I SA/Kr 564/16

WyrokWSA w Krakowie2016-10-27

Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, opierając się na informacji o braku faktycznego użytkowania gruntów rolnych przez wnioskodawcę, mimo że pierwotne decyzje przyznające płatności były już ostateczne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ informacja o braku faktycznego użytkowania gruntów rolnych przez wnioskodawcę, potwierdzona wyrokiem sądu okręgowego, stanowiła nową okoliczność faktyczną istotną dla sprawy, która istniała w dniu wydania pierwotnych decyzji, lecz nie była wówczas znana organowi. Wnioskodawca, jako beneficjent systemów wsparcia bezpośredniego, miał obowiązek faktycznego prowadzenia działalności rolniczej na deklarowanych gruntach, a jego niewiedza lub błędne pouczenie nie zwalniały go z tego obowiązku ani nie obciążały organu obowiązkiem aktywnego poszukiwania dowodów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W.K. otrzymał pierwotne decyzje przyznające mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na lata 2011-2013. W wyniku informacji z KRUS, że W.K. nie użytkuje rolniczo deklarowanych gruntów (co potwierdził wyrok sądu okręgowego), organ wznowił postępowanie administracyjne. W jego wyniku uchylono pierwotne decyzje i odmówiono przyznania płatności, uznając, że W.K. nie prowadził faktycznej działalności rolniczej z uwagi na stan zdrowia i pobieranie renty. W.K. kwestionował zasadność wznowienia postępowania i twierdził, że został błędnie poinformowany o możliwości pobierania dopłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 564/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r., sprawy ze skarg W.K., na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 kwietnia 2016 r. Nr [...],[...],[...], w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na, 2011, 2012 i 2013 r., , , - s k a r g i o d d a l a -, , Zaskarżonymi decyzjami Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 kwietnia 2016 r. od nr [...] do nr [...] , po rozpatrzeniu odwołań W.K., utrzymano w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 marca 2016 r. od nr [...] do nr [...] , o uchyleniu we wznowionym postępowaniu w całości decyzji oraz odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, 2012 i 2013. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku uwzględnienia wniosku Z.K., wydane zostały decyzje z dnia 25 listopada 2011 r. nr [...], z dnia 27 listopada 2011 r. nr [...] i z dnia 14 stycznia 2014 r. nr [...], w których Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w łącznej wysokości 2.028,68 zł, na rok 2012 r. w wysokości 1.916,03 zł, a na rok 2013 w wysokości 1.685,51 zł. W dniu 21 grudnia 2015 r. wpłynęło pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, w którym poinformowano, że W.K. nie użytkuje rolniczo deklarowanych przez siebie gruntów. Informacja ta wynikała z wyroku Sądu Okręgowego [...] Wydziału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt: [...], w którym nie wstrzymano W.K. wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 1 września 2010 r. Wskazano tam, że W.K. w okresie pobierania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym nie mógł w ocenie Sądu w spornym okresie prowadzić działalności rolniczej z uwagi na zły stan zdrowia. Fakt, że 13 sierpnia 2010 r. otrzymał w drodze darowizny trzy działki rolne, które następnie wydzierżawił nie znaczy, że stał się rolnikiem w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, skoro z uwagi na stan zdrowia nie prowadził osobiście na tych działkach działalności rolnej. Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z zaistnieniem nowej okoliczności istotnej dla sprawy. W ramach tego postępowania W.K. przyznał, że w latach 2011-2013 r. nie użytkował działek rolnych zgłoszonych do płatności obszarowych. Stwierdził również, że został błędnie poinformowany, iż dopłaty mogą być pobierane przez dowolną osobę, pod takim tylko warunkiem, żeby dwie osoby nie pobierały dopłat w związku z posiadaniem danej działki. Nie wiedział, że dopłaty może pobierać tylko użytkujący grunty. W dniu 7 marca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał opisane na wstępie decyzje, w których uchylił swoje uprzednie decyzje i jednocześnie odmówił stronie przyznania płatności na rok 2011, 2012 oraz 2013. Od powyższych decyzji W.K. złożył odwołania, w których raz jeszcze podniósł, że został błędnie poinformowany odnośnie do możliwości uzyskania dopłat. Wskazał, że jest właścicielem przedmiotowych działek rolnych, które w chwili obecnej są w dzierżawie. Ponadto przedstawił swoją trudną sytuację rodzinną, finansową i zdrowotną, podnosząc, że zakwestionowane dopłaty są mu niezbędne do życia. Utrzymując w mocy powyższe decyzje, organ odwoławczy przytoczył art. 7 ust. 1 pkt 1 - 2a oraz ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z którego wynika w szczególności, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. W tym aspekcie wskazano, że celem pomocy w ramach Wspólnej Polityki Rolnej jest wspieranie podmiotów, które faktycznie prowadzą działalność rolniczą na deklarowanych przez siebie gruntach. W odniesieniu do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przesłanką uzyskania pomocy jest również spełnienie warunków, o których mowa w przepisach prawa wspólnotowego, tj. m. in. prowadzenie "działalności rolniczej", którą jest m. in. utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nada się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję Europejską lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Wnioskowana pomoc finansowa w formie płatności bezpośrednich udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych, tzn. producentom rolnym, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy), a ponadto utrzymują je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Natomiast w przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Celem systemu wsparcia bezpośredniego jest bowiem finansowe wspieranie rolników, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności, nie zajmują się produkcją rolną. Istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, pobiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska zgodnie z normami. W toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego stwierdzono, że WK w okresie pobierania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym nie mógł prowadzić działalności rolniczej z uwagi na swój stan zdrowia. Oznacza to, że nie był uprawniony do pobierania płatności bezpośrednich. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że w materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek notatek służbowych czy protokołów, które świadczyłyby o tym, że W.K. stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR i uzyskał błędne informacje. Z kolei tragiczne okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i materialnej, nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż nie dotyczą bezpośrednio kwestii związanych z przyznaniem płatności. Według organu odwoławczego nieprawidłowości, jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie obciążają producenta. W przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. W związku z tym to sama strona powinna postarać się o to, by dane z wniosku o płatności odpowiadały rzeczywistości oraz odpowiednio wcześnie powiadomić ARiMR o ewentualnych zmianach w tym zakresie. Jednocześnie strona nie przedłożyła żadnych materiałów mogących podważyć ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Od powyższych decyzji W.K. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu wskazał, że jest właścicielem nieruchomości rolnych i z tego tytułu należą mu się dopłaty. Działki są przedmiotem dzierżawy, a z dzierżawcą umówił się, że nie będzie pobierał zapłaty tytułem dzierżawy, lecz zadowoli się dopłatami. Nie miał świadomości, że nie jest to dopuszczalne. Raz jeszcze przedstawił swoją tragiczną sytuację, zaznaczając, że znalazła ona zrozumienie w Sądzie Okręgowym, który wydał korzystny dla niego wyrok. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonych decyzjach. W dodatkowych pismach z dnia 13 października 2016 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem postępowanie nie powinno w ogólne zostać wznowione. Organ powołał błędną podstawę wznowienia, ponieważ w niniejszej sprawie nie zostały wskazane nowe okoliczności faktyczne, których organ nie miał prawa znać podczas trwania pierwszego postępowania. Skarżący nie ukrywał faktu, ze pobiera rentę z KRUS i żył w przeświadczeniu, że organy państwowe zajmujące się pomocą rolnikom wymieniają się informacjami ich dotyczącymi. Zarówno KRUS, jak i ARiMR są organami państwowymi, które winny respektować zasadę legalizmu, zatem przed wydaniem decyzji winno się zweryfikować czy skarżący prowadzi działalność rolniczą. Skarżący nie powinien więc ponosić negatywnych konsekwencji błędnego prowadzenia postępowania administracyjnego. Dodatkowo zaznaczono, że organ nie sprostał zadaniom stawianym u przez art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie tylko bowiem nie pouczył skarżącego o tym, że pobieranie przez niego renty wyklucza możliwość otrzymania dopłat bezpośrednich, ale urzędnik zajmujący się sprawą poinformował skarżącego, że może złożyć wniosek o dopłatę, nawet jeśli sam nie użytkuje działek, byleby nie złożono dwóch takich samych wniosków. W opinii pełnomocnika skarżącego organ to na organie spoczywał obowiązek informacyjny oraz dbałość o zbadanie wszelkich okoliczności sprawy (także okoliczności dotyczących wyłącznie skarżącego), zatem organ miał obowiązek sprawdzenia informacji o prowadzeniu działalności rolniczej przez skarżącego, który działał w niewiedzy, nie podał informacji o pobieranej rencie działając nieumyślnie, a nadto wykazywał się podczas postępowania znacznym stopniem nieporadności. Końcowo pełnomocnik podniósł, że dopłaty w istocie były przeznaczone dla dzierżawcy działek, któremu gdyby złożył taki wniosek dopłaty te się należały. Nie były więc pobierane dwukrotnie. Wskazano nadto na trudną sytuację zdrowotną i życiową skarżącego. Na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 564/16 do I SA/Kr 566/16 i postanowił prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 564/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 996) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym kontekście trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy podnieść, że zaskarżone rozstrzygnięcia zapadły w trybie wznowienia postępowania względem decyzji z dnia 25 listopada 2011 r. nr [...] , z dnia 27 listopada 2011 r. nr [...] i z dnia 14 stycznia 2014 r. nr [...], w których Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, 2012 i 2013. Zdaniem organów w sprawie zaistniała przesłanka, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.). Zastosowany przez nie przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 16 § 1 k.p.a.). Wiążę się to także z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, w tym także art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przepis art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących trzech przesłanek: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; 3) okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Na gruncie niniejszej sprawy organy zasadnie uznały, że taką nową okolicznością jest powzięcie w dniu 16 grudnia 2015 r., a więc po dacie wydania pierwotnych ostatecznych decyzji, informacji z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o tym, że skarżący faktycznie nie prowadził działalności rolniczej na zgłoszonych przez niego we wniosku do przyznania płatności gruntach, co zostało potwierdzone wyrokiem SO w K. z dnia 2 października 2015 r. (sygn. akt [...]), w którym stwierdzono, że W.K. nie mógł tego robić z uwagi na stan zdrowia kwalifikujący go do pobierania od 2006 r. renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz przez samego skarżącego w toku postępowania. Wbrew zarzutom zawartym w pismach pełnomocnika skarżącego z dnia 13 października 2016 r. jest to okoliczność nowa, istniejąca w dacie wydawania pierwotnych decyzji i nieznana wówczas organowi. Przy czym wskazać należy, że organ nie miał obowiązku rozpytywania we wszelkich możliwych instytucjach, czy skarżący pobiera rentę i faktycznie użytkuje rolniczo grunty zgłoszone do płatności. To obowiązkiem skarżącego było poinformowanie o tej okoliczności organy, o czym szerzej będzie mowa niżej. Jest to również okoliczność istotna dla sprawy, gdyż – co jest bezsporne pomiędzy stronami – płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują wyłącznie rolnikowi faktycznie gospodarującemu na gruncie. Pełnomocnik skarżącego powołując się w pismach z dnia 13 października 2016 r. na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1729/14 abstrahuje od tego, że zapadł on w całkowicie odmiennym stanie faktycznym. Sąd ten bowiem zwrócił uwagę, że organ nie odniósł się do znanych mu przed datą wydania pierwotnych decyzji o przyznaniu płatności pism, z których wynikało, że na dzień 31 maja 2010 r. skarżący nie był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych zgłoszonych do płatności. Dlatego też Sąd zakwestionował walor "nowości" wyjaśnień złożonych po wydaniu decyzji, które to wyjaśnienia rzekomo miały ujawniać okoliczność niespełnienia przesłanek do przyznania płatności. Bezzasadny jest zarzut pełnomocnika skarżącego o naruszeniu art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów bezpośrednich m. inn. poprzez nie pouczenie skarżącego, że pobieranie przez niego renty wyklucza możliwość otrzymania dopłat bezpośrednich. Wskazać należy, że wprawdzie art. 3 ust. 1 tej ustawy nakazuje do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak z zastrzeżeniem odmienności, jakie wprowadza do tej procedury ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w ust. 2-4 art. 3. Pełnomocnik skarżącego przywołuje treść art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy stwierdzając, że w toku postępowania organ miał obowiązek udzielenia stronie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, pomija jednak okoliczność, że cytowany przepis ogranicza w sposób istotny zasadę informowania, bowiem - jak wynika z omawianego przepisu - organy udzielają stosownych pouczeń wyłącznie na żądanie strony. Przy czym wniosek taki musi zostać wyrażony wprost. Wobec niezłożenia przez skarżącego wniosków w tym zakresie, zarzuty zawarte w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 13 października 2016 r. nie mogą zostać uwzględnione. W tym miejscu zauważyć również należy, że generalnie, także na gruncie k.p.a., organy administracji publicznej nie mają obowiązku udzielania stronom postępowania porad prawnych. Nie może także odnieść zamierzonego skutku argument skarżącego o tym, że został błędnie poinformowany przez urzędnika, że może uzyskać dopłaty, mimo że faktycznie nie zajmuje się produkcją rolną, gdyż jest to jego gołosłowne twierdzenia nie poparte żadnym wiarygodnym dowodem. Beneficjent, który składa wniosek o przyznanie dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podpisuje jednocześnie zobowiązanie, że znane są mu zasady przyznawania tej płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Nie jest więc w tym kontekście również zasadne powoływanie się na niewiedzę w zakresie obowiązku spełnienia określonych przesłanek warunkujących przyznanie płatności i nieznajomość stosownych przepisów. W doktrynie i orzecznictwie podnosi się także, że wypełnienie wniosku o dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego musi wiązać się z działaniem starannym, i nie może zwalniać wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku działanie niedbałe, czy też posłużenie się osobami trzecimi (jak argumentował skarżący). Co również istotne, w ustawie o płatnościach ograniczeniu podlegają zasady wyartykułowane w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co oznacza, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w tych przepisach został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (tak art. 3 ust. 2 pkt 2 i ust. 3). Wydając decyzję w sprawie przyznania płatności kierownik biura powiatowego ARiMR opiera się na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, że spełnia on ustawowe warunki do przyznania płatności. Nawet więc w wypadku wątpliwości co do osoby uprawnionego do płatności, oświadczenie wnioskodawcy należy uznać za wystarczający dowód, w oparciu o który zostanie wydana decyzja (tak: wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 98/14 i powołany tam Komentarz do art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego J. Bieluk, D. Łobos-Kotowska; 2008.07.31 LEX). Nie są więc zasadne wywody pełnomocnika skarżącego o tym, że organ miał obowiązek badania, czy weryfikowania informacji o prowadzeniu przez skarżącego działalności rolniczej. Wbrew twierdzeniom zawartym w pismach z dnia 13 października 2016 r. nie było konieczności sprawdzania, czy skarżący prowadzi działalność rolniczą i dopytywania o powyższe skarżącego. Samo złożenie przez niego wniosku o określonej treści dawało bowiem organom podstawę do stwierdzenia, że taka działalność jest faktycznie prowadzona. Skoro zatem skarżący złożył stosowny wniosek o dopłaty, pomimo iż nie użytkuje rolniczo będącego jego własnością gospodarstwa rolnego, to okoliczność ta obciąża wyłącznie jego samego, niezależnie od faktu, czy działał celowo, czy nieświadomie. Pozostałe zarzuty zawarte zarówno w skargach, jak i pismach pełnomocnika skarżącego z dnia 13 października 2016 r. odnoszą się do ciężkiej sytuacji rodzinnej i materialnej strony. Okoliczności te jednak nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niespełnienie przesłanek uprawniających beneficjenta do otrzymania dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest bowiem okolicznością obiektywną i w takiej sytuacji organy nie miały innego wyjścia, jak tylko odmówić ich przyznania. Żaden z przepisów ustawy o płatnościach nie daje organom możliwości ich przyznania w sytuacji, gdy strona boryka się z trudnościami finansowymi, czy zdrowotnymi. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 996). Sąd połączył natomiast sprawy wszystkich skarg na zasadzie art. 111 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie wszystkie skargi ze względu na stronę skarżącą oraz stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie wszystkich postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło