I SA/Kr 572/19
WyrokWSA w Krakowie2019-09-25
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły powierzchnię gruntu związanego z działalnością gospodarczą oraz powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego na potrzeby wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy i zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, zgromadziły i oceniły materiał dowodowy zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. W szczególności, organy zasadnie uznały, że część gruntu o powierzchni 1.317 m2 była faktycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, a szlak komunikacyjny do budynku mieszkalnego nie powinien być opodatkowany najwyższą stawką. Organy prawidłowo również ustaliły powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego na 128 m2, opierając się na spójnych zeznaniach większości współwłaścicielek i wcześniejszych deklaracjach skarżącej, a opinia biegłego sądowego, choć wzięta pod uwagę, nie mogła być bezkrytycznie stosowana do celów podatkowych ze względu na odmienną definicję powierzchni użytkowej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. w zakresie podatku od nieruchomości i rolnego. Prezydent Miasta N. ustalił zobowiązanie dla współwłaścicieli nieruchomości. Skarżąca S. H. zakwestionowała powierzchnię gruntu zajętego na działalność gospodarczą (domagając się 1.683 m2 zamiast 1.317 m2) oraz powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego (domagając się 143,10 m2 zamiast 128 m2). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 572/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: specjalista Krystyna Mech, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r., sprawy ze skargi S. H. przy uczestnictwie H. O., T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. skargę oddala.
Prezydent Miasta N. decyzją - nakazem płatniczym z dnia [...] nr [...] ustalił dla współwłaścicieli/podatników solidarnie zobowiązanych tj. H. O., S. H. oraz T. H. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2016 w kwocie 1.230,00 zł, w tym podatek rolny w kwocie 172,51 zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie 1.057,74 zł.
Wysokość podatku od nieruchomości od stycznia do grudnia za 2016r. została określona od (1) budynku, w tym powierzchnia budynku mieszkalnej 128 m2, pozostałej powierzchni 17,04 m2, (2) gruntu od powierzchni związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej 1.317 m2.
Podatnikami solidarnie zobowiązanymi za ww. zobowiązanie podatkowe za 2016r. były następujące osoby: S. H.- współwłaściciel, udział w 1/3; T. H. -współwłaściciel, udział w 1/3; H. O.- współwłaściciel, udział w 1/3;
W dniu 3 grudnia 2018r. wpłynęło odwołanie S. H. wraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu przez organ podatkowy w zakresie ustalenia powierzchni placu zajętego na działalność gospodarczą F. oraz ustalenia powierzchni użytkowej budynków: mieszkalnego i gospodarczego z uwzględnieniem:
1) złożonych ponownie do pisma z dnia 11 lipca 2018r. wyciągów z Opinii Geodezyjnej Biegłego przy Sądzie Okręgowym w N. mgr inż. A. W. z dnia 20 września 2017r. i Opinii Uzupełniającej Biegłego z dnia 22 stycznia 2018 r. i/lub
2) przeprowadzenia ponownych pomiarów budynku mieszkalnego i gospodarczego w zakresie ustalenia ich powierzchni użytkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. obmiaru wg Normy PN-ISO 9.836:1.997 i powierzchni pominiętego gruntu (placyku za domem) przez uprawnionego geodetę i rzeczoznawcę;
Odwołująca wskazała, że wielkość powierzchni gruntu utwardzonego i wyżwirowanego w celu prowadzenia na nim działalności gospodarczej, zajętego na prowadzenie działalności F. wynosi 1.683 m2. Podkreśliła, że grunt był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2016r.
Odwołująca podkreśliła, że zgodnie ze sposobem obmiaru i wyliczeń i/lub podatku wg Normy PN-70/B-02365, (której zasady wskazuje organ podatkowy), powierzchnia użytkowa domu wynosi 143,10 m2 (po odliczeniu klatek schodowych). Po przeliczeniu ze względu na wysokość piwnic powierzchni ta wynosi 118m2, a powierzchnia domku gospodarczego 8,72 m2.
Według obmiaru biegłego mgr inż. A. W. do wyliczenia wartości podatku powierzchnia: gruntu związanego z działalnością gospodarczą to (1.633 m2 +50 m2)= 1.683m2, budynku mieszkalnego całkowita to 151,16m2 (parter-63,98m2 + poddasze 33,26 m2 +piwnica 53,92 m2), pozostałego gruntu rolnego (bez gruntu z działalnością gospodarczą) 7.736m2 - 1.683m2 = 6.053m2, klatki schodowej na poddaszu to 4,14 m2; klatki schodowej w piwnicy to 3,92m2; użytkowa budynku mieszkalnego bez klatek schodowych 151,16 m2 - (4,14m2 +3,92 m2+ +143,10 m2); użytkowa piwnic bez klatek schodowych to 53,92 m2 - 3,92 m2 = 50 m2; użytkowa budynku mieszkalnego do wyliczenia wartości podatku to suma powierzchni użytkowych piwnic, parteru i poddasza po odliczeniu klatek schodowych i przeliczeniu powierzchni piwnic ze względu na wysokość pomieszczenia 25,00 m2 + 63,98 m2 +29,12 m2 =118,10 m2, budynku gospodarczego do wyliczenia wartości i/lub podatku przy wysokości < 2,20 m to 50% z 17,44 m2= 8,72 m2.
Do odwołania S. H. załączyła: umowę użyczenia nieruchomości zawarta w dniu 2 marca 2009r.; pismo Urzędu Miasta N. z dnia 2 stycznia 2013r. dotyczące aneksów do w/w umowy użyczenia; dokumentację fotograficzną dotyczącą placyku wraz z magazynem, potwierdzająca jej zdaniem prowadzenie na nim działalności gospodarczej; [...] i parking z autami Państwa W.; dokumentację fotograficzną parkingu; [...] przedstawiającą widok parkingu; dokumentację fotograficzną - parking za biurem.
W piśmie z dnia 4 lutego 2019r. S. H. wskazała, że organ podatkowy opierając rozstrzygnięcie na dokumentach zebranych w postępowaniach podatkowych za lata 2014-2015 ustalił w wydanej decyzji (nakazie płatniczym) powierzchnię związaną z działalnością gospodarczą w całkowicie błędnym wymiarze 1.317m2. Powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego również nie została ustalona prawidłowo.
Dokonane ustalenia organu podatkowego zdaniem odwołującej są sprzeczne z całym materiałem dowodowym i niezgodne ze stanem faktycznym. Jej zdaniem dowody z map i zdjęć na płytce CD załączone do pism, organ podatkowy pomija, a daję wiarę świadkom, którzy bezpośrednio są zainteresowani ukryciem rzeczywistego stanu faktycznego. W konkluzji odwołująca wyjaśniła, że oczekuje od organu podatkowego właściwej realizacji zasady prawdy materialnej tj. ustalenia zarówno okoliczności zgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym, jak również przeprowadzenia ich prawidłowej kwalifikacji. Podtrzymuje twierdzenie, iż powierzchnia gruntu związanego z działalnością gospodarczą wynosi 1.683 m2, powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego stanowi 143,10 m2 zaś budynku gospodarczego stanowi 17,44 m2.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 14 lutego 2019r. nr [...], utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu brak podstaw faktyczno-prawnych do kwestionowania trafności rozstrzygnięcia organu I instancji.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z zastrzeżeniem ust. 2a.
Stosownie do zapisów przedłożonego załącznika nr 1 do zaświadczenia [...] z dnia 4 maja 2018r. działka o nr [...] objęta [...] zlokalizowana w N. przy ul. [...] o powierzchni 0,7736 ha została sklasyfikowana jako: RIVa (grunty orne) o powierzchni 0,6547 ha; B-RIVa - grunty orne zabudowane o powierzchni 0,1059 oraz W (rowy) o powierzchni 0,013 ha.
Według stanu na dzień 1 stycznia 2016r. na działce znajdowały się ponadto dwa budynki trwale związane z gruntem tj. budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy.
Zdaniem SKO w N., organ I instancji prawidłowo naliczył kwotę należnego podatku rolnego przyjmując, iż pozostały grunt o powierzchni 1.317m2 był zajęty na prowadzenie działalności przez N. W. przez cały 2016r.
W toku prowadzonego postępowania podatkowego przez organ I instancji stosownymi postanowieniami zostały włączone dowody zgromadzone w prowadzonych uprzednio postępowaniach podatkowych za lata 2014 - 2015, potwierdzające podjęte rozstrzygnięcie i dokumentujące n/w czynności:
- przeprowadzenie oględzin (w dniach 5 stycznia i 3 lutego 2016r.) spornej nieruchomości, w trakcie, których ustalono, że część działki zlokalizowanej w N. przy ul. [...], wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej dokonując jej pomiarów wraz z przeprowadzeniem pomiarów powierzchni użytkowej budynku pozostałego lokalizowanego na przedmiotowej działce. Oględziny zostały przeprowadzone z udziałem osób posiadających wiadomości specjalne, powalające na dokonanie stosownych pomiarów;
- w trakcie oględzin sporządzony został przez K. K. ([...] Wydziału Architektury Urzędu Miasta N., posiadającego uprawnienia zawodowe w dziedzinie Geodezji i Kartografii) dokument - szkic dot. pomiarów nieruchomości, który został włączony do akt sprawy;
- posiłkowano się opinią geodezyjną biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w N. mgr inż. A. W., sporządzoną na zlecenie Sądu Rejonowego w N., Wydział I Cywilny w sprawie z wniosku S. H. z udziałem H. O., T. H. o dział spadku z datą sporządzenia 14 czerwca 2014r. Opinia biegłego została dołączona do akt, jako dowód w sprawie, uwzględniono również załącznik do opinii sygnatura akt [...] wyciąg z operatu szacunkowego opracowanego na zlecenie Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z datą sporządzenia 15 września 2017r. z uwzględnieniem wyciągów z Opinii Geodezyjnej Biegłego przy Sądzie Okręgowym w N. mgr inż. A. W. z dnia 20 września 2017r. i Opinii Uzupełniającej Biegłego z dnia 22 stycznia 2018r. Wzmiankowana opinia była wielokrotnie zmieniana;
- dokonano przesłuchań świadków włączając protokoły z przesłuchania w charakterze świadka następujących osób: J. J. zam. w N. ul. [...], M. J. zam. w N. ul. [...], J. L. zam. w N. ul. [...], K. Ś. zam. w N. ul. [...], J. B. zam. w N. ul. [...], A. B. zam. w N. ul. [...], T. B. zam. w ul. [...] oraz J. W. i N. W. zam. w P., C. [...] - jako dowód w prowadzonym postępowaniu. Wśród powołanych na świadków ww. osób, byli bezpośredni sąsiedzi spornej nieruchomości zlokalizowanej w N. przy ul. [...] oraz osoby, które prowadziły (J. W.) lub prowadzą działalność gospodarczą (N. W.) na przedmiotowej działce, zaś S. H., jako strona czynnie uczestniczyła w prowadzonych czynnościach przesłuchań, zadając dodatkowe, zaprotokołowane pytania;
- włączono, jako dowód w sprawie protokół przesłuchania H. O. z dnia 10 czerwca 2016r., czyli osoby, która jako jedyna ze współwłaścicieli zamieszkuje sporną nieruchomość
Organ odwoławczy podkreślił, że organ podatkowy I instancji prawidłowo opodatkował powierzchnię 1.317 m2 stawką najwyższą związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo wskazania przez odwołującą powierzchni 1.683 m2 zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej F.
Na powyższą różnicę składa się szlak drogowy pomiędzy ulicą [...] a budynkiem mieszkalnym zajmowanym, przez H. O. o powierzchni 227 m2, oznaczony na wyżej wzmiankowanym szkicu sporządzonym przez K. K., podczas przeprowadzonych oględzin i stanowi szlak komunikacyjny do budynku mieszkalnego, przy czym jest jedyną drogą dojazdową do tego budynku.
W zakresie kwestionowanej przez odwołującą powierzchni zajętej na parkowanie samochodów związanych z działalnością gospodarczą za budynkiem drewnianym (19 m2) i dojazdem do tego miejsca (70m2) oraz terenem za domem mieszkalnym wokół garażu blaszanego i pod tym garażem z zeznań świadków nie wynika, że w tych miejscach parkowały samochody klientów firmy N. W., zaś przedłożona do odwołania dokumentacja fotograficzna z mapy geoportal wskazuje, iż zarówno samochody klientów jak i właściciela firmy N. W. zaparkowane były na innym terenie (opodatkowanym stawką najwyższą dotyczącą prowadzenia działalności gospodarczej)
W zakresie wniesionego w odwołaniu żądania przeprowadzenia ponownych pomiarów budynku mieszkalnego i gospodarczego dotyczącego ustalenia ich powierzchni użytkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. obmiaru wg Normy PN-ISO 9836:1997 i powierzchni pominiętego gruntu (placyku za domem) przez uprawnionego geodetę i rzeczoznawcę, SKO w N. wskazało, że odnośnie powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w prowadzonych postępowaniach podatkowych za lata od 2012 do 2015 S. H. wskazywała powierzchnię użytkową budynku wynosząca 128 m2. W informacji w sprawie podatku od nieruchomości (IN-1) za 2016r. sporządzonej w dniu 6 lipca 2018r. odwołująca wskazała powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego ogółem 143,10 m2 w tym kondygnacji o wysokości od 1,4 do 2,2 m wynosząca 50 m2 zaś powyżej 2,2 m - 93,10 m2.
Organ II instancji podkreślił, że pozostali współwłaściciele H. O. i T. H. podtrzymują swoje zeznania złożone w tym okresie, potwierdzając, iż powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego wynosi 128 m2.
Ponadto powierzchnia wskazana przez odwołującą wynosząca 143,10 m2 różni się tylko o 15,10 m2 od powierzchni wykazanej przez pozostałe współwłaścicielki, a jak wynika z dokumentów sprawy brak jednoznacznej informacji dotyczącej zmiany powierzchni tego budynku z uwagi na prowadzone prace budowlane na podstawie udzielonych, stosownych pozwoleń.
Odnośnie budynku gospodarczego w złożonych informacjach w sprawie podatku od nieruchomości zarówno T. H. jak i H. O. określiły powierzchnię użytkową tego budynku wynoszącą 17,04 m2 o wysokości pomieszczeń od 1,40 m do 2,2 m, zaś S. H. w przedmiotowej informacji na rok 2016 z datą sporządzenia 6 lipca 2018r. określiła powierzchnie użytkową budynków pozostałych o wysokości od 1,4 m do 2,2 m wynosząca 17,40 m2. Przedmiotem sporu jest, więc powierzchnia pozostała wynosząca 0,36 m2.
Organ II instancji wskazał, że powierzenie określonemu podmiotowi obowiązków biegłego w postępowaniu podatkowym może nastąpić tylko na podstawie postanowienia organu podatkowego i musi to być uzasadnione m.in. ekonomiką prowadzonego postępowania. W rozpatrywanym przypadku organ I instancji przeprowadził postępowanie podatkowe pozwalające na podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia, zaś w szczególności, gdy podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie skutki podatkowe i kwestionuje ustalenia organu podatkowego to na nim ciąży obowiązek wykazania, że są one nieprawidłowe lub/i niekompletne.
Jednocześnie jak podkreślił organ II instancji, organ podatkowy nie jest zobowiązany do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy już zgromadzone w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego dowody pozwalają na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. H. wskazała, że ustalenia organu podatkowego I instancji są sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i niezgodne ze stanem faktycznym. Zdaniem skarżącej nie przeprowadzono żądanego dowodu tj. pomiaru wg Normy PN-ISO 9836: 1997 wielkości powierzchni użytkowej budynku na nieruchomości przez uprawionego rzeczoznawcę majątkowego. Odrzucono również wniosek o przeprowadzenie dowodu z pomiarów zawartych w opinii rzeczoznawczej i opinii geodezyjnej mgr inż. A. W. z dnia 20 września 2017r. oraz opinii uzupełniającej z dnia 22 stycznia 2018r.
Skarżąca podkreśliła, że odmowa przeprowadzenia dowodu i niewyznaczenie biegłego celem wykonania pomiarów pozbawia ją prawa do ustalenia prawidłowej wysokości podatku, który winien wynosić do 1.509,00 zł, zaś organy podatkowe winny pamiętać, iż naczelną konstytucyjną zasadą, którą powinny się kierować jest działanie na podstawie i w granicach prawa, co w przedmiotowym postępowaniu zostało zlekceważone.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organy podatkowe reguł postępowania wynikających z przepisów zawartych w Ordynacji podatkowej w postaci:
- art. 7 Konstytucji RP określonego także, jako zasada praworządności - art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie przez organ podatkowy wykładni art. 120 i art. 191 Ordynacji podatkowej w sposób niedający się pogodzić z zasadą budowania zaufania do organów podatkowych i zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego z pominięciem wnioskowanego przez skarżącą przeprowadzenia dowodu z opinii rzeczoznawczej i geodezyjnej oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez braki w zebranym materiale dowodowym, art. 124 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy i wydaniu rażąco błędnej decyzji podatkowej;
- art. 167, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 191 i art. 192 Ordynacji podatkowej, przez nieprzeprowadzenie dowodu z doręczonych dokumentów, niepowołanie biegłego do wykonania pomiarów, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zdaniem skarżącej organ nie ocenił całego, zebranego materiału dowodowego i dokonał ustaleń często sprzecznych z zasadami logiki i wewnętrznie niespójnych. Nie uzasadnił swojej decyzji zgodnie z wymogami zawartymi w art. 191, art. 192 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wykazania, dlaczego kłamstwom i fałszywym dowodom dał wiarę, podczas gdy rzetelnych nie wziął pod uwagę;
- art. 194 i art. 197 Ordynacji podatkowej, poprzez odrzucenie dowodu z opinii mgr inż. A. W., bez przeprowadzenia dowodu przeciwko tym dokumentom urzędowym. Organ podatkowy odmówił powołania innego biegłego do wykonania pomiarów powierzchni użytkowej w domu, zaś między deklaracjami współwłaścicielek jest różnica 40,50 m2 powierzchni użytkowej, co wyklucza objęcie ich domniemaniem zgodności ze stanem faktycznym;
- art. 199a Ordynacji podatkowej, przez nieuwzględnienie zarzutów, co do antydatowanego aneksu z datą 7 kwietnia 2009r. dołączonego w dniu 27 listopada 2015r. przez H. O. i aneksu z dnia 8 stycznia 2016r. do umowy użyczenia całej nieruchomości z dnia 2 marca 2009r., bez zgodnego zamiaru współwłaścicielek. Zdaniem skarżącej jest to próba obejścia prawa (art. 199 Kodeksu cywilnego) przez H. O., w celu zredukowania wielkości powierzchni placu związanego z działalnością gospodarczą do rozliczeń i podatków;
- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, którą utrzymano w mocy. Nie wskazano faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zdaniem skarżącej uzasadnienie jest rażąco sprzeczne wewnętrznie;
- art. 229 Ordynacji podatkowej, przez odmowę przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie, w zakresie ustalenia powierzchni - budynku mieszkalnego, co miało wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i rozpoznanie skargi na rozprawie z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania; potwierdzenie, że powierzchnia 1.683 m2 powierzchni gruntu utwardzonego i wyżwirowanego w celu prowadzenia na nim działalności gospodarczej, była zajęte na działalność przedsiębiorcy N. W. również w całym 2016r.; potwierdzenie, iż powierzchnia użytkowa domu (po odjęciu klatek schodowych), na nieruchomości przy ul. [...] w N. wynosi 143,10 m2 a budynku gospodarczego 17,44 m2; zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Do skargi załączono: stronę 8 i 9 z Opinii Biegłego z dnia 20 września 2017r. z podaniem układu i programu użytkowego pomieszczeń w budynku mieszkalnym i budynku gospodarczym (kart 2); stronę 1 i 3 Uzupełniającej Opinii Biegłego z dnia 22 stycznia 2018r. z podaniem w tabeli 1 powierzchni gruntu zajętego na działalność gospodarczą N. W. łącznie z placykiem za domem i powierzchni użytkowej domu po odjęciu klatek schodowych i przeliczeniu ze względu na wysokość piwnic (kart 2); umowa użyczenia z dnia 2 marca 2009r. (kart 1); pismo z dnia 2 stycznia 2013r. z informacją, iż do umowy użyczenia nie ma żadnych aneksów (kart 1); kartę z widokiem placu zajętego na działalność gospodarczą przedsiębiorcy N. W. w okresie od 2014r. do 2017r. (kart 1); kartę ze zdjęciami - składowanie drewna i po jego sprzedaży, placyk za domem z magazynem i po jego usunięciu (kart 1); kartę ze zdjęciami i mapą geoportal.gov.pl obrazujące wielkość powierzchni zajętej na działalność gospodarczą łącznie z placykiem za biurem zwanym parkingiem i placykiem za domem z magazynem blaszanym (kart 1); kartę ze zdjęciami placu przed i po pokryciu ziemią części utwardzonego i wyżwirowanego placu składowego (kart 1).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. w sprawie ustalenia dla S. H., H. O. i T. H. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. w kwocie 1.230,00 zł, w tym podatku rolnego w kwocie 172,51 zł oraz podatku od nieruchomości w kwocie 1.057,74 zł.
Wyżej wymienione osoby są współwłaścicielami (z udziałami po 1/3) nieruchomości gruntowych i budynkowych, podatnikami solidarnie odpowiedzialnymi w zakresie podatku rolnego i podatku od nieruchomości.
Organ podatkowy I instancji swoją decyzją ustalił w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego (nakazu zapłaty), dla w/w solidarnie zobowiązanych zobowiązanie w podatku rolnych (niekwestionowane w skardze) i zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016r. od gruntów, przyjmując za podstawę opodatkowania powierzchnię związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej wynoszącą 1.317 m2 oraz od budynku przy przyjęciu powierzchni mieszkalnej wynoszącej 128 m2 i powierzchni pozostałej 17,04 m2.
Skarżąca w toku postępowania podatkowego, a także w skardze zakwestionowała, przyjęte do podstaw opodatkowania: powierzchnię zarówno gruntu związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą jak i powietrznię budynku. Według niej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości należało ustalić od powierzchni gruntu zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej wynoszącej 1.683 m2, a w przypadku budynku, od powierzchni mieszkalnej wynoszącej 143,10 m2 oraz od pozostałej powierzchni wynoszącej 17,44 m2.
Przed przystąpieniem do oceny rozstrzygnięć organów podatkowych obydwu instancji w kontekście postawionych w skardze zarzutów, zasadnym jest wskazanie, że w tle postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie dotyczącego ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016r. (podobnie za lata poprzednie) toczy się przed Sądem Rejonowym w N. postępowania z wniosku S. H. z udziałem H. O. i T. H. o dział spadku, w skład, którego wchodzą również przedmiotowe nieruchomości.
Powyższe okoliczności spowodowały, że organ podatkowy I instancji prowadząc postępowanie podatkowe za 2014-2016, posiadał rozbieżne informacje ze strony współwłaścicielek nieruchomości zarówno, co do powierzchni działki zajętej na działalność gospodarczą jak i powierzchni budynku.
Zatem na organie I instancji spoczywał obowiązek ustalenia stanu faktycznego tj. ustalenia rzeczywistej powierzchni działki oraz budynku położonych w N. przy ul. [...].
W skardze zostały sformułowane wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 w związku z art. 210 § 4, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 188 w związku z art. 180 § 1, art. 199a, art. 229 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do kwestii prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, w kontekście sformułowanych w skardze zarzutów, zaznaczyć należy, że w opinii Sądu postępowanie to zostało przeprowadzone z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018r., poz. 800 ze zm.). Organy orzekające w sprawie zgromadziły w szczególności pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący, w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej Wydane w sprawie decyzje zawierają bowiem szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy podatkowe obu instancji wyjaśniły w nich dlaczego określonym dowodom dały wiarę, a innym odmówiły przymiotu wiarygodności. W decyzjach wskazano także podstawy prawne rozstrzygnięć i wskazano przyczyny, dla których powołane przepisy znalazły zastosowanie w sprawie. Tym samym za niezasadne, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, uznał zarzuty skargi, że podczas gromadzenia i oceny materiału dowodowego w toku postępowania organy dopuściły się naruszenia zasad rządzących postępowaniem podatkowym w tym dowodowym, wynikających m. in. z art. 121 § 1 w związku z art. 210 § 4, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a także przepisów art. 188 w związku z art. 180 Ordynacji podatkowej.
W zakresie opodatkowania powierzchni gruntów stawką związaną z działalnością gospodarczą, należy wskazać, że art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018r., poz. 1445 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.o.l.") definiuje grunty, budynki i budowle związane z prowadzoną działalnością gospodarczą jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z zastrzeżeniem ust. 2a.
Działka nr [...] w obrębie [...] sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów i budynków jako grunty orne RIV a o powierzchni 0,6547 ha, B-RIVa - grunty orne zabudowane o powierzchni 0,1059 ha oraz W-rowy o powierzchni 0,0130 ha. W związku z tym w okresie gdy grunty te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. W zakresie opodatkowania gruntów rolnych wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z tym przepisem grunt, aby mógł być opodatkowany stawkami dotyczącymi działalności gospodarczej musi być zajęty na tę działalność gospodarczą. Jak wynika z orzecznictwa, przez przytoczone wyżej określenie należy rozumieć rzeczywiste wykonywanie czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej, a w szczególności podjęcie działań zmierzających do osiągnięcia przychodu z wykorzystaniem gruntu. Grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej to grunt, na którym przedsiębiorca w rzeczywistości wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej.
W związku z tym organy podatkowe zasadnie przyjęły, że opodatkowanie nieruchomości stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości może nastąpić tylko wtedy, gdy istnieje więź pomiędzy daną działalnością gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorcę, a nieruchomością podlegającą opodatkowaniu, tzn. jeżeli dana nieruchomość w jakikolwiek sposób jest lub może być wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej.
Z ustaleń faktycznych wynika bezspornie, że na przedmiotowej działce prowadzona była działalność gospodarcza, a wiec organy podatkowe zasadnie przyjęły, że przedmiotowy grunt jako zajęty na działalność gospodarczą prowadzoną przez N. W. przez cały 2016r., powinien zostać opodatkowany podwyższoną stawką podatku od nieruchomości.
Organ podatkowy I instancji dysponował w tym zakresie także dowodami w postaci dokumentu umowy użyczenia z dnia 2 marca 2009r. oraz aneksów do umowy m.in. z dnia 7 kwietnia 2009r. Z akt sprawy wynika także, że skarżąca jako współwłaścicielka tej działki nie wyraziła zgody na zawarcie w/w umowy użyczenia. Jednakże dla opodatkowania przedmiotowej działki powyższa okoliczność nie miała i nie ma znaczenia, ponieważ istotną kwestią jest sama okoliczność faktycznego prowadzenia na tej działce działalności gospodarczej, który nie jest przecież kwestionowany przez skarżącą. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu decyzji, to nie do kompetencji organów podatkowych, lecz sądu powszechnego należy ocena poprawności zawartej umowy w kontekście m. in. art. 199 Kodeksu cywilnego. Organy podatkowe w swoich rozstrzygnięciach odnosiły się do stanu faktycznego tj. czy grunt faktycznie był zajęty na działalność gospodarczą i jaka była powierzchnia zajęcia.
Dlatego też formułowane toku postępowania podatkowego oraz w skardze zarzuty odnoszące się do umowy z dnia 2 marca 2009r. i jej aneksów należy uznać za bezprzedmiotowe w sprawie opodatkowania przedmiotowej działki podatkiem od nieruchomości.
W prowadzonych uprzednio postępowaniach podatkowych za 2014r. i 2015r., wobec przedstawienia rozbieżnych informacji zarówno w zakresie powierzchni działki zajętej na działalność gospodarczą, organ podatkowy I instancji przeprowadził własne postępowanie wyjaśniające. I tak w dniu 5 stycznia 2016r. przeprowadzono oględziny nieruchomości z udziałem pracowników Wydziału Geodezji i Mienia Urzędu Miasta N. oraz Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta N. posiadających wiadomości specjalne, w celu dokonania pomiarów. W trakcie przeprowadzonych w dniu 5 stycznia 2016r. oględzin nieruchomości ustalono, że część działki wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej i dokonano pomiarów powierzchni wykorzystanej dla celów tej działalności.
W związku ze zgłaszanymi zastrzeżeniami przez skarżącą, co do powierzchni gruntu zajętego na działalność gospodarczą, podczas oględzin nieruchomości dokonano pomiarów wszystkich powierzchni wskazanych przez strony obecne na oględzinach, co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym szkicu sytuacyjnym (są to powierzchnie gruntu oznaczone literami A, B, C, D i E).
Należy dodać, że wszystkie czynności w ramach oględzin przeprowadzone były z udziałem stron w tym także skarżącej i zaprotokołowane. W aktach sprawy znajdują się protokoły oględzin nieruchomości z dnia 5 stycznia 2016r. oraz z dnia 3 lutego 2016r.
W tym kontekście należy odrzucić zarzuty skarżącej, że nie była dopuszczona do nieruchomości i tym samym została pozbawiona możliwości dokonania własnych pomiarów.
Jednakże w postępowaniu podatkowym za 2016r. skarżąca nie akceptując wyników przeprowadzonych oględzin i dokonanych pomiarów m. in. w pismach z dnia 16 lipca 2018r. i 20 września 2018r. nadal podtrzymywała swoje stanowisko, aby objąć opodatkowaniem stawką dotyczącą gruntów zajętych na działalność gospodarczą teren o łącznej powierzchni 1.683 m2. Natomiast według pozostałych stron (współwłaścicielek) działalność gospodarcza była prowadzona tylko na części działki [...] w obrębie [...], oznaczonej w ww. szkicu z dnia 28 stycznia .2016r. literami A i C, o łącznej powierzchni 1.317 m2.
W celu wyjaśnienia stanu faktycznego i usunięcia rozbieżności w podawanych informacjach, organ I instancji postanowił uzupełnić materiał dowodowy i przeprowadził dowód z przesłuchania w charakterze świadków osób (wymienionych w decyzji), wśród który byli bezpośredni sąsiedzi przedmiotowej nieruchomości lub osoby, które prowadzą lub prowadziły działalność gospodarczą na działce przy ul. [...] w N. Ponowne przesłuchanie świadków odbyły się w dniach 30 marca 2016r. i 31 marca 2016r. W przesłuchaniach brała udział skarżąca zawiadomiona, jak i pozostałe strony o zamiarze przeprowadzenia tych czynności procesowych zgodnie z art. 190 Ordynacji podatkowej, zadając świadkom pytania. Z przesłuchań świadków zostały sporządzone protokoły, które zostały zaliczone jako dowód w sprawie.
W postępowaniu przeprowadzono także dowód z przesłuchania w charakterze strony H. O., z uwagi na fakt, że jako jedyna ze współwłaścicielek zamieszkuje nieruchomość położoną przy ul. [...] w N. (protokół przesłuchania strony z dnia 10 czerwca 2016r.).
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został uzupełniony o dokumenty załączone do pisma skarżącej z dnia 18 kwietnia 2016r. i przeanalizowany przez organy podatkowe.
W ocenie Sądu, tak zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Na podstawie analizy tych dowodów organ I instancji zasadnie stwierdził, że w okresie od stycznia do grudnia 2016r. część działki [...] w obrębie [...] o powierzchni 1.317 m2 należy opodatkować stawką najwyższą, tj.: teren przylegający do ul. [...], zmierzony podczas oględzin, opisany literami A i C -na sporządzonym szkicu z dnia 28 stycznia 2016r., o którym mowa powyżej, jako zajęty przez najemcę prowadzącego działalność gospodarczą.
Co do faktu, że nieruchomość przy ul. [...] w N. była zajęta na działalność gospodarczą przez przedsiębiorcę N. W. wszystkie współwłaścicielki w tym skarżąca się zgodziły.
Organy podatkowe także w przekonywujący sposób wyjaśniły różnicę pomiędzy powierzchnią przyjętą do opodatkowania (1.317 m2), a powierzchnią wskazywana przez skarżącą (1.683 m2). Oparły się w tej kwestii na ustaleniach faktycznych dokonanych podczas oględzin, które ujawniły, że przez środek działek biegnie szlak komunikacyjny do budynku mieszkalnego (opisany lit. B na szkicu stanowiącego dowód w sprawie). Organ I instancji prawidłowo przyjął, że część gruntu nazwana jako szlak drogowy pomiędzy ul. [...], a budynkiem mieszkalnym nr [...], oznaczony na szkicu lit. [...] o powierzchni 227 m2, służy celom komunikacyjnym łączącym ul. [...] z budynkiem mieszkalnym. Stanowi jedyny dojazd do miejsca zamieszkania H. O. Według Sądu organ podatkowe zasadnie uznały, że nie jest to teren związany tylko i wyłącznie z działalnością gospodarczą, służy też niewątpliwie innym celom związanym z budynkiem mieszkalnym i dlatego nie można go opodatkować stawką najwyższą. W tym miejscu należy dodać, że te ustalenia w pełni potwierdziła H. O., oświadczając, że jest to jedyna droga dojazdowa do domu, w którym mieszka.
Z kolei odnosząc się do załączonej dokumentacji fotograficznej oraz zastrzeżeń skarżącej, według których niektóre tereny należy również traktować jako zajęte na działalność gospodarczą z uwagi na parkowanie samochodów związanych z działalnością gospodarczą tj. za budynkiem drewnianym, dojazd do tego miejsca oraz teren za domem wokół garażu blaszanego i pod garażem, organy wiarygodnie wyjaśniły, że z zeznań świadków wynikało, że nie zauważyli, aby w tych miejscach parkowały samochody klientów przedsiebiorcy. Według tych zeznań klienci parkowali przed budynkiem drewnianym tj. biurem firmy (tj. na tej części gruntu, którą współwłaściciele zadeklarowali do opodatkowania według stawki z działalnością gospodarczą). Żaden ze świadków nie miał informacji co działo się za budynkiem mieszkalnym. Dodatkowo H. O. zeznała, że garaż blaszany służy tylko do jej celów własnych, a ponadto w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez przedsiębiorcę N. W., okazanej organowi w dniu 13 czerwca 2016r. brak jest zapisu garażu blaszanego.
Według Sądu zasadnie więc przyjęto, że teren oznaczony na przedmiotowym szkicu lit. D i E oraz teren za domem wokół garażu blaszanego i pod garażem nie był zajęty na działalność gospodarczą. Przedstawiona m.in. przez skarżącą dokumentacja fotograficzna (na fotografii - widok z mapy geoportal datowanej na dzień 7 luty 2016r. na widocznym terenie na mapie oznaczonym lit. D i E brak jest widocznych samochodów, na zdjęciach z dnia 3 lutego 2016r. i 6 czerwca 2016r. samochody klientów i przedsiębiorcy są zaparkowane na terenie opodatkowanym stawką najwyższą), daje podstawę do stwierdzenia, że klienci firmy N. W. oraz sam przedsiębiorca mieli wystarczająco dużo miejsca na parkowanie samochodów przed biurem firmy, czyli na terenie opodatkowanym najwyższą stawką podatku przeznaczony dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie ustalenia wielkości powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, należy wskazać, że skarżąca swoje zastrzeżenia opierała na treści opinii biegłego A. W. W tym zakresie skarżąca jako dowód przedstawiła kopię 9 strony opinii z 2014r. oraz kopię 8 i 9 strony uzupełnienia do ww. opinii biegłego z 2017r. wskazując, że powierzchnia użytkowa budynku wskazana przez biegłego różni się od tej wskazanej przez współwłaścicielki do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W związku z tymi rozbieżnościami organ I instancji przeprowadził również w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, wzywając m. in. postanowieniem z dnia 11 lipca 2018r. wszystkich współwłaścicieli nieruchomości do złożenia wyjaśnień w tym zakresie i podania prawidłowej powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego obliczonej zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 oraz art. 4 ust. 2 u.p.o.l.
W piśmie z dnia 16 lipca 2018r skarżąca wypowiedziała się, co do wielkości powierzchni działki zajętej na działalność gospodarczą oraz powierzchni użytkowej domu i budynku gospodarczego równocześnie składając korekty Informacji w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 za 2014r. i 2015r. wraz z informacją o gruntach na podatek rolny oraz druki Informacji w sprawie podatku od nieruchomości wraz z drukami Informacji na podatek rolny za lata 2016 -2018 i kolejny raz powołała się na opinię biegłego wskazując na powierzchnię budynku mieszkalnego wynoszącą 143,10 m2 i powierzchnię budynku pozostałą 17,40 m2.
Natomiast pozostałe współwłaścicielki, T. H. i H. O., w piśmie z dnia 23 lipca 2018r. określiły m.in. wielkości powierzchni użytkowej poszczególnych pomieszczeń budynku mieszkalnego przy ul. [...].
W druku IN-1 Informacja w sprawie podatku od nieruchomości za 2016r. złożonej w dniu 14 sierpnia 2018r. H. O. wykazała: powierzchnię gruntu związaną z działalnością gospodarczą 1.317 m2, powierzchnię budynku mieszkalną 128 m2 oraz powierzchnię budynku pozostałą 17,04 m2. Z kolei T. H. w druku IN-1 Informacja w sprawie podatku od nieruchomości na 2016r., wykazała powierzchnię gruntu związaną z działalnością gospodarczą 1.317 m2, powierzchnię budynku mieszkalną 128 m2, powierzchnię budynku pozostałą 17,04 m2.
Zeznania podatkowe H. O. i T. H. są zgodne, w zakresie powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego i obie współwłaścicielki podtrzymały w tym zakresie swoje zeznania złożone w 2012r.
Dlatego też organy podatkowe miały uzasadnione przesłanki do przyjęcia do opodatkowania powierzchnię mieszkalną 128 m2 oraz powierzchnię pozostałą 17,04 m2, pomimo, że skarżąca w tym zakresie przedstawiła inne wielkości, co do powierzchni.
Nie można pominąć faktu, że organ I instancji podejmował próby zebrania także innych dowodów w zakresie powierzchni budynku. Zwracał się, chociaż bezskutecznie, do właściwych organów publicznych o przekazanie kopii dokumentów budowlanych tego budynku, Również współwłaścicielki budynku, jak wynikało z ich oświadczeń, nie posiadały żadnej dokumentacji budynku mieszkalnego przy ul. [...].
Podkreślić także trzeba, że w postępowaniach podatkowych za lata 2012 - 2015 (przed wszczęciem postępowania sądowego o dział spadku), skarżąca również wskazywała na powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego w wys. 128 m2, i dopiero podczas prowadzonego postępowania podatkowego za lata 2016 - 2018. złożyła korektę zeznań za lata 2014-2015 m.in. w zakresie powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, wykazując powierzchnię użytkową w wys. 143,10 m2.
W uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć organy podatkowe wyjaśniły precyzyjne dlaczego nie uwzględniły pomiarów dotyczących budynku zawartych w opinii biegłego, na które powoływała się skarżąca w toku postępowania podatkowego, a także w skardze.
Słusznie organy podatkowe odwołały się do zapisów art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. regulujących sposób ustalania powierzchni użytkowej budynku przyjętej do opodatkowania podatkiem od nieruchomości i zawierających ustawową, autonomiczną dla podatku od nieruchomości definicję powierzchni użytkowej budynku. W tym miejscu należy zauważyć, że np. Polska Norma, na którą powoływała się skarżąca różni się w znacznym stopniu od przywołanych zapisów w "zakresie obliczania powierzchni użytkowej, o której mowa w u.p.o.l.
Jak już zasygnalizowano wcześniej, skarżąca bardzo mocna akcentowała także w formie zarzutów skargi, że organy powinny przyjąć jako jedynie właściwą powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego z opinii biegłego sądowego A. W., która jednak jak zasadnie podnosiły organy podatkowe została sporządzona na potrzeby postępowania w sprawie działu spadku i nie może bezkrytycznie być implementowana w sprawach naliczenia podatku od nieruchomości.
W/w opinia geodezyjna biegłego sądowego z dnia 14 czerwca 2014r. była już kilkakrotnie kwestionowana i zmieniana na żądania stron toczącego się postępowania sądowego i jako taka, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie może stanowić kluczowego dowodu w postępowaniu podatkowym.
Podatnik w postępowaniu może przedstawić opinie sporządzone przez osoby mające wiedzę specjalistyczną, potrzebną do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednak opinia taka nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 197 Ordynacji podatkowej z przyczyn formalnych. Nie jest to bowiem opinia sporządzona przez biegłego powołanego przez organ podatkowy w formie postanowienia.
Opinia sporządzona przez biegłego przedstawiona przez skarżącą może być potraktowana wyłącznie jako jeden z dowodów, o których mowa w art. 180 Ordynacji podatkowej i w taki sposób została oceniona w kontekście całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Niewątpliwie przedmiotowa opinia była takim dowodem i została w trakcie postępowania poddana analizie przez organy podatkowe zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Po przeprowadzonej analizie wyliczeń zawartych w opinii zasadnie uznano, że powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego nie jest zgodna z wynikającą z u.p.o.l. definicją powierzchni użytkowej. Jak wykazały organy m. in. w wyliczeniu powierzchni użytkowej przez biegłego brak jest rozdzielenia powierzchni użytkowej korytarza na poddaszu względu na wysokość tego pomieszczenia. Biegły zaliczył całą powierzchnię poddasza po odliczeniu klatki schodowej jako powierzchnię o wysokości powyżej 2,20 m pomimo, że na poddaszu znajdują się skosy (dokumentacja fotograficzna dołączona do opinii z dnia 14 czerwca 2014r.)
Zdaniem Sądu, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, wyjaśnienia stron postępowania i wyżej przywołaną argumentację, organy podatkowe zasadnie przyjęły do opodatkowania powierzchnię użytkową wykazywaną dotąd przez wszystkie strony postępowania, a wykazywane przez współwłaścicielki nieruchomości w tej samej wysokości od 2012r. Jak wynika z zebranych dokumentów, brak jest informacji wskazującej, że w okresie od 2012r. do 2018r. nastąpiła zmiana powierzchni tego budynku ze względu na prowadzone np. prace budowlane na podstawie udzielonych pozwoleń.
Reasumując organy podatkowe przeprowadziły dostateczne postępowanie wyjaśniające (dowodowe). Prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skarżąca zarzuciła organom podatkowym, że te nie uwzględniły przedstawionych przez nią dowodów (opinii biegłego sądowego), nie przeprowadziły wnioskowanych przez nią dowodów, lecz oparły się na dowodach zebranych przez organy. Analiza akt sprawy oraz treści uzasadnień wydanych w sprawie przeczy tym twierdzeniom. Organy podatkowe dokonały analizy i oceny wszystkich dowodów w sprawie w tym także tych zgłoszonych przez skarżącą w ramach przysługującej organom swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Przy kontroli realizacji przez organy zasad wynikających z art. 122 i art. 187 § 2 Ordynacji podatkowej uwzględnić jednak należy, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie, że wynikające z art. 122 Ordynacji podatkowej nałożenie na organy podatkowe ciężaru dowodzenia nie może oznaczać obciążenia tych organów nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia 20 lipca 2018r., sygn. akt II FSK 2038/16; z dnia 18 października 2018r., sygn. akt I FSK 1926/16; z dnia 25 stycznia 2019r., sygn. akt I FSK 133/17; z dnia 30 maja 2019r., sygn. akt I FSK 1081/17). Powołany przepis art. 122 Ordynacji podatkowej nie oznacza zatem obciążenia organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prowadzenia postępowania wyjaśniającego do momentu potwierdzenia tez podnoszonych przez podatnika. Granicę zasady prawdy obiektywnej wyznacza wyczerpanie możliwości gromadzenia dowodów. Innymi słowy, jeżeli organ podatkowy nie ma już podstaw do przeprowadzenia kolejnych dowodów, nie można mu czynić zarzutu naruszenia omawianej zasady.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło