I SA/Kr 548/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2018 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a wniosek oddalić W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. Stowarzyszenie [...]" w K. zawarło wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wezwane do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu "PPPr" w zakreślonym terminie Stowarzyszenie uzupełniło braki. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 wynika, że oprócz ustanowienia pełnomocnika strona domaga się również zwolnienia w całości od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach zawartego we wniosku podano, że skarżące Stowarzyszenie nie posiada kapitału, środków trwałych, ani zysków za ostatni rok obrotowy. Nie osiąga dochodów, nie dysponuje środkami w kasie. Posiada rachunek bankowy w [...], którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł. Strona wskazała na zajęcia komornicze oraz zbieg zajęć. W uzasadnieniu wniosku powołała się na błędne określenie przez organ interesu podatkowego i interesu budżetu państwa oraz odrzucenie słusznej prośby Stowarzyszenia. Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2018 r. starszy referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich oświadczeń i dokumentów na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru wezwanie skierowane na adres strony skarżącej, zostało odebrane przez Prezesa Stowarzyszenia - E. K., w dniu 4 września 2018 r. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał z dniem 11 września 2018 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia strona skarżąca nie odniosła się do wezwania. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. W myśl art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego też musi być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Brzmienie powołanego przepisu art. 246 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08 oraz z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 1020/12). To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy. W ocenie orzekającego skarżące S. K. nie wykazało, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W złożonym wniosku strona nie przekazała wszelkich informacji niezbędnych do prawidłowej oceny jej stanu majątkowego, a skierowane do niej wezwanie o uzupełnienie wniosku o dokumenty źródłowe pozostało bez odpowiedzi. Pomimo wezwania strona skarżąca nie wyjaśniła z jakich źródeł i w jakiej wysokości czerpie środki finansowe na prowadzenie statutowej działalności. Nie udzieliła informacji ilu członków liczy Stowarzyszenie, nie przedłożyła odpisu zeznania podatkowego Stowarzyszenia za 2017 rok, odpisu rocznego sprawozdania finansowego Stowarzyszenia za 2017 rok, ani wyciągów z wszystkich rachunków bankowych Stowarzyszenia obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem. Nie przekazała informacji o wysokości środków finansowych znajdujących się w kasie Stowarzyszenia, ani informacji o aktualnym zadłużeniu Stowarzyszenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, jak również nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia NSA: z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt I FZ 242/13, z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Skoro w niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie, mimo wystosowanego do niego wezwania, nie uzupełniło złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej, nie dopełniło zatem obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Tym samym naraziło się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.