I SA/Kr 574/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. Sp. z o. o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 5 kwietnia 2017r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. C. Sp. z o. o. w T. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 5 kwietnia 2017r., nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012r., w której sformułowała jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Jako podstawę prawną powyższego wniosku, wnioskodawca wskazał art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku ewentualnego przymusowego wyegzekwowania zobowiązania ustalonego w decyzji. Spółka wskazała, że zapłata kwoty zaległego zobowiązania z tytułu podatku dochodowego, wynikającej z zaskarżonej decyzji (około 1,6 mln zł samej kwoty głównej), która jest w całości kwestionowana przez Spółkę – jest w jej obecnej sytuacji finansowej niemożliwa. Wskazano ponadto na charakter działalności Spółki, która jest placówką medyczną, świadczącą szeroką opiekę medyczną: od badań diagnostycznych, poprzez medycynę pracy, konsultacje u lekarzy pierwszego kontaktu oraz lekarzy specjalistów, zabiegi ambulatoryjne, fizjoterapię, badania profilaktyczne i usługi stomatologiczne, aż po opiekę szpitalną. Ponadto Spółka prowadzi działalność w zakresie: profilaktyki, wczesnego wykrywania chorób i badań klinicznych. Wspiera również różnorodne inicjatywy, realizowane na obszarze swojej działalności, mające na celu poprawę zdrowia społeczeństwa, m.in. poprzez edukację zdrowotną oraz świadczenie wysokiej jakości usług w zakresie opieki medycznej. Zatrudnia 125 osób na umowę o pracę. Współpracuje również z 74 osobami na podstawie umów zlecenia. Podkreślono, że wedle szacunków, obejmuje ona podstawową opieką zdrowotną niemal 1/3 mieszkańców T., na okoliczność czego podano w liczbach, stan na marzec 2017r., ilość osób objętych opieką przez ww. Spółkę oraz miesięczną ilość udzielanych świadczeń. Następnie wskazano, że wnioskodawca od lat boryka się z trudnościami finansowymi, a wpływa na to przede wszystkim niska rentowność realizowanych usług, co bezpośrednio przekłada się na ujemne, bieżące wyniki finansowe Spółki. Trudną sytuację pogłębia także długi okres zwrotu, podejmowanych w latach poprzednich, inwestycji, mających na celu zwiększenie efektywności ekonomicznej działalności Spółki w przyszłości. Inwestycje te zostały bowiem częściowo sfinansowane kapitałem obcym, co rodzi konieczność zapłaty odsetek. Na potwierdzenie swojej sytuacji ekonomicznej, Spółka przedłożyła wstępny bilans i rachunek zysków i strat za 2016r. Wnioskodawca podał, że jego problemy finansowe nie przesądzają o braku możliwości poprawy przez niego efektywności ekonomicznej działalności w dłuższym okresie. Zarząd skarżącej Spółki podejmuje bowiem aktywne i intensywne działania, w pierwszej kolejności mające na celu jej dekapitalizowanie, zaś w krótkim okresie również umożliwienie bieżącego funkcjonowania, m.in. poprzez zawierane z wierzycielami ugody i porozumienia. Ochrona słusznych interesów strony skarżącej uzasadnia również jej aktywne uczestnictwo w obecnym postępowaniu, zmierzającym do skorzystania z prawa do sądowej kontroli decyzji, która w całości jest kwestionowana. Wskazano, że wg stanu na dzień wniesienia skargi, Spółka terminowo realizuje kilka porozumień ratalnych, w tym wynikające z decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. o rozłożeniu na raty zobowiązania z tytułu PIT4 za 2016r. Łączna wysokość miesięcznego obciążenia z tytułu rat, spłacanych na podstawie tych porozumień wynosi ponad 365 tyś. zł. Dodatkowo Spółka posiada inne stałe zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek i leasingów w wysokości niemal 45 tys. zł. W tej sytuacji, zdaniem Wnioskodawcy, dostępne środki finansowe są niemal natychmiast przeznaczane na spłatę bieżących zobowiązań, co gwarantuje utrzymanie w mocy zawartych ugód i porozumień. Z tego powodu, bieżący stan środków na rachunkach bankowych Spółki jest niewielki i zasadniczo uniemożliwia realizację jakichkolwiek dodatkowych płatności, ponad te, które w istocie zabezpieczają jej przetrwanie (w szczególności wydatki na wynagrodzenia pracowników), na dowód czego, przedłożono wydruki z rachunków bankowych. Tym samym, w chwili obecnej Spółka nie posiada możliwości finansowych, pozwalających na spłatę zaległych zobowiązań podatkowych, wynikających z zaskarżanej decyzji. Brak pozytywnego rozpatrzenia złożonego wniosku i ewentualne podjęcie przez organy, czynności zmierzających do przymusowej spłaty tak znaczących zobowiązań podatkowych (postępowanie egzekucyjne) mógłby doprowadzić do stanu upadłości Spółki. Taka sytuacja zagrażałaby wyrządzeniu znaczącej szkody i spowodowałaby trudne do odwrócenia skutki, w tym również w wymiarze społecznymi. Biorąc bowiem pod uwagę profil działalności Spółki nie można jej zdaniem pominąć negatywnego wpływu, jaki jej ewentualna upadłość, wywarłaby na lokalną dostępność świadczeń medycznych. W tej sytuacji brak pozytywnego rozpatrzenia wniosku w rzeczywistości, czyniłby iluzorycznym prawo do sądowej kontroli aktów administracyjnych, tym bardziej dotyczących tak znaczących wartości. Podkreślono, iż zarówno dobrowolne wykonanie ciążącego na Spółce obowiązku, jak i ściągnięcie należności, ustalonej w zaskarżanej decyzji jest w okolicznościach sprawy nierealne, a ich ewentualne dochodzenie w trybie postępowania egzekucyjnego, doprowadzić musi do negatywnych i nieodwracalnych skutków. Według wnioskodawcy, powyższe okoliczności świadczą o tym, że przedmiotowy wniosek jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanej regulacji. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzeczniczym, wyrażonym między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji - zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. - jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej, nie przedstawiałby znaczenia dla strony skarżącej, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Przystępując do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej podać należy, że stosownie do powyższych uregulowań prawnych, zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadnia wstrzymanie danego aktu. Skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie, karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku, powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy, rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprawdzie na gruncie przedmiotowej sprawy, strona skarżąca powołała się na dowód m.in. w postaci wstępnego bilansu i rachunku zysków i strat za 2016r. oraz wydruki z rachunków bankowych, jednakże zauważyć należy, że pomimo sygnalizowanych problemów finansowych, Spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym i zatrudnia pracowników, którym wypłaca wynagrodzenia za świadczoną pracę. Co więcej, jest w stanie wygospodarować środki, z których finansowane jest choćby wynagrodzenie fachowego pełnomocnika, który w imieniu Spółki sformułował, m.in. przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu, wykazana przez skarżącą Spółkę strata za 2016r. w kwocie przekraczającej 1,9 mln zł nie musi oznaczać utraty płynności finansowej i nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania jej wsparcia ze środków publicznych, gdyż jak podkreśla się w orzecznictwie, strata sama w sobie, jako wynik porównania przychodów i kosztów ich uzyskania nie jest miarodajna dla oceny rzeczywistej kondycji finansowej podmiotu gospodarczego i nie musi oznaczać realnego braku środków finansowych. Podmiot ten posiada bowiem legalne instrumenty równoważenia tych dwóch pozycji, celem zminimalizowania obciążeń podatkowych. Nadto, dochód i strata są wynikiem ponoszenia mniejszych lub większych kosztów uzyskania przychodu, natomiast wszystkie te trzy wartości (dochód, strata, koszty podatkowe) są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1585/16). W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, że nawet, jeśli Spółka powołuje się na problemy finansowe, to kwestia ta nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2014r. sygn. akt I OZ 737/14). W świetle powyższego dodać należy, że każda decyzja administracyjna, zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji, można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II GZ 684/13). W tym miejscu warto także powołać się na ukształtowane już orzecznictwo, gdzie przyjmuje się, że jeżeli Spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak jest informacji, aby utraciła płynność finansową, to nie ma podstaw do traktowania jej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014r., sygn. akt II GZ 144/14). Ponadto, zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa sądów administracyjnych, wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym – nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, tj. w przedmiotowym przypadku przed zapłatą kwoty wynikającej ze zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. Mie można także tracić z pola widzenia, że Spółka nie wskazała, aby rozważano jej likwidację, czy też ogłoszenie jej upadłości. Zatem, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą i mający możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z tą działalnością nie może przerzucać kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz Skarbu Państwa. Zauważyć również należy, że Spółka prowadzi działalność o bardzo dochodowym profilu, jest bowiem placówką medyczną, świadczącą szeroką opiekę medyczną: od badań diagnostycznych, poprzez medycynę pracy, konsultacje u lekarzy pierwszego kontaktu oraz lekarzy specjalistów, zabiegi ambulatoryjne, fizjoterapię, badania profilaktyczne i usługi stomatologiczne, aż po opiekę szpitalną. Ponadto Spółka prowadzi działalność w zakresie: profilaktyki, wczesnego wykrywania chorób i badań klinicznych. Wspiera również różnorodne inicjatywy, realizowane na obszarze swojej działalności, mające na celu poprawę zdrowia społeczeństwa, m.in. poprzez edukację zdrowotną oraz świadczenie wysokiej jakości usług w zakresie opieki medycznej. Zatrudnia 125 osób na umowę o pracę. Współpracuje również z 74 osobami na podstawie umów zlecenia. Jak podała sama Spółka, wedle szacunków, obejmuje ona podstawową opieką zdrowotną niemal 1/3 mieszkańców T.. Zdaniem Sądu, fakty te nie mogą być pominięte przy rozpoznawaniu zasadności wstrzymania wykonania przedmiotowego aktu. Powyższy charakter działalności Spółki niewątpliwie świadczy o tym, że jest ona podmiotem prosperującym w dochodowej branży, z doświadczeniem, które pozwala czerpać z niej wymierne korzyści. Nadto podać należy, że Spółka nie wykazała skutecznie niskiej rentowności realizowanych usług. Ponadto podać trzeba, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż bycie przedsiębiorcą, wiąże się z koniecznością podejmowania wszelkich działań niezbędnych do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania wszelkich związanych z nią należności tak prywatnoprawnych, jak i tych o charakterze publicznym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). Zdaniem Sądu, analiza sformułowanych we wniosku argumentów nie wskazuje na zaistnienie przesłanek zastosowania szczególnego trybu, jakim jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można także pominąć faktu, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stanowi wyjątek od zasady wykonalności danego aktu i stosowane jest w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a taki na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniał. Wskazać nadto należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd powinien mieć na uwadze interesy wszystkich stron postępowania, także i organu podatkowego, który stoi na straży przestrzegania przepisów podatkowych, dba także o to, by nie doszło do nieuzasadnionego uszczuplenia wpływu do budżetu państwa należności podatkowych. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.