I SA/Kr 59/22

WyrokWSA w Krakowie2022-04-13

Skład orzekający: Inga Gołowska, Piotr Głowacki, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka spełniała przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca do maja 2020 r., mimo złożenia deklaracji rozliczeniowych po terminie ustawowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie przeprowadził rzetelnego postępowania wyjaśniającego w zakresie złożenia przez spółkę deklaracji rozliczeniowych. Ponadto, sąd wskazał na możliwość zastosowania przepisów wprowadzonych w trakcie obowiązywania stanu epidemii, które umożliwiały przywrócenie terminu na złożenie dokumentów, co powinno zostać uwzględnione przez organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS za okres od marca do maja 2020 r. Organ pierwszej instancji odmówił zwolnienia, wskazując na brak złożenia deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za ten okres do dnia 30 czerwca 2020 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasad obiektywizmu i sprawiedliwości, a także błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 listopada 2020r. znak: [...] , wydaną w stosunku do E. Sp. z o.o. w K., Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 256, ze zm. dalej-K.p.a.) oraz art. 31zq ust. 3 i 8 oraz art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374, ze zm. zm.)- utrzymał w mocy decyzję z dnia 10 czerwca 2020r., sygn. sprawy [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca 2020r. do maja 2020r. W pisemnych motywach decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 2 i ust. 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, osobie prowadzącej pozarolnicza działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 266, ze zm.) przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należnych za okres maj 2020r., jeżeli prowadziła działalność przed dniem l kwietnia 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu za który jest składany wniosek o zwolnienie, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność. Zgodnie z art.31zq ust.3 Ustawy warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów należnych za marzec, kwiecień, maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zgodnie z art. 138§1 k.p.a. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. We wniosku z 5 czerwca 2020r. Spółka wnosiła o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r., jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność opłacająca składki. W dniu 10 czerwca 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wydał decyzję odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r., ponieważ Spółka nie figurowała jako płatnik składek w tym okresie (brak deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za okres od marca 2020r. do maja 2020r.) Dokumenty rozliczeniowe ZUS DRA za okres od marca 2020r. do maja 2020r. Spółka złożyła w dniu 28 lipca 2020r. Termin 30 czerwca 2020r. na złożenie dokumentów jest terminem ustawowym i nie podlega przywróceniu, zatem złożenie p dokumentów rozliczeniowych po tym terminie nie może wywrzeć skutków prawnych w zakresie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na podstawie powołanej ustawy. Na podstawie zebranego materiału dowodowego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że poprzednio wydana decyzja została wydana prawidłowo. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Zakładu doszedł do takich samych wniosków jak w poprzednim postępowaniu. Nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się więc z rozstrzygnięciem zawartym w pierwszej decyzji. Wobec powyższego Zakład odmówił zwolnienia z opłacania należności za od marca 2020r. do maja 2020r. W skardze do Sądu na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie: 1.art. 138 §1 pkt 1 K.p.a oraz 2.art. 31zq ust. 3 i 8 oraz art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020r., poz. 374, ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Strony (zwanego przez ZUS wnioskiem do Prezesa Zarządu ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy) sporządzonego w dniu 15 czerwca 2020r., reprezentowanych przez Prezesa Zarządu Strony: K.M., zwanego dalej odwołaniem, od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., Inspektorat [...], ul. [...],[...] K. z dnia 10 czerwca 2020r., znak: [...] , otrzymanej w dniu 01 lipca 2020r., odmawiającej Stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca 2020r. do maja 2020r., zwanej dalej decyzją orzeczniczą, w/w organ odwoławczy czyli E.D. utrzymała zaskarżoną decyzję orzeczniczą w mocy. Strona, w/w decyzji w/w organu odwoławczego czyli decyzji E.D. Strona zarzuca rażące naruszenie następujących przepisów ustawowych materialnego i proceduralnego prawa administracyjnego, w tym: 1. rażące naruszenie norm proceduralnego prawa administracyjnego, w tym: 1.1.rażące naruszenie zasady obiektywizmu (bezstronności) czyli naczelnej zasady proceduralnego prawa administracyjnego zawartej w art.7 K.p.a. zobowiązującej w/w organ odwoławczy czyli E.D. do ważenia dwóch realnych wartości prawnych, mianowicie zarówno interesu społecznego czyli interesu reprezentowanego przez ZUS, ale nie sprowadzającego się tylko do interesu instytucji jaką jest ZUS, jak i słusznego interesu prawnego Strony, 1.1.1. zarówno na etapie administracyjnego postępowania dowodowego (zobowiązującego w/w organ odwoławczy do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem do ujawnienia pełnego stanu faktycznego, 1.1.2. jak i na etapie załatwienia sprawy (konkludowania poprzez wydanie orzeczenia przez organ odwoławczy w formie odwoławczej decyzji administracyjnej wraz z uzasadnieniem, zarówno uzasadnieniem faktycznym jak i uzasadnieniem prawnym, 1.2. rażące naruszenie zasady sprawiedliwości czyli zasady proceduralnego prawa administracyjnego zawartej w art.7 K.p.a. zakazującej ważenia interesu społecznego przez E.D. w sensie zbyt wąskim, formalnie czyli zbyt wąsko tylko jako interesu władzy administracyjnej Państwa Polskiego, którą E.D. sprowadza tylko do interesu organu emerytalne - rentowego czyli tylko do interesu ZUS, czyli zasady prawnej zakazującej ważenia pozornych (niematerialnych) wartości prawnych, czyli zakazującej prowadzenia postępowania administracyjnego z pominięciem art.4 ust. 1 Konstytucji RP, która definiuje władzę Państwa Polskiego najpierw poprzez władzę zwierzchnią w Rzeczypospolitej Polskiej jaką jest Naród czyli obywatele, w związku z art.1 w/w Konstytucji, uznającej w/w Rzeczypospolitą Polską jako dobro wspólne wszystkich obywateli, natomiast władzę administracyjną jako władzę wtórną, delegowaną przez Naród do rozliczenia się przed władzą zwierzchnią czyli przez Narodem z jej sprawowania a zatem konkretnie - przed każdym obywatelem tego Państwa, które pochodzi z woli Narodu, 1.3. rażące naruszenie zasady proceduralnego prawa administracyjnego zawartej w art.7 K.p.a. zakazującej pozornego ważenia interesu społecznego w sensie zakłamanym czyli interesu prywatnej spółki prawa handlowego, jaką jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako właściwie rozumianego interesu społecznego czyli zakazującej ważenia pozornych (niematerialnych) wartości prawnych, czyli sprzecznie z art.20 Konstytucji RP, który zawiera hierarchię konstytucyjnych wartości prawnych, a mianowicie źródło bogactwa i pomyślności Narodu Polskiego definiuje przez określony ustrój gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej jaką jest społeczna gospodarka rynkowa, oparta na równości formalnej (prawnej) obywateli, natomiast traktuje zabezpieczenie społeczne ludności jako wtórny (pochodny) składnik w/w źródła. bogactwa gospodarczego Państwa, nie przynoszący bogactwa Narodowi Polskiemu a jedynie bezpieczeństwo socjalne czyli niższą, bo bierną wartość społeczną i prawną, niż gospodarka, a zatem łącznie (pkt 1.1 do pkt 1 .3) dyskwalifikującą moralnie jak i prawnie od orzekania rażącą stronniczość organu odwoławczego na rzecz monopolisty socjalnego, jakim jest ZUS, sam orzekający w swoje sprawie jednocześnie jako Strona i jako organ orzeczniczy; dzięki Bogu, że istniejący konstytucyjny i ustawowy ustrój ubezpieczeń społecznych nie czyni z ZUS hegemona absolutnego, jakim czyni aparat skarbowy, gdyż zakłamane przez co jawnie stronnicze orzeczenia organów odwoławczych Strona może skutecznie skarżyć przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. W/w dyskwalifikacja moralna jak i prawna ZUS poprzez wydanie decyzji przez E.D. polega na rażącym naruszeniu norm proceduralnego prawa administracyjnego zawartych w art.7 k.p.a., w tym na rażących kłamstwach E.D. reprezentującej organ odwoławczy co do: 1. braku statusu płatnika przez Stronę w spornym okresie składkowym, 2. braku złożenia przez Stronę deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za miesiące III, IV, V 2020r. przed terminem uprawniającym Stronę do skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek ZUS przewidzianej w/w ustawą covidową czyli przed 30.06.2020r., które skutkują brakiem podstawy prawnej do wydania przez A.H. decyzji orzeczniczej w takiej konkluzji, w jakiej została przez nią wydana, a także które skutkują brakiem podstawy prawnej do wydania przez E.D. decyzji odwoławczej w takiej konkluzji, w jakiej została przez nią wydana, poprzez nieuzasadnione prawnie odbieranie Skarżącej Stronie przymiotu płatnika składek ZUS w spornym okresie składkowym czyli rażące zakłamywanie przez w/w panie stanu faktycznego, jakoby występująca w sprawie Strona nigdy nie funkcjonowała w obiegu prawnym w zakresie ubezpieczenia społecznego ZUS i w związku z tym, liczą się w sprawie tylko z własnym interesem prawnym organu orzeczniczego i odwoławczego czyli ZUS, a zatem z oczywistym, mimo że bezprawnym, wręcz bezczelnym w sensie moralnym i obyczajowym, pominięciem interesu prawnego Strony jako płatnika składek ZUS, trwale i niemiłosiernie okradanego finansowo z przychodów, a nawet w razie braku jakichkolwiek przychodów czy dochodów przez w/w monopolistę ubezpieczeniowego, który czerpie niemiłosiernie zawyżone korzyści ze Strony jako płatnika w/w składek, 1.4. świadome wprowadzanie przez panią A.H., a następnie przez działającą z nią Panią E.D. - Strony Skarżącej w błąd co do prawa jej przysługującego jakim jest ustawowe zwolnienie Strony z opłacania składek w w/w spornym okresie składkowym czyli ewidentne okłamywanie Strony przez w/w panie reprezentujące zarówno organ orzeczniczy (pani A.H.), jak i organ odwoławczy (pani E.D.) w celu świadomego dokonania oszustwa majątkowego kosztem Strony na tle prawnym jakoby spółka nie złożyła dokumentów rozliczeniowych. Skarżąca Spółka zwróciła uwagę na fakt sformalizowanego zgłoszenia Strony jako płatnika składek ZUS dokonanego przez Stronę na druku ZPA na wiele miesięcy przed spornym okresem składkowym oraz akt sformalizowanego zgłoszenia Zleceniobiorców dokonanego przez Stronę na druku ZUA jako ubezpieczonych na początku spornych okresów składkowych - Strona ujawnia niniejszym bezprawność aktów administracyjnych stanowionych przez w/w urzędniczki ZUS; Zarzucono także rażące naruszenie norm materialnego prawa administracyjnego, w tym rażące naruszenie stosownego art.6 i 9 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - ustawy z 1998r., zwana dalej-usus.; w/w materialno -prawny przepis ustawowy prawa administracyjnego szczególnego - usus nakazuje w/w organowi orzeczniczemu jak i organowi odwoławczemu, szanowanie swobodnych decyzji Strony jako płatnika jak i ubezpieczonych, o ile dokonali tych decyzji w sposób sformalizowany, narzucony im przez proceduralne przepisy usus; ZUS był zobowiązany umożliwić Stronie jako w/w płatnikowi skorzystanie z ustawowego zwolnienia Strony z opłacania składek ZUS za sporne okresy. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w/w decyzji organu odwoławczego w całości, obciążenie organu odwoławczego kosztami postępowania sądowego, obciążenie organu odwoławczego kosztami zastępstwa procesowego, ponoszonymi przez Stronę w wysokości 1.230 zł (jeden tysiąc dwieście trzydzieści złotych), zgodnie z załączoną fakturą VAT. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzzn⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie w odpowiedzi na wezwanie Sądu ZUS m.in. zawnioskował o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, z kolei skarżąca mimo wezwana przez Sąd m.in. o wskazanie czy wnosi o przeprowadzenie tzw. rozprawy zdalnej, nie odpowiedziała w zakreślonym terminie na przedmiotowe wezwanie. Należy podkreślić, iż wskazane wezwanie zostało wystosowane pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestnictwa w rozprawie zdalnej. Mając na uwadze powyższe Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią organu na skargę. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134§1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. W myśl art. 145§1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna w zakresie w jakim doprowadziła do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zasadniczą przesłanką przedmiotowej odmowy w ocenie ZUS był brak złożenia przez skarżącą spółkę deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za miesiąc maj 2020r. do dnia 30 czerwca 2020r. W tym kontekście należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 maja 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020r. i na dzień 29 lutego 2020r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020r. i na dzień 31 marca 2020r. albo 3) w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. i na dzień 30 kwietnia 2020r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Stosownie do art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 maja 2020r., płatnik składek przekazuje do Zakładu nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Zgodnie natomiast z art.31zq ust.3 ustawy o COVID – 19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów należnych za marzec, kwiecień, maj 2020r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, następuje w drodze decyzji (art. 31 zq ust. 7 ustawy). Jak trafnie zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 listopada 2021r. sygn. akt: I SA/Kr 1144/21 w podobnym stanie faktycznym sprawy, a które to stanowisko tut. Sąd we całości podziela i przyjmuje za własne - przypomnieć należy, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8§1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77§1 K.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107§3 K.p.a. Przeprowadzone przez ZUS postępowanie administracyjne, a w konsekwencji i sama decyzja, nie spełnia standardów określonych w przywołanych przepisach. Co ważne i co wymaga podkreślenia, spółka we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że złożyła deklaracja ZUS DRA za marzec, kwiecień i maj 2020r. oraz przedłożyła kserokopie tych deklaracji jak również informację z ZUS, że będą wprowadzone do systemu. Deklaracje te zostały wystawione na podmiot D. Sp. z o.o. nie zaś na E. Sp. z o.o. wobec czego wyjaśnienia wymagało czy są to te same podmioty (ten sam nr NIP i nastąpiła tylko zmiana adresu i nazwy) czy są to dwa różne podmioty. Organ nie wykazał aby przeprowadził rzetelne postępowanie w tym zakresie i czy ustalił, że spółka istotnie złożyła deklarację za miesiące marzec, kwiecień, maj 2020r. Tym samym naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania, bowiem kwestia ta został zupełnie pominięta przez organ II instancji a rzeczą organu było wyjaśnienie tego. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym żądania wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Ponadto na organie odwoławczym ciążą te same co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie, nie wychodząc przy tym poza granice określone art. 136 K.p.a W sytuacji, gdy przeprowadzone postepowanie wyjaśniające nie potwierdzało wniesienia przez skarżącą spółkę przed dniem 30 czerwca 2020r. deklaracji za marzec, kwiecień i maj 2020r. organ winien zastosować w realiach niniejszej sprawy art. 15zzzzzn² ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w ślad za stanowiskiem WSA w Krakowie zawartym w wyroku z dnia 8 grudnia 2021r., sygn. akt I SA/Kr 903/21 – które to stanowisko Sąd w całości podziela i przyjmuje za własne - zawraca uwagę na obowiązujący od 16 grudnia 2020r. przepis art. 15zzzzzn² ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Co niezwykle istotne, ww. przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepis ten wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to jest 16 grudnia 2020r., to niewątpliwie obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2021r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z 23 września 2021r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z 8 września 2021r., sygn. akt III SA/Po 160/21 i sygn. akt . III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21). Sąd dostrzega, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie tj. dnia 6 listopada 2020r., przepisy art. 15zzzzzn² ustawy o COVID-19 nie obowiązywały, jednak nie mogą one być obecnie przez sąd i organ pomijane. Przywołana regulacja wyznacza bowiem również kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej daleko idącej i bardzo korzystnej z punktu widzenia interesów płatników regulacji prawnej. Podkreślić też zdecydowanie należy, że płatnicy składek nie powinni być traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożona deklaracja, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn² ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych. Rozpatrując ponownie sprawę organ, na podstawie przepisu art. 153 p.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że skarżąca spółka była zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych a nadto nie wykazała, że poniosła koszty albowiem nie dołączyła do skargi faktury na kwotę 1.230,00 zł za koszty zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło