I SA/Kr 548/09

Sygn. akt I SA/Kr 548/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Grażyna Firek (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009r., sprawy ze skargi Centrum [...] "S" Sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 lutego 2009r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych). Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 roku, znak [...] odmówił przyznania Centrum "S" Sp. z o.o. w K. zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu marki "I" nr rej. [...] w kwocie 12 663,60 zł. Jako podstawę prawną wskazano art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954) w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 roku, Nr 50, poz. 949). W uzasadnieniu wskazano, że pojazd został usunięty zgodnie z dyspozycją Policji i umieszczony na parkingu strony wnioskującej. Procedura przepadku na rzecz Skarbu Państwa prowadzona była zgodnie z właściwością miejscową przez Urząd Skarbowy, natomiast likwidacja- w drodze zleconej rekwizycji- odbyła się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Zdaniem organu, to Naczelnik Urzędu Skarbowego jest właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie przyznania kosztów za przechowywanie pojazdu na parkingu strony wnioskującej. Wskazano natomiast, że organ pokrył koszty przechowywania pojazdu za okres od dnia dokumentów zlecających likwidację rekwizycyjną pojazdu. Od powyższego postanowienia zażalenie wniosło Centrum "S" Sp. z o.o. w K., podnosząc zarzut naruszenia art. 102 § 2 w zw. z art. 31 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1a i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku- Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem strony skarżącej to Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków - Podgórze, jako organ rekwizycyjny winien wykonywać prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności, w tym także orzec o kosztach przechowywania pojazdu. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 roku, znak [...], wydanym na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 138 § 1pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 roku w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy pojazd przeszedł na własność Skarbu Państwa na mocy art. 130a ust. 10 ustawy- Prawo o ruchu drogowym, a decyzję o przejęciu wydał Naczelnik Urzędu Skarbowego, właściwy miejscowo dla ostatniego właściciela pojazdu. Co do zasady, organ orzekający o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ponosi koszty związane z jego przechowaniem. W sytuacji, kiedy pojazd znajduje się na terenie działania innego organu, zastosowanie znajdują przepisu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się do naczelników urzędów skarbowym w odniesieniu do przechowywania i likwidacji ruchomości. Oznacza to, że naczelnik urzędu skarbowego, orzekającego o przejęciu posiada uprawnienia organu egzekucyjnego i może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku, znajdujących się na terenie działania tego organu. Powyższe oznacza, że dysponentem postępowania o przejęcie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa jest organ, wydający w tym zakresie orzeczenie, a organ rekwizycyjny działa tylko w ramach określonych zleceniem, w tym w ramach czasowych i nie może ponosić odpowiedzialności w zakresie wykraczającym poza te ramy, w tym- za koszty przechowywania w okresie przed otrzymaniem zlecenia rekwizycyjnego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Centrum "S- Sp. z o.o. w K. wniosło w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji a także zasądzenia kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła zarzut mających wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego, a mianowicie art. 102 § 2 w zw. z art. 31 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1a i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także przepisów postępowania, a to art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylając decyzję, sąd w oparciu o art. 152 p.p.s.a. określa, czy i w jakim zakresie może być ona wykonywana. Na wstępie wypada zaznaczyć, że zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, przy czym w takiej sytuacji pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Orzecznictwo słusznie przy tym uznaje, że decyzja właściwego miejscowo urzędu skarbowego ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i potwierdza skutek, który nastąpił już ex lege (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 roku, sygn. akt I OSK 1185/05, Lex nr 321159). W niniejszej sprawie bezspornie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. § 3 pkt 1 a oraz § 6 ust. 1 i § 12 ust. 1 i 2. Przepisy te umożliwiają przyznanie na żądanie dozorcy z mocy art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Ponadto trzeba zwrócić uwagę na zastosowaną w kontrolowanym postępowaniu instytucję rekwizycji. Zgodnie z art. 1a pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez organ rekwizycyjny rozumie się organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczonej co organ prowadzący egzekucję, któremu organ egzekucyjny zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych. W myśl art. 31 § 1 organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego, znajdujących się na terenie działania tego organu. Art. 31 § 1a tejże ustawy wprost stanowi, że organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych przez niego czynności egzekucyjnych. Koszty związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za jego sprawowanie należą się podmiotowi, który wykonywał te działania od Skarbu Państwa- w pierwszej kolejności winny być zaspokojone z kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości dozorowanej, a w wypadku, jeśli przekraczają te kwoty, nadwyżkę pokrywa się z budżetu państwa (§ 12 ust. 1 i 2 cytowanego wyżej rozporządzenia). Organ kompetentny do załatwienia sprawy- czy to organ egzekucyjny właściwy rzeczowo i miejscowo, czy to właściwy rzeczowo organ rekwizycyjny, któremu dane czynności zlecono- ma uprawnienie i zarazem obowiązek orzec o przyznaniu kosztów i wynagrodzenia za cały okres, za jaki świadczenie to jest należne. Terminem początkowym, od którego Skarb Państwa jest obowiązany ponieść koszty parkowania zajętego pojazdu jest data upływu sześciomiesięcznego terminu, obliczanego od dnia usunięcia pojazdu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym już wyroku z dnia 8 września 2006 roku). Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozwalają na jakiekolwiek dzielenie okresu sprawowania dozoru na poszczególne fazy, zaś w szczególności nie znajduje w nich oparcia próba rozdzielenia właściwości organów, orzekających o kosztach dozoru w odniesieniu do momentu, kiedy zostały dostarczone dokumenty, zlecające rekwizycję (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 2 października 2008 roku, sygn. akt I SA/Kr 1143/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ, który takie zlecenie otrzymuje, wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie, objętym zleceniem, a zatem również na nim spoczywa obowiązek orzeczenia o kosztach dozoru, i to za cały okres, za jaki byłyby one należne. Rację ma zatem strona skarżąca o tyle, o ile opiera swoją skargę na zarzucie naruszenia art. 102 § 2 w zw. z art. 31 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd, nie będąc związany granicami skargi, z urzędu dopatrzył się jeszcze jednego, istotnego uchybienia. Otóż skoro organ uznał- w sposób ewidentnie błędny- iż nie jest właściwy do uwzględnienia wniosku, to w konsekwencji nie powinien był załatwiać go co do istoty, wydając postanowienie odmowne. W razie ustatecznienia i uprawomocnienia, względnie nie zaskarżenia przez stronę do sądu administracyjnego takiego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny, wskazany w zaskarżonym postanowieniu jako rzekomo właściwy, i tak nie mógłby orzec o kosztach dozoru, ponieważ sprawa taka byłaby już załatwiona i korzystałaby z powagi rzeczy osądzonej. Gdyby organ egzekucyjny orzekł wówczas o kosztach, zgodnie z sugestią organu rekwizycyjnego, wydałby postanowienie nieważne, co wynika z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z powyższych rozważań wynikają wskazania dla organów, które będą obowiązane ponownie rozpatrzyć wniosek strony skarżącej w przedmiocie zwrotu wydatków. Organy winny mieć na uwadze, iż organ rekwizycyjny wykonuje wszelkie obowiązki organu właściwego miejscowo i rzeczowo w takim zakresie, w jakim nastąpiło zlecenie czynności, orzeka zaś o przyznaniu należności z budżetu Skarbu Państwa, a nie z tych środków, jakie sam posiada do dyspozycji. Ewentualny obowiązek pokrycia należności Skarbu Państwa ze środków, jakie pozostają do dyspozycji danego organu rekwizycyjnego może ewentualnie zostać - po zrealizowaniu- zrekompensowany poprzez rozliczenia pomiędzy organami administracji publicznej w ramach finansów publicznych, nie może jednak stanowić podstawy do odmowy przyznania zwrotu wydatków podmiotowi, który sprawował dozór nad pojazdem, przejętym przez Skarb Państwa. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a., zaś o kosztach w punkcie II orzekając w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.