I SA/Kr 578/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14.02.2012r., Nr[...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2007r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14.02.2012r., Nr[...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2007r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. I SA/Kr 579/13 oraz nadesłanych dokumentów D. W. ur. w 1950r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem S. W. ur. w 1949r.. Otrzymuje ona emeryturę w wysokości 585,73 zł., miesięcznie, netto. W 2012r. z tego tytułu uzyskała 7 591,58 zł. dochodu. S. W. uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 2 743,73 zł., miesięcznie , netto, a w 2012r. osiągnął on dochód w wysokości 49 068,60 zł. Małżonkowie posiadają wspólne konto w B. S.A. , którego saldo na dzień 22.06.2013r. wynosiło 310,63 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : opłatę za gaz – 262,85 zł. (525,49 zł. : 2 miesiące = 562,85 zł.), opłatę za energię elektryczną – 68,52 zł., koszty lekarstw – 128,32 zł. Wnioskodawczyni jest wraz z mężem współwłaścicielem nieruchomości o pow. 0,37 ha, położonej we wsi C. , zabudowanej domem o pow. 132 m2 , wymagającym remontu oraz nieruchomości o pow. 0,0497 ha, położonej w T., zabudowanej domem o pow. 78 m2. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro, jest natomiast właścicielem samochodu osobowego marki Skoda Fabia (1.2), rok prod. 2005. Zaznacza również , że reprezentujący ją doradca podatkowy czyni to pro bono. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie tylko w części. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Oznacza to , że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11). Z całą pewnością więc zasada partycypacji w kosztach prowadzonego postępowania ma zastosowanie w przypadku kiedy zarówno strona skarżąca jak i jej małżonek uzyskują stały miesięczny dochód w łącznej wysokości 3 329,46 zł. oraz są współwłaścicielami dwóch zabudowanych nieruchomości. Oczywiście stopień partycypacji musi być uzależniony z jednej strony od sytuacji majątkowej strony skarżącej, z drugiej zaś od wysokości należnych kosztów sądowych. Łączna suma wpisów od skarg w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 579/13, gdzie stroną skarżącą jest S.W. wynosi 3000 zł. (1 500 zł. + 1 500 zł. = 3 000 zł.). Kwota ta, stanowi prawie miesięczny dochód obojga małżonków. Stąd też uiszczenie jej w całości byłoby zbyt dużym obciążeniem budżetu domowego. Przyznanie zatem D. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie jej w ½ części od kosztów sądowych stanowi rozstrzygnięcie adekwatne do jej możliwości płatniczych. Nie pozbawia ono strony skarżącej zupełnie pomocy Państwa ale i nie obciąża jej w całości kosztami sądowymi, co spowodowałoby pogorszenie warunków bytowych rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.