I SA/Kr 588/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala - J. W. (Strona, Skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, Kolegium) z dnia 16 kwietnia 2018 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia 15 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia 12 czerwca 2015 r. nr [...] Z akt sprawy wynika, że SKO decyzją z dnia 12 czerwca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 2 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dla Strony wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r., w kwocie [...]zł. Na decyzję SKO z dnia 12 czerwca 2015 r. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1405/15 oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny. Pismem z dnia 14 października 2017 r. Strona wystąpiła do SKO z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ustalających wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2014-2016, kwestionując przyjętą w decyzjach wymiarowych powierzchnię gruntów wskazując, że została pozbawiona "20 arów nieruchomości". Opisaną na wstępie decyzją z dnia 15 stycznia 2018 r. Kolegium działając na podstawie art. 249 § 1 pkt 2 ustawy z 2 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia 15 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu wskazano, że ww. decyzja podlegała kontroli sądowej i Strona skorzystała z tej drogi. Zaistniała zatem negatywna przesłanka uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie podnosząc w nim, że w decyzji Kolegium z dnia 12 czerwca 2015 r. nieprawidłowo obliczono powierzchnię gospodarstwa rolnego oraz że nie zapoznała się z treścią wyroku WSA z dnia 29 lutego 2016 r., gdyż ustanowiony z urzędu obrońca nie poinformował Strony ani nie doręczył jej tego wyroku, czym została pozbawiona prawa do obrony. SKO decyzją z dnia 16 kwietnia 2018 r. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 15 stycznia 2018 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło ocenę dokonaną w decyzji własnej z dnia 15 stycznia 2018 r. i stwierdziło, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia 12 czerwca 2015 r. SKO przywołało przepis art. 249 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, m.in. gdy sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Kolegium wyjaśniło, że jest to przesłanka negatywna uniemożliwiająca organowi podatkowemu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej i ma ona zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, gdyż WSA oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia 12 czerwca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję decyzją Wójta Gminy G. z dnia 2 lutego 2015 r. ustalającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. W powołanej na wstępie skardze Skarżący decyzji Kolegium zarzucił naruszenie: - art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm, obecnie t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 725), poprzez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, że przepis ten wyklucza przyjęcie innych dowodów, podczas gdy z ww. przepisu taka teza wcale nie wynika; - art. 122, art. 187 § 1 i art.188 O.p. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rezygnację z wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i odrzucenie wniosków dowodowych Skarżącego, a w konsekwencji niezałatwienie sprawy zgodnie z jego wnioskiem mimo wszelkich podstaw ku temu; - art. 180 § 1 i art. 181 O.p. polegające na ich niezastosowaniu, poprzez niedopuszczenie innych dowodów, podczas gdy przepisy te dopuszczają także inne dowody, - art. 194 § 1 i § 3 w zw. z art. 188 O.p. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, poprzez niedopuszczenie dowodów przeciwnych, na co ww. przepisy pozwalają. Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia 15 stycznia 2018 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja SKO z dnia 16 kwietnia 2018 r., ani poprzedzająca ją decyzja tego samego organu z dnia 15 stycznia 2018 r. nie naruszają prawa materialnego, ani prawa procesowego w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oznaczałby konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W kontrolowanej sprawie brak również podstaw do stwierdzenia nieważność zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z § 2 P.p.s.a. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że zaskarżona decyzja formułuje rozstrzygnięcie o charakterze formalnym (procesowym) - odmowa wszczęcia postępowania - i już z tego tylko powodu odniesienie się do zarzutów Skarżącego odwołujących się do przepisów prawa materialnego i ich wykładni, a zmierzających w istocie do zakwestionowania powstania po jej stronie obowiązku podatkowego, jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 249 § 1 pkt 2 O.p., który stanowi podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 O.p. W realiach kontrolowanej sprawy Skarżący dąży do stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia 12 czerwca 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję decyzją Wójta Gminy G. z dnia 2 lutego 2015 r. nr [...], w której ustalono dla Skarżącego wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r., wobec której to decyzji WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1405/15 oddalił skargę. W tych okolicznościach SKO zobligowane był odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, ograniczając się wyłącznie do wynikających stąd kwestii formalnych, bez możliwości badania, czy wskazane przez Skarżącą przyczyny nieważności - nie wchodzące w zakres art. 247 § 1 pkt 4 O.p. - rzeczywiście miały miejsce. Wyjaśnienie, czy w sprawie wystąpiła któraś z przyczyn z art. 247 § 1 O.p., powodująca nieważność wskazanej decyzji, możliwe byłoby dopiero po wszczęciu postępowania w tym przedmiocie, czego Skarżącemu w kontrolowanej sprawie zasadnie odmówiono. Podkreślenia przy tym wymaga, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi, co następuje z uwagi na brak istotnego naruszenia przez zaskarżoną decyzję prawa, zamyka organowi podatkowemu drogę do stwierdzenia nieważności tejże decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem stanowi w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 485/14, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. SKO oraz Skarżący związani są zatem prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1405/15. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.