzenia. Należy także zauważyć, że ustawodawca nie uzależnił dopuszczalności umorzenia kosztów egzekucyjnych od skuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu, poglądu prezentowanego przez organy administracyjne obu instancji, co do wykładni art. 64a § 1 i 2 u.p.e.a. nie da się również pogodzić z zasadą demokratycznego państwa prawa i wywodzonej z niej zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa (art. 2 Konstytucji RP). Skuteczne przeprowadzenie egzekucji z rachunku bankowego czy z wierzytelności nie oznacza bowiem automatycznie braku spełnienia przesłanek umożliwiających zastosowanie umorzenia, kwestia ta wymaga dopiero ustalenia. Skarżąca, ze względu na specyfikę i skuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego nie miała bowiem nawet możliwości, złożenia stosownego wniosku o umorzenie z uzasadnieniem, iż zaspokoiła w całości dochodzone zobowiązanie. Nie mogła posłużyć się tym argumentem także przed faktycznym zaspokojeniem się organu z zajętej wierzytelności. Przyjęcie za słuszną argumentacji przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu oznaczałoby, iż zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym, który współpracował z organem w kierunku pełnego uregulowania swych zaległości podatkowych pozbawiony zostałby możliwości złożenia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych z przedstawieniem pełnej argumentacji zarówno przed wyegzekwowanej ostatecznej kwoty, determinującym zakończenie postępowania egzekucyjnego, jak i po wyegzekwowaniu tej kwoty.
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie, organy podatkowe, odmawiając wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego nie wykazały braku przedmiotu postępowania, a w konsekwencji dokonały błędnej wykładni art. 61a § 1 k.p.a w zw. z art. 64e u.p.e.a i pozbawiły stronę skarżącą prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku.
Zasadnie również strona skarżąca sformułowała zarzuty w zakresie naruszenia art. 6-8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej przez uzasadnianie wydanych postanowień w sprzeczności ze stanem faktycznym.
Sad nie podziela natomiast twierdzeń Skarżącej Spółki, wedle których dokonała dobrowolnej spłaty zaległości podatkowych, co oznacza że nie zostały one zaspokojone w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Twierdzenia te nie są adekwatne do stanu faktycznego sprawy, wynikającego z akt administracyjnych.
W ponownym postępowaniu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, organy uwzględnią przedstawioną w niniejszym wyroku argumentację prawną. Ponownie rozpoznając sprawę, organy powinny rozpoznać merytorycznie wniosek spółki, bowiem zdaniem tut. Sądu nie było w sprawie podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. A na powody takiego stanowiska, wskazano w treści powyższego uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, organy powinny wydać postanowienie i tym samym zakończyć postępowanie w tym zakresie, merytorycznym rozstrzygnięciem – wydanym w trybie art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. oraz mając na względzie prokonstytucyjną wykładnię ww. przepisu, a także biorąc pod uwagę treść zasady równości wobec prawa, wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c p.p.s.a., uchylił postanowienia organów obu instancji.
Podstawą uchylenia postanowienia organu I instancji był art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i to postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa, jego uchylenie stało się konieczne.
Natomiast o kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło