I SA/Kr 585/17

WyrokWSA w Krakowie2019-01-09

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Wiesław Kuśnierz, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za postępowanie przed sądem arbitrażowym, poniesiona przez podatnika VAT, może stanowić koszt uzyskania przychodu, a tym samym uzasadniać odliczenie podatku naliczonego, jeśli postępowanie to miało na celu ochronę interesu prawnego podatnika i zapewnienie możliwości prowadzenia działalności opodatkowanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata za postępowanie przed sądem arbitrażowym, mające na celu ochronę interesu prawnego podatnika i odzyskanie utraconego mienia, stanowi koszt związany z działalnością opodatkowaną. W związku z tym, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu tej opłaty, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zaskarżona decyzja, odmawiająca tego prawa, została uchylona.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT za maj 2012 r. Organ odwoławczy odmówił spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 93,50 zł z faktury wystawionej przez Sąd Arbitrażowy, dokumentującej opłatę za postępowanie arbitrażowe. Spółka argumentowała, że opłata ta była związana z działalnością opodatkowaną, ponieważ postępowanie arbitrażowe miało na celu odzyskanie należności od kontrahenta. Organ uznał, że spółka nie wykazała związku wydatku z działalnością opodatkowaną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie pkt. 2. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 585/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r., sprawy ze skargi "G" Sp. z o.o. w T., na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia 24 marca 2017r. Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2012r., , I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, I instancji w zakresie pkt.2., II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz, strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych)., , Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia 14 listopada 2016 r. określił G. Sp. z o.o. w T. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za miesiące od stycznia 2012 r. do maja 2012 r. Po rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie podatkowe za miesiące od stycznia do kwietnia 2012 r., natomiast za miesiąc maj 2012 r. uchylił decyzję organu I instancji i określił różnicę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 118 133 zł. W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez Sąd Arbitrażowy w Rzeczypospolitej Polskiej Konsorcjum Prawne Akademia Prawa przy Sądzie Arbitrażowym w Rzeczypospolitej Polskiej, dokumentujące zapłatę za postępowanie przed Sądem Arbitrażowym, netto [...]. Organ podał, że Spółka pomimo licznych wezwań nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że ww. opłata została poniesiona w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością opodatkowaną. Za dowód taki nie zostały uznane oświadczenia Prezesa Spółki, z których wynika, że wybór rozstrzygnięcia sporu przed Sądem Arbitrażowym wynikał z chęci Spółki zaoszczędzenia na kosztach sądowych. Także przedstawiony przez Spółkę w toku postępowania odwoławczego wyrok Sądu Arbitrażowego z dnia 9 maja 2012 r., zgodnie z którym Sąd orzekł na rzecz Spółki od A. A. kwotę 320 940 zł wraz z odsetkami oraz kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, nie pozwolił – w ocenie organu – stwierdzić czy taki związek istnieje. Zatem Naczelnik II Urzędu Skarbowego w T. słusznie uznał, że nie przysługuje Spółce odliczenie podatku naliczonego w wysokości 93,50 zł. Spółka zaskarżyła powyższą decyzję w części dotyczącej miesiąca maja 2012 r. i zarzuciła jej: I. Naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 233 O.p. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie części zaskarżonej decyzji w mocy, mimo wadliwości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, która przesądza o konieczności jego uchylenia; 2. art. 120 O.p. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa oraz naruszenie zasady praworządności określonej w art.7 Konstytucji RP; 3. art. 121§1 i 2 i art. 124 O.p. – poprzez prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i kierowanie się wyłącznie interesem fiskalnym, jak również rozstrzygnięcie wszelkich pojawiających się wątpliwości i niejasności na niekorzyść podatnika, 4. art. 122, art. 187§1 i art. 191 w zw. z art. 194§1 i 3 O.p. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza że organ błędnie ocenił protokół kontroli podatkowej z dnia 26 sierpnia 2013 r. oraz pominął postanowienie z dnia 12 sierpnia 2013 r. Naczelnika II Urzędu Skarbowego w T. "o włączeniu do niniejszej kontroli protokołu kontroli z dnia 31 stycznia 2011 r. prowadzonej w Spółce Gabo w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.". II. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez nieuwzględnienie odliczenia faktury VAT wystawionej przez Sąd Arbitrażowy. W związku z tym Spółka wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie wydanych w sprawie decyzji w zaskarżonym zakresie oraz umorzenie postępowania w tym zakresie, jak również zasądzenie na rzecz strony od organów kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wymaga zaznaczenia, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2016r. poz. 710 ze zm., dalej "ustawa o VAT"), w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Aby zatem podatnik mógł odliczyć podatek naliczony w całości lub w części, konieczne jest spełnienie przez niego zarówno przesłanek pozytywnych - wynikających z zacytowanego przepisu – jak również niezaistnienie przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy o VAT. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z powyższych zapisów ustawy wynika więc, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy zachodzi związek wydatków z działalności opodatkowaną podatnika. Sąd podkreśla, że związek ten nie musi być bezpośredni wobec czynności podlegających opodatkowaniu, tj. może on mieć także charakter pośredni. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1370/16, orzeczenia.nsa.gov.pl, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej prawo do odliczenia podatku zostaje przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub większą liczbą transakcji objętych podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, ale tylko wówczas gdy koszty nabytych usług należą do jego kosztów ogólnych i jako takie stanowią elementy cenotwórcze dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te zachowują bowiem bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w orzeczeniu z 8 czerwca 2000 r. w sprawie C-98/98 Commissioners of Customs and Excise przeciw Midland Bank (dostępny: LEX - wersja elektroniczna wraz z glosą M. Ignasiak [w:] W. Nykiel i A. Zalasiński, Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach podatkowych. Komentarz, WK 2014), wyjaśnił, że ogólne koszty działalności podatnika spełniają co do zasady wymagany przez przepisy związek z całokształtem (opodatkowanej lub nieopodatkowanej) działalności podatnika. Podatek od towarów i usług naliczony z tytułu takich kosztów podlegać zatem będzie odliczeniu na zasadach ogólnych, odpowiednich dla działalności prowadzonej przez podatnika. W powołanym wyżej orzeczeniu Trybunał podkreślił ponadto, że podatnik może dowieść za pomocą obiektywnego dowodu, że wyjątkowo koszty związane z towarami lub usługami, które poniósł jako konsekwencję wykonywania transakcji uprawniającej do odliczenia, stanowią część elementów kosztowych tej transakcji (pkt 32 uzasadnienia wyroku). Istotnym wnioskiem wynikającym z powołanego wyżej wyroku jest zatem między innymi to, że kosztami ogólnej działalności są również wydatki, które ze względu na charakter bądź moment poniesienia nie mogły zostać uznane za element kosztowy sprzedawanych towarów lub wyświadczonych usług. Podatek naliczony z tytułu takich kosztów podlegać będzie odliczeniu na zasadach ogólnych, odpowiednich dla działalności prowadzonej przez podatnika. Jeżeli zatem usługi i związane z nimi wydatki poniesiono w związku z działalnością opodatkowaną, to mimo ich ogólnego charakteru, podatnikowi będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w powyższym wyroku NSA. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy należy stwierdzić, że opłata za postępowanie przed Sądem Arbitrażowym pozostaje w ewidentnym związku z działalnością opodatkowaną podatnika, stanowiąc jej konsekwencję. Postępowanie prowadzone przed Sądem Arbitrażowym zmierzało bowiem do ochrony interesu prawnego podatnika – odzyskania równowartości utraconego mienia w postaci materiałów budowlanych, a więc służyło zapewnieniu istnienia przedsiębiorstwa podatnika, możliwości prowadzenia działalności opodatkowanej. Podatnikowi na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przysługiwało więc prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu usług Sądu Arbitrażowego. Oznacza to, że zaskarżona decyzja w zakresie dotyczącym miesiąca maja została wydana z naruszeniem art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, co uzasadniało jej uchylenie w tym zakresie, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Organ ponownie rozpoznający niniejszą sprawę zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło